“Lesona 4—Mataupu Faavae ma Feagaiga 1: ‘Ua Oo le Siufofoga o le Alii i Tuluiga o le Lalolagi,’” Tusi Lesona a le Faiaoga Seminare o le Mataupu Faavae ma Feagaiga (2025)
“Mataupu Faavae ma Feagaiga 1,” Tusi Lesona a le Faiaoga Seminare o le Mataupu Faavae ma Feagaiga
Lesona 4: Mataupu Faavae ma Feagaiga 1
Mataupu Faavae ma Feagaiga 1
“Ua Oo le Siufofoga o le Alii i Tuluiga o le Lalolagi”
A o lei lolomiina le Tusi o Poloaiga, lea na avea mulimuli ane ma se vaega o le Mataupu Faavae ma Feagaiga, sa talosaga ai le Perofeta o Iosefa Samita i le Alii mo se faatomuaga i le tusi. I le tali mai, na faaali mai ai e le Alii le mea ua avea nei ma Mataupu Faavae ma Feagaiga vaega 1 o se faatomuaga o faaaliga i le lalolagi. O lenei lesona e mafai ona fesoasoani i tagata aooga ia malamalama pe aisea ua tuuina mai ai e le Alii ia lapataiga i le lalolagi.
Gaoioiga E Ono Mafai Ona Aoao Ai
“O le leo o le lapataiga”
Mafaufau e faaaoga le vaaiga faataitai lenei po o se mea e sili ona fetaui ma manaoga o au tagata aooga e fesoasoani e saunia ai i latou e mafaufau loloto pe aisea e ono lapataia ai e se tasi se isi tagata.
Vaai faalemafaufau i se uo o loo faia se faaiuga o le a taitai atu ai i taunuuga lē lelei.
Valaaulia tagata aooga e faasoa mai ni faataitaiga moni o le tulaga e mafai ona i ai lenei faaiuga. O nisi o faataitaiga atonu o le pepelo i matua, solia o le Upu o le Poto, kopi i le aoga, po o le tuua o le Ekalesia.
-
Aisea o le a e manao ai e lapata’i lau uo e uiga i lenei faaiuga?
Ua tuuina mai foi e le Faaola se “leo o le lapataiga” (Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:4). Mafaufau loloto i fesili nei:
-
Aisea e ono lapataia ai i tatou e le Faaola? Aisea e ono lapataia patino ai oe e Ia? E faapefea?
-
O le a se mea o aoao atu e lenei mea ia te oe e uiga ia te Ia?
A o e suesue i lenei lesona, vaavaai mo tali i fesili nei.
O le leo o le lapataiga a le Alii e mo tagata uma
O le faamatalaga lenei e mafai ona fesoasoani i tagata aooga ia malamalama i le talafaasolopito o le auala na maua ai le faatomuaga o le Mataupu Faavae ma Feagaiga.
E oo atu ia Novema 1831, ua silia ma le 60 faaaliga na faamaumauina e le Perofeta o Iosefa Samita mai le Alii. Peitai, e toaitiiti ni tagata o le Ekalesia sa i ai ni kopi o faaaliga. I lalo o le taitaiga a le Perofeta, sa tuufaatasia ai faaaliga i se voluma fou o tusitusiga paia na ta’ua o le Tusi o Poloaiga, lea na avea mulimuli ane ma se vaega o le Mataupu Faavae ma Feagaiga. A o tau lolomiina le tusi, sa aioi atu ai Iosefa i le Alii i le tatalo mo se faatomuaga i le tusi. I le tali mai, sa ia maua e ala i le faaaliga le vaega 1, lea na ta’ua e le Alii “o la’u faatomuaga” (Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:6) i lenei tusi fou o tusitusiga paia.
Mafaufau e tusi ia fesili nei ma mau faasino i luga o le laupapa. E mafai ona maua e tagata aooga tali ta’itoatasi po o i ni vaega toalaiti. Afai e galulue i ni vaega toalaiti, atonu e mananao tagata aooga e otooto mea na latou maua i a latou vaega a o lei faasoa atu i le vasega.
Faaaoga au tusitusiga paia e tali ai fesili nei:
-
O ai ua lapataia e le Faaola i aso nei? (tagai i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:1–4, 34–36; atonu e fesoasoani le iloa o se “faailoga tagata” [fuaiupu 35] o se tasi e fiafia i le tasi tagata nai lo le isi).
-
E faapefea ona tuuina mai e le Alii Lana savali? (tagai Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:4–6).
A o mafaufau tagata aooga i a latou tali, atonu e fesoasoani le tusi o le faamatalaga lenei i luga o le laupapa: O le siufofoga o le lapataiga a le Faaola e mo tagata uma.
O le siufofoga o le lapataiga a le Alii o le faamaoniga lea o Lona alofa
I le Mataupu Faavae ma Feagaiga 1, ua faaali mai ai e le Faaola le tele o mafuaaga ua Ia tuuina mai ai lapataiga i le lalolagi. A o e suesue, mafaufau loloto pe faapefea ona avea nei mafuaaga ma faamaoniga o le faamanuiaina o i tatou e le Faaola.
Faitau le Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:11–17, 21–28, ma vaavaai mo mafuaaga ua tuuina mai ai e le Alii ia i tatou lapataiga.
Mafaufau e vaelua afa le vasega. Tofi le tasi afa e faitau fuaiupu 11–17 ae faitau e le isi ia fuaiupu 21–28. Afai e manaomia e tagata aooga nisi faatonuga, e mafai ona e faia se siata e lua koluma. Faaaofia fuaiupu i le koluma muamua, ma faataga tagata aooga e tusi le mafuaaga mo le lapataiga i le koluma lona lua. Atonu e maua e tagata aooga ni tali e pei o nei:
-
1:12 e saunia ai i tatou mo mea o le a oo mai
-
1:15–17 e lapataia i tatou e uiga i luitau ma agasala o o tatou aso
-
1:21 e faateleina ai lo tatou faatuatua
-
1:22 ina ia mafai ona faavae le feagaiga tumau faavavau a le Alii
-
1:26 e faatonu ai i tatou
-
1:27 e aoa’i ma faasa’o ai i tatou pe a tatou agasala
-
1:27 e fesoasoani ia i tatou ia salamo
-
1:28 e tuuina mai ia i tatou le malamalama
Mafaufau e valaaulia ni nai tagata aooga e faasoa mai mea na latou aoaoina e ala i le faaaogaina o le fesili lenei.
Filifili se tasi o mafuaaga na e maua e fetalai mai ai le Alii ia i tatou, ma tali mai se tasi pe lua o fesili nei:
-
E faapefea ona avea lenei mafuaaga ma faamaoniga o le alofa o le Faaola? E mafai faapefea ona avea lenei mafuaaga o se faamanuiaga?
-
O anafea na e maua ai lenei faamanuiaga, pe aisea e te ono manao ai i lenei faamanuiaga i lou olaga?
-
Aisea e manaomia ai e le lalolagi atoa lenei faamanuiaga?
E faapefea ona lapataia i tatou e le Faaola i o tatou aso?
E mafai ona fesoasoani mea nei i tagata aooga ia faasoa ai mea ua latou aoaoina. Atonu e te manao e tuuina atu se pepa pe fai i tagata aooga e faaaoga a latou api talaaga o suesuega. Uuna’i tagata aooga ina ia fatufatua’i i auala latou te faasoa atu ai a latou savali. E mafai ona e tuuina atu ni anomea e tusi ai ata pe a maua.
Mafaufau i lau lesona i le Aso Sa nei, ua valaaulia oe e lou faiaoga e faaaoga ni nai minute e faasoa mai ai pe aisea ua lapataia ai i tatou e le Alii i aso nei. Mafaufau pe faapefea ona e faasoa atu lenei feau i lau vasega i se auala aoga. Saunia se pepa e tufa atu, meme, pepa lautele o i ai se savali, po o se isi auala fatufatuai mo le faasoaina atu o lenei savali i lau vasega. Faamolemole ia faaaofia ai mea nei:
-
O se fuaiupu mai le Mataupu Faavae ma Feagaiga 1 o loo faasoa mai ai ia le itiiti ifo ma le tasi se mafuaaga ua lapataia ai e le Alii tagata uma
-
O se faataitaiga o le lapataiga a le Alii ia i tatou i o tatou aso (Afai e te filifilia e lapataia i tatou e le Alii e uiga i luitau faalelalolagi ma agasala [tagai Mataupu Faavae ma Feagaiga 1:15–17], e mafai ona e faasoa atu se fuaiupu mai tusitusiga paia po o upu a se perofeta o aso nei o lē ua lapataia i tatou e uiga i faaosoosoga faaonapo nei.)
-
O ou mafaufauga ma lagona e uiga i le Alii o loo faasoa mai savali o lapataiga ia i tatou i aso nei. E mafai foi ona e faaaofia ai se aafiaga.
A o faasoa mai tagata aooga, vaavaai mo auala e faamalo atu ai ma faafetai atu ia i latou mo a latou taumafaiga faamaoni faapea foi ma le faamamafaina o le alofa o le Faaola e ala mai i savali Na te aumaia i aso nei.
Mo nisi aoaoga faaopoopo i le auala e fesoasoani ai i tagata aooga ia iloa e te faatauaina o latou manatu faaalia, tagai “Fesootai atu e te faatauaina tagata aoga a o lei tuuina mai o latou manatu faaalia pe a sii o latou lima i manatu faaalia.” O lenei aoaoga o loo maua i le Atinaega o Tomai Faafaiaoga: Alofa ia i Latou E te Aoaoina.