Choq’ re li Tzoleb’aal reheb’ li Kok’al—Xkawresinkileb’ li kok’al re te’kanaaq chiru chixjunil li yu’am sa lix b’ehileb’ li sumwank re li Dios

K’e reheb’ li kok’al jalam-uuch chirix li paab’aal chirix li Jesukristo, li jalb’a-k’a’uxlej, li kub’iha’, ut li k’ojob’aak (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 1, 111, 103, ut 105). Il malaj wotz rik’ineb’ li kok’al li xkaa xraqalil li paab’aal, ut patz’ reheb’ naq te’xtaqsi li jalam-uuch naq te’rab’i li na’leb’ malaj li k’ojob’anb’il k’anjel a’an. Tenq’aheb’ li kok’al chixtawb’al ru chan ru naq li junjunq chi na’leb’ ut k’ojob’anb’il k’anjel a’an nokohe’xtenq’a chi wulak jo’ li qaChoxahil Yuwa’ ut li Jesukristo.

Chan ru naru nakatenq’aheb’ li kok’al chixtawb’al ru naq li paab’aal, li jalb’a-k’a’uxlej, li kub’iha’, ut li k’ojob’aak maawa’ re jun sut ajwi’, neke’k’anjelak b’an re qak’iijik sa’ musiq’ej chiru chixjunil li qayu’am? Jo’ eetalil, naru nakak’ut chiruheb’ junaq jalam-uuch re jun li iyaj ut re jun li che’ jwal nim (malaj naru taayiib’eb’ li k’a’aq re ru a’in chiru li pizarron). Tenq’aheb’ chixk’oxlankil k’a’aq re ru li taatenq’anq re li iyaj chi k’iik toj reetal naq taawulaq jo’ jun nimla che’, jo’ li ha’, li ch’och’, ut lix saqen li saq’e. Tenq’aheb’ chixk’eeb’al reetal naq eb’ li k’a’aq re ru a’in chanchaneb’ li naqab’aanu re nach’ok rik’in li Dios chiru li qayu’am—xk’ojob’ankil li qapaab’aal chirix li Jesukristo, xjalb’al qak’a’uxl rajlal kutan, xyu’aminkil li qasumwank, tz’aqonk sa’ li loq’laj wa’ak, ut rab’inkil li Santil Musiq’ej.

Wotz rik’ineb’ li kok’al li seraq’ kixwotz li Elder Dale G. Renlund “Cómo puede el arrepentimiento ayudarme a sentirme feliz?” (Liahona, diciembre 2017, 70–71; chi’ilmanq ajwi’ li video “El arrepentimiento: Una gozosa elección” [Biblioteca del Evangelio]). Sa’ xyanq li seraq’, patz’ reheb’ li kok’al naq te’xk’oxla k’a’ ta wi’ ru kireek’a li Elder Renlund. K’a’ut naq nasaho’ qach’ool naq naqajal qak’a’uxl? Wotz rik’ineb’ li kok’al li sahil ch’oolejil ut rahok aaweek’ahom naq nakapatz’ re laa Choxahil Yuwa’ naq tixkuy laa maak.

K’ut junaq jalam-uuch re lix kub’iha’ li Kolonel ut junaq re xkub’iha’ jun li kristiaan (malaj chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 35 ut 103malaj 104). Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xye k’a’ru jalan ut k’a’ru juntaq’eet sa’eb’ li wiib’ chi jalam-uuch. Ilomaq Mateo 3:13–17 malaj “Ch’ol 10: Nakub’e’ xha’ li Jesus” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Ak’ Chaq’rab’, 26–29 (malaj li video sa’ li Biblioteca del Evangelio). Kanab’eb’ li kok’al chixk’utb’al li k’a’aq re ru sa’ li jalam-uuch li nayeeman resil sa’ li raqal malaj sa’ li video. Aatinaheb’ li kok’al chirix lix rahomeb’ choq’ re li Kolonel ut li rajomeb’ chixtaaqenkil.

1:52

Ab’ihomaq malaj b’ichahomaq junaq li b’ich chirix li kub’iha’, maare “Naq nakub’e lin ha’” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 53). K’a’ru naqatzol chirix li kub’iha’ sa’ li b’ich a’an? Ilomaq 2 Nefi 31:9–10, ut patz’ reheb’ li kok’al naq te’rab’i k’a’ut naq kikub’e xha’ li Jesukristo. Patz’ reheb’ naq te’xyiib’ xjalam-uucheb’ a’an naq ke’kub’e xha’.

Ch’olob’ naq jun li sumwank a’an jun yeechi’ihom rik’in junaq kristiaan ut li qaChoxahil Yuwa’. Naq naqayal qaq’e chiroxloq’inkil li sumwank noko’ok wi’ rik’in li Dios, li Dios naxyeechi’i qosob’tesinkil. Tz’iib’a chiru li pizarron Eb’ lin yeechi’ihom chiru li Dios ut Eb’ lix yeechi’ihom li Dios choq’ we. Ilomaq Mosiah 18:10, 13 ut Tzol’leb’ ut Sumwank 20:37, ut tenq’aheb’ li kok’al chixtz’iib’ankil chixjunileb’ li yeechi’ihom te’xtaw sa’eb’ li raqal junjunq (chi’ilmanq ajwi’ Dallin H. Oaks, “Tu convenio bautismal,” Amigos, febrero 2021, 2–3). Wotz chan ru naq li qaChoxahil Yuwa’ nakatrosob’tesi naq nakayal aaq’e chixyu’aminkil laa sumwank re laa kub’iha’.

K’ut chiruheb’ li kok’al jalam-uuch chirix li k’a’aq re ru kixb’aanu li Jesukristo sa’ xk’anjel (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 33–49). Kanab’eb’ li kok’al naq te’xye k’a’ru naxb’aanu li Jesus sa’ li junjunq chi jalam-uuch. Il Mosiah 18:8–10, 13, ut patz’ reheb’ li kok’al naq te’rab’i li k’a’aq re ru te’xsumela xb’aanunkil naq te’kub’eeq xha’ (chi’ilmanq ajwi’ “El convenio del bautismo,” Amigos, febrero 2019, A3; malaj Liahona, febrero 2019, A3). Chan ru toohe’xtenq’a li k’a’aq re ru a’an sa’ li qab’aanuhom wulaj wulaj? Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xyiib’ xjalam-uucheb’ ajwi’ a’an naq yookeb’ chixtenq’ankil anihaq jo’ chanru tixb’aanu raj li Jesus.

Patz’ re junaq kristiaan li toj xkub’e xha’ ut xk’ojob’aak naq tixwotz k’a’ru xreek’a naq xk’ojob’aak. Patz’ re li kristiaan a’in naq tixwotz k’a’ru naraj naxye choq’ re a’an wulak chi wank choq’ komon sa’ Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. Tenq’aheb’ li kok’al chixk’oxlankil chan ru naq te’roxloq’i lix sumwank re li kub’iha’ jo’ komon re li Iglees (k’anjelak chiruheb’ li komon, xb’oqb’aleb’ li kristiaan chi tzolok chirix li Jesus, tijok sa’eb’ li ch’utam, ut wan chik xkomon). Wotz chan ru naq xb’aanunkil li k’a’aq re ru a’in naxk’e xsahil aach’ool jo’ komon re lix Iglees li Kristo.

K’ut jun xjalam-uucheb’ li kristiaan sa’ li ha’ Mormon (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 76) ut patz’ reheb’ li kok’al naq te’xye k’a’ru neke’ril sa’ li jalam-uuch. Yaab’asi li seraq’ chirix laj Alma ut lix tenamit naq ke’kub’e xha’ (chi’ilmanq Mosiah 18:1–17; “Ch’ol 15: Laj Alma najultikan aatin ut nakub’sin ha’,” sa’ Eb’ li Esilal sa’ lix Hu laj Mormon, 43–44, malaj li video sa’ li Biblioteca del Evangelio. Yaab’asi Mosiah 18:8–9 ut b’oqeb’ li kok’al chixb’aanunkil k’a’aq re ru re te’naq sa’ xch’ooleb’ li k’a’aq re ru ke’xb’aanu chaq li tenamit jo’ komon re lix Iglees li Kristo. Qayehaq, chan ru naru naqatenq’aheb’ li qas qiitz’in “chixk’eeb’al jun li yokb’ nak’amok chi ok sa’eb’ li sumwank rik’in li Dios”? (Russell M. Nelson, “Juventud de Israel” [ch’utam choq’ reheb’ li saaj sa’ chixjunil li ruchich’och’, 3 junio, 2018], Biblioteca del Evangelio). Wotz junaq aanumsihom b’ar wi’ xawil naq eb’ li komon re li Iglees xe’k’anjelak chi jo’kan.

2:41

Yaab’asi Tzol’leb’ ut Sumwank 33:15, ut patz’ reheb’ li kok’al naq te’rab’i li ch’ina-usil maatan li naxk’e qe li qaChoxahil Yuwa’ naq nakub’e qaha’ ut nokok’ojob’aak. Re xtenq’ankileb’ chixtzolb’al chan ru te’tenq’aaq xb’aan li maatan re li Santil Musiq’ej, ilomaq sa’ komonil Jwan 14:26; Galatas 5:22–23; 2 Nefi 32:5; 3 Nefi 27:20. Naru ajwi’ nekeril li perel “El Espíritu Santo es …” (Amigos, junio 2019, A12–A13; malaj Liahona, junio 2019, A12–A13).

Rub’elaj li tzolok, patz’ reheb’ li na’b’ej yuwa’b’ej naq te’xwotz chan ru neke’osob’tesiik xb’aan naq wan li maatan re li Santil Musiq’ej rik’ineb’. Chan ru neke’tenq’aak xb’aan a’an? Chan ru neke’rab’i lix yaab’ xkux?

B’ichahomaq jun li b’ich chirix li Santil Musiq’ej, maare “Li Santil Musiq’ej” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 56). Tenq’aheb’ li kok’al chixtawb’al ru li naxk’ut li b’ich chiqu chirix chan ru naq li Santil Musiq’ej naru chiqatenq’ankil.

Tenq’aheb’ li kok’al chixk’oxlankil chan ru naru noko’aatinak rik’in junaq li qamiiw li wan chi najt, jo’ xtz’iib’ankil jun li hu, xtaqlankil jun li correo malaj raatinankil sa’ celular. K’ut chiruheb’ naq li qaChoxahil Yuwa’ naru nokoraatina rik’in li Santil Musiq’ej chi k’iila paay ru. Oksi li na’leb’ kixwotz li Awa’b’ej Dallin H. Oaks sa’ “De qué manera nos habla el Padre Celestial?” re xtenq’ankileb’ li kok’al chixtawb’al ru naq li Santil Musiq’ej naru nokoraatina chi k’iila paay ru sa’ li qak’a’uxl ut sa’ li qaam (Amigos, marzo 2020, A2–A3; malaj Liahona, marzo 2020, A2–A3).

Wotz jun aanumsihom b’ar wi’ li Santil Musiq’ej xatraatina, maare sa’ laa k’a’uxl malaj rik’in jun eek’ahom sa’ laa waam (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 6:22–23; 8:2–3; chi’ilmanq ajwi’ Henry B. Eyring, “Abre el corazón al Espíritu Santo,” Amigos, agosto 2019, A2–A3; malaj Liahona, agosto 2019, A2–A3). Ch’olob’ xyaalal chiruheb’ li kok’al naq li Santil Musiq’ej naru ajwi’ tixtenq’aheb’ chi jo’kan.

Tenq’aheb’ li kok’al chixk’eeb’al reetaleb’ li hoonal naq neke’reek’a li Santil Musiq’ej—maare, sa’ xb’ichankil jun li b’ich chirix li Kolonel malaj sa’ xb’aanunkil li us reheb’ li kristiaan. Tenq’aheb’ chixk’eeb’aleb’ reetal li musiq’ejil eek’ahom naxk’am chaq li Santil Musiq’ej, mas wi’chik li nak’ehok reheb’ chi k’anjelak. K’a’ut naq li Santil Musiq’ej naxk’e qe li eek’ahom a’an? Tenq’aheb’ li kok’al chixk’oxlankil k’a’ru tento taqab’aanu re rab’inkil li Santil Musiq’ej. Aatinanqex chirix li k’a’aq re ru nekeb’aanu re rab’inkil li Musiq’ej chi chaab’il.

Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xb’on “Jesús presentó la Santa Cena a los nefitas” sa’ El Libro para colorear de relatos de las Escrituras: Libro de Mormón (2019), 26. Patz’ reheb’ naq te’xye k’a’ ta wi’ ru yookeb’ chixk’oxlankil li kristiaan sa’ li jalam-uuch. Yaab’asi 3 Nefi 18:1–12 malaj “Ch’ol 45: Li Jesukristo nak’utuk chirix li loq’laj wa’ak ut li tijok,” sa’ Eb’ li Esilal sa’ lix Hu Laj Mormon, 126–127, (malaj ilomaq li video sa’ li Biblioteca del Evangelio). K’a’ru naru taqab’aanu re naq taqajultika li Jesus sa’ li loq’laj wa’ak?

2:8

K’eheb’ xhoonal li kok’al re te’xye aawe junjunq li k’a’aq re ru li junelik te’naq sa’ xch’ooleb’ xb’aanunkil, jo’ xb’ak’b’al lix xaab’eb’ malaj xch’ajb’aleb’ li ruq’ rub’elaj li wa’ak. K’a’ut naq aajel ru xjultikankileb’ li k’a’aq re ru a’an? Il Moroni 4:3 choq’ reheb’ li kok’al ut b’oqeb’ chirab’inkil li naqasumela xjultikankil rajlal naq naqak’ul li loq’laj wa’ak. K’a’ut naq aajel ru xjultikankil li Jesukristo? Tenq’aheb’ li kok’al chixtawb’al ru chan ru naq li kaxlan wa ut li ha’ re li loq’laj wa’ak nokohe’xtenq’a chixjultikankil li kixb’aanu li Jesus choq’ qe (chi’ilmanq Moroni 4:3; 5:2).

Tz’iib’a chiru li pizarron “Laa’in ninyeechi’i naq …” Ilomaqeb’ li rosob’tesinkil li loq’laj wa’ak (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 20:77, 79). Naq te’rab’i jun li yeechi’ihom naqab’aanu chiru li Dios, tenq’aheb’ chixtz’aqob’resinkil li raqal chiru li pizarron rik’in li yeechi’ihom xe’rab’i. Tenq’aheb’ chixtawb’al ru naq sa’ li tz’aqonk sa’ li loq’laj wa’ak, yooko ajwi’ chixjultikankil li yeechi’ihom xqab’aanu naq xkub’e qaha’.

K’a’ru naraj naxye xk’ulb’al sa’ qab’een lix k’ab’a’ li Jesukristo? Re xtenq’ankileb’ li kok’al chixsumenkil li patz’om a’in, wotz junaq li eetalil re junaq li k’a’aq re ru b’ar wi’ naqak’e li qak’ab’a’. K’a’ut naq naqatz’iib’a li qak’ab’a’ chiru li k’a’aq re ru a’an? K’a’ut ta wi’ naq li Jesukristo taaraj raj xk’eeb’al lix k’ab’a’ sa’ qab’een? Naru nakawotz lix ch’olob’ahom li Awa’b’ej Russell M. Nelson: “Xk’ulb’al lix k’ab’a’ li Kristo sa’ qab’een naraj naq taqach’olob’ reheb’ jalan— rik’in qab’aanuhom ut li qaatin— naq li Jesus a’an li Kristo” (“Tz’aqal xk’ab’a’ li Iglees,” Jolomil ch’utub’aj ib’ re octubre 2018).

Tenq’aheb’ li kok’al chixk’eeb’al reetal li osob’tesink neke’xk’ul sa’ xk’ab’a’ li tijonelil. Re xk’eeb’al xna’leb’eb’, naru taak’ut li video “Las bendiciones del sacerdocio” (Biblioteca del Evangelio). Naru taatz’iib’aheb’ li osob’tesink a’an chiru li pizarron. K’a’ut naq ninqeb’ xwankil li osob’tesink a’an choq’ qe? Ch’olob’ xyaalal naq neke’qak’ul li osob’tesink a’an b’antiox re li Jesukristo ut lix wankil li tijonelil.

3:5

Tenq’aheb’ li kok’al chixtawb’aleb’ jalam-uuch li te’xk’utb’esi chan ru naq li Dios naroksi lix wankilal re qosob’tesinkil. Qayehaq, naru neke’xtaw junaq xjalam-uuch li ruchich’och’ kixyo’ob’tesi a’an choq’ qe, li hoonal naq yoo chixk’irtesinkileb’ li yaj, ut eb’ li loq’laj k’ojob’anb’il k’anjel kixkanab’ choq’ qe (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 3, 46, 104, 105, 107, 120). Wotz k’a’ut naq nakab’antioxi naq wan li tijonelil ut li osob’tesink naxk’am chaq. Tenq’aheb’ li kok’al chixjultikankileb’ numsihom b’ar wi’ ke’osob’tesiik rik’in lix wankilal lix tijonelil li Dios.

Jun xb’ehil re naq taqak’ul li rosob’tesihom lix wankilal li Dios sa’ li qayu’am a’an rik’in li k’ojob’anb’il k’anjel re li tijonelil (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 84:20). Re xtenq’ankileb’ li kok’al chixtzolb’al li yaal a’an, naru taatz’iib’aheb’ li raqal a’in chiru li pizarron: 3 Nefi 11:21–26, 33 (kub’iha’); Moroni 2 (k’ojob’ank); Moroni 4–5 (loq’laj wa’ak). Junjunq reheb’ li kok’al naru neke’xsik’ ru jun reheb’ li raqal a’an ut te’xsik’ k’a’ru li k’ojob’anb’il k’anjel wan aran. Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xwotz chan ru naq neke’osob’tesiik xb’aaneb’ li k’ojob’anb’il k’anjel re li tijonelil.

Tenq’aheb’ li kok’al chixtawb’al ru naq te’xk’ul xwankil rik’in li Dios naq te’kub’eeq xha’ ut naq te’xyu’ami li sumwank a’an. Patz’ reheb’ li kok’al chan ru naru neke’tenq’aak xb’aan li wankilal a’an.

Il Markos 3:14–15 rik’ineb’ li kok’al ut k’ut chiruheb’ jun jalam-uuch chirix li yookex chirilb’al (jo’ Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 38). Patz’ reheb’ li kok’al ma rilomeb’ junaq kristiaan chi k’ojob’aak choq’ re k’anjelak malaj chi k’ojob’aak sa’ junaq opiis re li tijonelil (malaj wotz laa numsihom laa’at). K’a’ru xjuntaq’eetil a’an rik’in li kixb’aanu li Kolonel rik’ineb’ lix tzolom? Tenq’aheb’ li kok’al chixtz’iib’ankil chiru li pizarron li b’oqom malaj opiis naru chi k’eemank reheb’ li komon re li Iglees, jo’ jun aj k’utunel malaj aj k’amol b’e sa’ junaq li ch’uut. Chixk’atq li b’oqom malaj opiis, naru nakatz’iib’a li naru xb’aanunkil rik’in li b’oqom malaj opiis a’an. Wotz rik’ineb’ li kok’al chan ru naq li k’ojob’aak rik’in xwankil lix laawil li tijonelil tatxtenq’a chi k’anjelak.

B’oqeb’ li kok’al chi k’oxlak chirix junaq li k’a’aq re ru b’ar wi’ aajel ru li laaw, maare junaq li b’eleb’aal ch’iich’ malaj li okeb’aal. K’a’ru nak’ulman wi maak’a’ li laaw? Ilomaq Tzol’leb’ ut Sumwaank 65:2 ut wotz laa nawom chirix xnimal ru naq wanq lix laawil li tijonelil. Naru ajwi’ teeril li aatin “B’ar wankeb’ xlaawil ut xwankilal li tijonelil?” (Biblioteca del Evangelio) ut teesik’ li naxk’ut li Elder Gary E. Stevenson chirix lix laawil li tijonelil.

2:51

K’ut jun malaj wiib’ oxib’ xjalam-uuch li santil ochoch. Patz’ reheb’ li kok’al k’a’ut naq li santil ochoch a’an jun chaab’il na’ajej. Ye naq sa’ junjunq li santil ochoch wan li eetalil a’in: “Santilal re li Qaawa’—Li rochoch li Qaawa’.” Patz’ reheb’ li kok’al k’a’ru naraj naxye “Santilal re li Qaawa’.” K’a’ut naq li santil ochoch a’an li rochoch li Qaawa’? K’a’ru naxk’ut chiqu a’in chirix li santil ochoch? Wi junaq reheb’ li kok’al ak wulajenaq chaq sa’ li santil ochoch, naru ajwi’ naxwotz k’a’ru xreek’a naq xwulak aran. Wi ak wulajenaqat sa’ li santil ochoch, wotz chan ru xaweek’a lix wanjik li Qaawa’ aran, ut ye chan ru naq li santil ochoch a’an jun na’ajej sant.

Ilomaq Tzolʼlebʼ ut Sumwank 97:15–17. Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xsik’ li royb’enihom li Qaawa’ rik’ineb’ li kristiaan li neke’ok sa’ lix santil ochoch. K’a’ut naq aajel ru naq k’ulub’ejaqo re ok sa’ li rochoch? Jo’ xcha’al li aatinak, aatinan rik’ineb’ li kok’al chirix li recomendacion re li santil ochoch, ut ch’olob’ chan ru xk’ulb’al. Naru ajwi’ nakak’e xhoonal junaq reheb’ li obiispil re naq tixwotz chan ru na’ux li tz’ilok-ix re xk’ulb’al li recomendacion re li santil ochoch ut b’ar wankeb’ li patz’om neke’oksiman.

Patz’ reheb’ li kok’al naq tate’xtenq’a chixjultikankil li sumwank noko’ok wi’ rik’in li Dios naq nakub’e qaha’ ut li naqajultika naq nokotz’aqon sa’ li loq’laj wa’ak. (chi’ilmanq Mosiah 18:10; Tzol’leb’ ut Sumwank 20:77, 79). Kut chiruheb’ jun lix jalam-uuch li santil ochoch, ut ch’olob’ chiruheb’ naq li qaChoxahil Yuwa’ wan xkomon li osob’tesink naraj xk’eeb’al qe sa’ li santil ochoch.

Yiib’ xjalam-uuch junaq okeb’aal nak’amok sa’ junaq li b’e. Patz’ reheb’ li kok’al k’a’ut naq aajel ru junaq li b’e re b’eek. Ilomaq 2 Nefi 31:17–20, b’ar wi’ laj Nefi naxjuntaq’eeta li sumwank re li kub’iha’ rik’in jun okeb’aal ut naxk’e qab’oqb’al chi wank sa’ li b’e chirix li kub’iha’. Wan xkomon li sumwank nab’aanuman chirix li kub’iha’, jo’eb’ li sumwank neke’b’aanuman sa’ li santil ochoch. Ch’olob’ naq li Awa’b’ej Nelson xk’ab’a’in li b’e a’an jo’ “lix b’ehil li sumwank.”

Aatinan chirix junaq hoonal b’ar wi’ jun li komon xb’aanu k’a’ruhaq choq’ aawe li ink’a’ xatru chixb’aanunkil aajunes laa’at. Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xwotz xnumsihomeb’ kama’an ajwi’. Ch’olob’ naq wi nokoxik sa’ li santil ochoch, naru naqak’ul li loq’laj k’ojob’anb’il k’anjel jo’ li kub’iha’ choq’ reheb’ li kristiaan ak kamenaqeb’. Chan ru naq chanchano li Jesus naq yooko chixb’aanunkil li k’anjel chirixeb’ li kamenaq? K’a’ru xb’aanuhom choq’ qe li ink’a’ naru naqab’aanu laa’o qajunes?

Patz’ re jun malaj wiib’ oxib’ reheb’ li saaj li xe’kub’e xha’ chirixeb’ lix xe’toonil naq te’xwotz li reek’ahomeb’. Patz’ reheb’ chan ru li wank sa’ li santil ochoch. Waklesi xch’ooleb’ re naq te’xwotz k’a’ru xe’reek’a naq xe’xb’aanu li k’anjel choq’ reheb’ lix xe’ xtooneb’.

Yiib’ xjalam-uuch jun che’ chiru li pizarron rochb’een lix xe’ ut eb’ li ruq’. Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xk’oxla chan ru naq li junkab’alej chanchan jun li che’. K’eheb’ reetalil lix xe’ jo’ li Xe’toon, k’eheb’ reetalil li ruq’ jo’ li Ech alaleb’, ut k’e reetalil li xtoon li che’ jo’ Laa’at. Ilomaq li aatin a’in sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 128:18: “Xb’aan naq laa’o chi maa’aniheb’ a’an [li qaxe’ qatoon] ink’a’ naru chi tz’aqlok qu; chi moko neke’ru chi tz’aqlok ruheb’ a’an chi maa’aniho laa’o.” Oksiheb’ patz’om jo’ a’in: “K’a’ut naq neke’qaj ru li qaxe’toon? K’a’ut naq eb’ li qaxe’ qatoon neke’raj qu? Chan ru nokohe’xtenq’a eb’ li qana’ qayuwa’, qamama’ qixa’an, ut jalan chik li xe’toon?” Patz’ reheb’ li kok’al naq te’xchoy rilb’al Tzol’leb’ ut Sumwank 128:18 re te’xsik’ jun li ch’ol li naxch’olob’ chan ru tooruuq chixtenq’ankileb’ li qaxe’ qatoon.

Naru nakatk’anjelak rik’ineb’ xna’ xyuwa’ li junjunq chi kok’al re xtawb’al xk’ab’a’ junaq xxe’ tooneb’ li naraj ru xk’ulb’al li k’ojob’anb’il re li santil ochoch (chi’ilmanq FamilySearch.org).