“Ko e Laukonga mo ha Fakakaukau ʻoku Taʻengatá,” Ngaahi Taukei Ako Folofolá (2024)
Ko e Laukonga mo ha Fakakaukau ʻoku Taʻengatá
Fakaʻuhingaʻí
Te ke ala fakaʻaliʻali ʻa e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā Teili G. Lenilaní:
ʻOku ʻuhinga ʻa e pukepuke ha fakakaukau ʻoku taʻengatá, ke tau manatuʻi ko e moʻuí ʻoku ope atu ia mei heni pea mo e taimí ni, ʻoku hoko atu ʻa e moʻuí ʻi he hili ʻa e maté, pea ʻoku ʻi ai ha ngaahi nunuʻa taʻengata ʻo ʻetau ngaahi filí. (Dale G. Renlund, “Maintaining an Eternal Perspective,” Ensign, Mar. 2014, 58)
ʻOku tokoni ʻa e manatuʻi pe ko hai ʻa e ʻOtuá pea ʻoku ʻi ai ʻEne palani maʻá e kotoa ʻo ʻEne fānaú ke tau fakatokangaʻi Hono toʻukupú ʻi he ngaahi meʻa ʻoku hokó pea mo e tokāteline ʻoku maʻu ʻi he folofolá. Ko e laukonga mo ako ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá, ʻe ala tokoni ia kiate ke tau toe fokotuʻutuʻu (pe vakai ki ai ʻi ha founga kehe) ʻa e ngaahi potufolofola ʻoku fakatupu puputuʻu kiate kitautolú pea ʻe ala tokoni ia ke tau maʻu ha ngaahi ʻilo fakataautaha ʻoku loloto ange ki he ongoongolelei ʻa e ʻEikí.
Fakakaukau ke fai ʻeni ʻi hoʻo fakatupulaki e taukei ʻo e ako ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá.
-
Fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke ke vakai ki he ngaahi meʻá ʻo hangē ko e ʻafio ʻa e ʻEikí kiate kinautolú.
-
Toe fokotuʻutuʻu ʻa e ngaahi potufolofolá mo e ngaahi fehuʻí ʻo makatuʻunga ʻi he ongoongolelei ʻa e ʻEikí mo e palani pea mo e taumuʻa ʻa e Tamai Hēvaní ki Heʻene fānaú. Te ke lava ʻo toe fokotuʻutuʻu ʻaki haʻo fai ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā e meʻa kuó u ʻosi ʻiloʻi fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní, ko ʻEne Palaní, pea mo e founga ʻo ʻEne fengāueʻaki mo ʻEne fānaú?
-
Ko e hā ha ngaahi akonaki ʻo e ongoongoleleí ʻoku fekauʻaki pe te ne fakamahinoʻi ʻa e potufolofola pe meʻa ko ʻeni naʻe hokó?
-
Ko e hā ha ola taʻengata ʻe ala fakahoko ʻe he meʻa ko ʻení pe ʻoku maʻu ʻe he tokāteline ko ʻení?
-
ʻE founga fēfē nai ha ʻafio mai ʻa e ʻOtuá ki he meʻa naʻe hoko pe tefito ko ʻení?
-
Fakatātaaʻi
Fakaʻaliʻali ki he kau akó ha fakatātā ʻo Noa pe ko e ʻaʻaké. Fokotuʻu ange ko e taimi ʻe niʻihi, ʻi he fakangatangata ʻo ʻetau fakakaukaú, ʻoku tau laukonga ai fekauʻaki mo ha ngaahi meʻa naʻe hoko ʻi he folofolá ʻoku ngali fefeka pe taʻe-totonu. ʻOku fehuʻi ʻe ha kau laukonga ʻe niʻihi ʻo e Tohi Tapú pe ko e hā e ʻuhinga ka fakaʻauha ai ʻe he ʻOtuá ha niʻihi tokolahi ʻo ʻEne fānaú ʻi ha lōmaki.
Lau pe fakamatalaʻi fakanounou ʻa e Sēnesi 6:5–8. (Ke tokoni ke mahino ʻa e veesi 6, vakai, Mōsese 8:25.) Fakatātaaʻi ki he kau akó ʻa e founga ʻe ala tokoni ai ʻa e ngāue ʻoku fokotuʻu mai ʻi he konga “Fakaʻuhingaʻí” ke ke vakai ki he potufolofolá ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá. Hangē ko ʻení, fokotuʻu ange ka hili haʻo lotu ke mahino lelei ange ʻa e meʻa ko ʻeni naʻe hokó, te ke lava ʻi toe fokotuʻutuʻu ʻa e potufolofolá ʻaki haʻo fakakaukau ki he ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā e meʻa kuó u ʻosi ʻiloʻi fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní, ko ʻEne Palaní, pea mo e founga ʻo ʻEne fengāueʻaki mo ʻEne fānaú? (Tali ʻe ala ʻomí: ʻOku ou ʻilo ʻoku ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní ʻi Heʻene fānaú pea ko e meʻa kotoa pē ʻokú Ne fakahokó ʻoku fakahoko ia ke ʻaonga ki māmani [vakai, 2 Nīfai 26:24]. ʻOkú Ne toe fakamaau totonu foki pea ʻekeʻi mei Heʻene fānaú ʻa ʻenau ngaahi faiangahalá.)
-
Ko e hā ha ngaahi akonaki ʻo e ongoongoleleí ʻoku fekauʻaki pe te ne fakamahinoʻi ʻa e meʻa ko ʻeni naʻe hokó? (Tali ʻe ala ʻomí: ʻOku fekauʻaki ʻa e fono ʻo e fakamaau totonú mo e meʻa ko ʻeni naʻe hokó. Ko e fakakaukau kotoa pē ʻa e loto ʻo e kakaí naʻe angahala ia [vakai, Sēnesi 6:5]. ʻOku ʻi ai ʻa e totonu ʻa e fānaú ke fanauʻi ʻi ha ongomātuʻa ʻokú na fakaʻatā ʻa e tauʻatāina ke filí mo akoʻi ʻa e moʻoní [vakai, “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani,” ChurchofJesusChrist.org]. ʻE lava foki ke tokoni ʻa e tokāteline ʻo e moʻui ʻi he hili ʻa e maté, ke mahino kiate au ʻa e meʻa ko ʻeni naʻe hokó [vakai, 1 Pita 3:18–20; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 138:28–34].)
-
Ko e hā ha ola taʻengata ʻe ala fakahoko ʻe he meʻa ko ʻení pe ʻoku maʻu ʻe he tokāteline ko ʻení? (Tali ʻe ala ʻomí: Neongo naʻe ʻosi vave ʻa e aʻusia fakamatelie ʻa ha kakai tokolahi, ka ʻe maʻu ʻe kinautolu naʻe fanauʻi hili ʻa e Lōmakí ha faingamālie lelei ange ke ako mo talangofua ai ki he ngaahi fono ʻa e ʻOtuá.)
-
ʻE founga fēfē nai ha ʻafio mai ʻa e ʻOtuá ki he meʻa naʻe hoko pe tefito ko ʻení? (Tali ʻe ala ʻomí: ʻOkú Ne tutulu [vakai, Mōsese 7:28–34]. ʻOkú Ne toe ʻafioʻi foki ʻe angaʻofa ange ha lōmaki kiate kinautolu ʻoku kei tatali ke fanauʻi mai ki māmaní. Pea neongo naʻe fakanounouʻi ʻenau moʻui fakamatelié, ka ʻe ʻangaʻofa ange foki ia kiate kinautolu naʻa nau melemó koeʻuhí he ʻe toki lava leva ke akoʻi ange ʻa e moʻoní ʻi he maama tataliʻanga ʻo e ngaahi laumālié.)
Ko ha founga ʻe taha ke fakatātaaʻi ʻaki ʻa e taukei ʻo e laukonga ʻaki ha fakakaukau ‘oku taʻengatá ko hano huluʻi ʻa e foʻi vitiō “Examining Questions with an Eternal Perspective” (2:56). ʻOku toe fakafōtunga foki ʻe he fakatātā ko ʻeni ʻo hono toe fokotuʻutuʻú ʻa e foʻi fakakaukau ʻo e sivisiviʻi ʻetau ngaahi fakakaukaú pe ngaahi tui lolotongá.
Fakaangaanga
ʻE lava ke fakaangaanga ʻe he kau akó ʻa e taukei ko ʻení ʻo fakaʻaongaʻi ha potufolofola mei heʻenau ako lolotongá, pe ʻe lava ke nau fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi potufolofola ʻi laló. Fakaafeʻi ke nau ngāue fakataha ke fakaafeʻi ʻa e Laumālié mo fai ha ngaahi fehuʻi ke toe fokotuʻutuʻu ʻa e potufolofolá ʻi ha ngaahi founga ʻe fekauʻaki mo e palani ʻa e Tamai Hēvaní. Hili iá pea toki aleaʻi leva ʻa ʻenau aʻusiá.
Ngaahi potufolofola lahi ange ke fakaangaangá:
-
Sēnesi 3:9–19 (ʻOku hinga ʻa ʻĀtama mo ʻIvi pea maʻu ʻa e nunuʻa ʻo ʻena kai ʻa e fua naʻe tapuí.)
-
Mātiu 12:46–50 (ʻOku fakahā kia Sīsū ʻoku tatali Hono fāmilí ke talanoa mo Ia.)
-
1 Nīfai 4:6–10 (ʻOku ueʻi ʻe he Laumālié ʻa Nīfai ke fakapoongi ʻa Lēpani.)
-
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:1–6 (ʻOku faingataʻaʻia ʻa Siosefa ʻi he Fale Fakapōpula Lipetií peá ne fehuʻi ki he ʻEikí pe ko e hā ʻoku ʻikai ke Ne tokoni aí.)
Fakaafe pea Toe Vakaiʻi
Poupouʻi ʻa e kau akó ke nau fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e laukongá ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá, ʻi he lolotonga ʻenau ako fakatāutahá. Manatuʻi ke toe vakaiʻi mo tuku ha taimi ki he kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi aʻusiá ʻi he kalasí, pea toe fakahoko leva ʻa e taukei ko ʻení ʻo ka fiemaʻu. Te ke ala kumi ha faingamālie ʻi he lolotonga ʻo e uiké ke toe vakaiʻi ai hono fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ko ʻení ʻi heʻenau akó.