“Talateú,” Tohi Ngāue ki he Ongó ʻa e EnglishConnect 1 (2023)
“Talateú,” Tohi Ngāue ki he Ongó ʻa e EnglishConnect 1
Talateú
ʻOku fakataumuʻa ʻa e tohi ngāue EnglishConnect ko ha maʻuʻanga tokoni ke fakaʻaongaʻi fakataha mo e EnglishConnect 1 maʻá e Tokotaha Akó. Ko e taumuʻa ʻo e tohi ngāue ko ʻení ke tokoniʻi koe ke fakalakalaka hoʻo taukei ʻi he lea faka-Pilitāniá pea fakatupulaki hoʻo tuí ʻo fakafou ʻi he ngaahi ʻekitivitií mo e talanoá. Te ne tokoniʻi foki koe ke ke ako ʻa e ngaahi foʻi leá mo e fokotuʻutuʻu ʻo e ngaahi lēsoni EnglishConnect takitaha ʻi he kotoa ʻo e ngaahi taukei ʻi he tafaʻaki ʻe fā ʻo e leá: fanongó, leá, laukongá, mo e tohí. ʻOku vahevahe ʻa e lēsoni takitaha ʻi he tohi ngāué ki he ngaahi konga ko ʻeni ʻoku hiki atu ʻi laló.
Conversation(s) (Fepōtalanoaʻaki)
ʻOku kamata e lēsoni takitaha ʻaki ha fepōtalanoaʻaki ʻe taha pe lahi ange. Ko e taumuʻá ke fakafeʻiloaki ʻa e ngaahi foʻi leá, tefitó, mo e ngaahi fokotuʻutuʻu ʻi he lēsoní pea ke poupouʻi e tuʻunga mahino ʻo e fanongó mo e laukongá. ʻOku muimui ʻa e konga “Conversation” takitaha ʻi he sīpinga ko ʻení:
-
Listen. Fanongo ki he fepōtalanoaʻakí kakato.
-
Listen and repeat. Fanongo ki he foʻi laine takitaha ʻo e fepōtalanoaʻakí, pea toe lau leʻo lahi mai e meʻa ʻokú ke fanongo ki aí.
-
Write the missing word. Tohi ʻa e ngaahi foʻi lea ʻoku pulia mei he fepōtalanoaʻakí. Fili mei he ngaahi foʻi lea ʻoku ʻoatu ʻi he puhá.
-
Read aloud. Lau leʻo lahi ʻa e fepōtalanoaʻakí ke akoako hoʻo leá.
-
Answer the questions (ʻikai fakakau ʻi he lēsoni kotoa pē). ʻOku vakaiʻi ʻe he konga ko ʻení ʻa e mahino kiate koe ʻa e fepōtalanoaʻakí.
Activities 2–8 (Ngaahi ʻEkitivitī 2–8)
ʻOku kehekehe pē ʻa e lahi ʻo e ngaahi ʻekitivitī ʻi he lēsoni takitaha. ʻOku kau ʻi he ngaahi ʻekitivitī ko ʻení ha ngaahi saati kalama; ngaahi ʻekitivitī laukonga, tohi, fanongo, mo e lea; mo e ngaahi talanoá. Muimui ʻi he fakahinohino ki he konga takitaha ʻo ha ʻekitivitī. Ki he ngaahi ʻekitivitī fanongó, vakai ki he mataʻifika mo e mataʻitohi ʻo e ʻekitivitī fekauʻaki mo iá ʻi he lekooti ʻo e ongó—hangē ko ʻení, “Activity 2B.” Ki he ngaahi ʻekitivitī leá, manatuʻi ke lea leʻo lahi. ʻE malava ke ke vakaiʻi hoʻo ngaahi talí ʻi he “Answer Key” ʻi he konga kimui ʻo e tohi ko ʻení.
Practice Partner Instructions (Ngaahi Fakahinohino ki he Akoako Ngāue Fakaehoá)
ʻOku fakataumuʻa ʻa e konga ko ʻení ke tokoniʻi koe ke akoako e lea faka-Pilitāniá ʻo fakaʻaongaʻi e meʻa naʻá ke ako ʻi he lēsoní. Ngāue mo ha taha ke toe vakaiʻi ʻa e “Vocabulary” ʻi mui ʻi he tohi ko ʻení pea fakahoko mo e ngaahi ʻekitivitī ʻi he konga ko ʻení. Lea ʻaki e lahi taha te ke lavá ʻi he ʻekitivitī takitaha. Fakaʻaongaʻi ʻa e taimi ko ʻení ke ngāue fakamaatoato ʻi hoʻo lea faka-Pilitāniá.
Expansion Activities (Ngaahi ʻEkitivitī Fakatupulakí)
ʻOku fakataumuʻa hono faʻu ʻo e ngaahi talanoa mo e ʻekitivitī ko ʻení ke fakatupulaki hoʻo malava ko ia ʻo laukongá, fanongó, leá, mo tohi faka-Pilitāniá pea tokoni ke fakatupulaki hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí. ʻOku faʻu ʻa e konga takitaha ʻo e “Expansion Activities” ʻo makatuʻunga ʻi ha talanoa fakalotolahi. ʻI he konga ko ʻení, fakahoko ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení:
-
Learn the vocabulary. Ako ʻa e ʻuhinga ʻo e ngaahi foʻi lea mo e kupuʻi lea ʻoku ʻoatu ʻi he konga ko ʻení kimuʻa peá ke lau ʻa e talanoá. ʻE tokoniʻi koe heni ke ke mateuteu ke lau ʻa e talanoá pea ke mahino e ngaahi foʻi lea mo e kupuʻi lea mahuʻinga ʻi he talanoá.
-
Listen. Fakafanongo ki he konga takitaha ʻo e talanoá. Te ke lava ʻo fakahoko ʻeni ʻi he tuʻo lahi taha te ke fie maʻú.
-
Read aloud. Lau leʻo lahi ʻa e talanoá ke fakaangaanga e laukongá mo e puʻaki leá pea ke tokoni ke mahino kiate koe ʻa e talanoá. Mahalo te ke fie maʻu ke toe fanongo ki he talanoá pea lau ʻi he taimi tatau.
-
Learn the vocabulary. ʻOku ʻuhinga e foʻi leá ke tokoniʻi koe ke mahino ʻa e ngaahi folofola mo e ngaahi kupuʻi lea ʻoku ʻoatu fakataha mo e talanoá. Ako ʻa e ʻuhinga ʻo e ngaahi foʻi lea mo e kupuʻi lea ʻoku ʻoatú kimuʻa peá ke ako ʻa e ngaahi folofolá mo e kupuʻi lea kehé.
-
Read aloud. Ke fakaangaanga ʻa e laukongá mo e puʻaki leá, fakapapauʻi ʻokú ke toutou lau leʻo lahi ʻa e ngaahi folofolá mo e kupuʻi leá.
-
Ponder. ʻOku fakataumuʻa ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení ke tokoniʻi koe ke ke fakakaukau fekauʻaki mo e tefitoʻi moʻoni ne akoʻi ʻi he talanoá. Tuku ha taimi ke ke fakalaulauloto ki ai. Mahalo te ke fie maʻu ke tohi hoʻo tali ki he fehuʻí pe ngaahi fehuʻí.
-
Write. Te ke fakahoko ha ʻekitivitī tohi ʻi he konga ko ʻení, ʻoku fakataumuʻa ke tokoniʻi koe ke ke fakahoko ʻa e tefitoʻi moʻoni ʻi he talanoá.
-
Speak. Te ke fakahoko ha ʻekitivitī lea ʻi he konga ko ʻení, ʻoku fakataumuʻa ke tokoniʻi koe ke ke fakamatala fakaikiiki ange ki he talanoa kuó ke laú mo e tefitoʻi moʻoni kuó ke akó. ʻOku kau ʻi he ngaahi ʻekitivitií ʻa hono toe fakahoko e talanoá, fakamatala ha aʻusia fakataautaha ʻoku felāveʻi mo ia, pe vahevahe mo e niʻihi kehé ha ngaahi fakakaukau mo e ngaahi taumuʻa ʻoku nau fekāingaʻaki.
Kī ki he Ngaahi Fakahinohino ʻi he Tohi Ngāue ko ʻení
ʻOku fakahaaʻi ʻi he tēpile ko ʻení ʻa e ngaahi fakahinohino ʻoku angamaheni ʻaki hono fakaʻaongaʻi ʻi he tohi ngāue ko ʻení. ʻOku fakahaaʻi ʻe he ngaahi fakaʻilonga ko ʻení ʻa e ngaahi taukei ʻe fakaʻaongaʻi ʻi he ngaahi ʻekitivitií. Vakai ki he ngaahi fakahinohino faka-Tongá kapau ʻoku ʻikai mahino kiate koe ʻi he lea faka-Pilitāniá.
Listening
Fanongó
|
Listen. |
Fanongo. |
|
Listen and repeat. |
Fanongo pea angimui. |
|
Listen to the question / example. |
Fanongo ki he fehuʻí / sīpingá. |
|
Listen and read. |
Fanongo pea lau ia. |
|
Listen, and then answer the question. |
Fanongo pea tali ʻa e fehuʻí. |
|
You may listen more than once. |
Te ke malava ʻo fanongo lahi ange ʻi he tuʻo tahá. |
*ʻE lava ke maʻu ʻa e ongo ki he tohí ni ʻi he Gospel Library pe ʻi he englishconnect.org/audio.
Speaking
Lea
|
Repeat. |
Angimui. |
|
Answer aloud. |
Tali leʻo lahi. |
|
Introduce __________. |
Fakafeʻiloaki __________. |
|
Retell the story. |
Toe fakahoko e talanoá. |
|
Tell the story / scripture to _________. |
Fakahoko e talanoá / potufolofola ki he _________. |
|
Practice saying the questions aloud. |
Fakaangaanga lea leʻo lahi ʻaki ʻa e ngaahi fehuʻí. |
|
Say __________. |
Lea ʻaki e __________. |
|
Practice saying __________. |
Fakaangaanga lea ʻaki e __________. |
Reading
Laukongá
|
Read aloud. |
Lau leʻo lahi. |
|
Read aloud, then listen. |
Lau leʻo lahi pea fakafanongo. |
|
Read the question. |
Lau ʻa e fehuʻí. |
|
Study the chart. |
Ako e sātí. |
|
Choose the correct response. |
Fili ʻa e tali totonú. |
|
Choose all that are correct. |
Fili kotoa ʻa ia ʻoku tonú. |
|
Say Answer the questions. |
Lea ʻaki e Tali ʻa e ngaahi fehuʻí. |
|
Number the pictures. |
Fakafika ʻa e ngaahi fakatātaá. |
|
Learn the vocabulary. |
Ako e foʻi leá. |
|
Read the scriptures aloud. |
Lau leʻo lahi ʻa e ngaahi folofolá. |
|
Ponder. |
Fakalaulauloto. |
Writing
Tohi
|
Write the missing / correct word. |
Tohiʻi ʻa e foʻi lea ʻoku puliá / lea tonú. |
|
Rewrite the complete sentence. |
Toe tohi ʻa e sētesi kakató. |
|
Write what you hear. |
Tohi ʻa e meʻa ʻokú ke fanongo ki aí. |
|
Fill in the blanks / missing words. |
Fakafonu e konga ʻataá / ngaahi lea ʻoku puliá. |
|
Write an / the answer (in a complete sentence). |
Tohi ha / ʻa e talí (ʻi ha sētesi kakato). |
|
Finish the sentence. |
Fakakakato ʻa e sētesí. |
|
Be creative. |
Mohu founga. |
Ko hono ako ʻo ha lea foʻoú ko ha founga ia ʻoku fie maʻu ki ai ha taimi lahi, faʻa kātaki mo e vilitaki. ʻE lava ke tokoniʻi koe ʻe he ʻOtuá ke ke aʻusia hoʻo ngaahi taumuʻá. Lotua ha tokoni. Fakakakato fakamaatoato ʻa e ngaahi ʻekitivitī ʻi he tohi ngāue ko ʻení. Fakahoko e meʻa ʻokú ke akó. ʻE fakalakalaka hoʻo malava ke leá, fanongó, laukongá, mo tohi ʻi he lea faka-Pilitāniá ʻi hoʻo ngāue ʻi he tuí ke fekumi ki he tokoni ʻa e ʻOtuá mo fai ho lelei tahá.
Talamonū atu ʻi hoʻo ako e lea faka-Pilitāniá!