Doctrine and Covenants 2025
27 octubre–2 noviembre: “Jun ochoch choq’ re lin k’ab’a’”: Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124


“27 octubre–2 noviembre: “Jun ochoch choq’ re lin k’ab’a’”: Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Tzol’leb’ ut Sumwank 2025 (2025)

“Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: 2025

xjalam-uuch Nauvoo, Illinois

Nauvoo li ch’ina-us, xb’aan laj Larry C. Winborg. Copyright 2023

27 octubre–2 noviembre: “Jun ochoch choq’ re lin k’ab’a’”

Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124

Us ta jwal ch’a’aj choq’ reheb’ laj santil paab’anel li waqib’ chihab’ li toje’ xe’nume’, ke’ok chi usaak b’ayaq sa’ xtiklajik li saq’ehil re 1839: Eb’ laj santil paab’anel ke’uxtanaak ru xb’aaneb’ li wankeb’ sa’ li tenamit Quincy, Illinois. Eb’ laj k’aak’alenel ke’xkanab’ li profeet aj Jose Smith ut li rech aj jolominel sa’ li Iglees chi eelelik chaq sa’ li tz’alam aran Missouri. Ut li Iglees toje’ kixloq’ li ch’och’ aran Illinois b’ar wi’ te’ruuq chixch’utub’ankil wi’chik rib’ laj santil paab’anel. Jwal sulul li ch’och’ a’an ut nujenaq chi ch’en, a’b’an chanchan naq moko ch’a’aj ta a’an chirix chixjunil li ch’a’ajkilal ak ke’xnumsi laj santil paab’anel. Ke’risi xha’il li sulul ch’och’, ut ke’xk’uub’ xhuhil jun li ak’ tenamit, li ke’xk’ab’a’i Nauvoo. A’an naraj naxye “ch’ina-us” sa’ Hebreo, a’ut sa’ xtiklajik lix ch’ina-usal lix paab’aaleb’ nim wi’chik chiru xch’ina-usal li ch’och’. Li Qaawa’ yoo chaq ajwi’ chixnimob’resinkil x’anchalil xch’ool lix profeet. Toj wan li yaal ut li k’ojob’anb’il na’leb’ li tento tixk’ojob’ wi’chik, ut naraj ru jun santil ochoch b’ar wi’ taaruuq “tixk’e choq’ xkoroon [laj santil paab’anel] li nimank-u, li kole’k chiru li kamk, ut li junelik yu’am” (Tzol’leb’ ut Sumwank 124:55). Nak’utman ajwi’ li paab’aal ut li anchalil ch’oolej a’an sa’ lix k’anjel li Qaawa’ sa’ li kutan a’in.

Chi’ilmanq Santos, 1:407–436; “La organización de la Iglesia en Nauvoo,” sa’ Revelaciones en contexto, 282–290.

Taw xkomon li na’leb’ chirixeb’ li na’ajej wankeb’ xwankil sa’ li resilal li Iglees aran Illinois.

reetalil li tzolok

Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees

Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124:2–11

Naru ninb’oqeb’ li was wiitz’in chi chalk rik’in li Kristo.

Li Qaawa’ kixye re li profeet aj Jose Smith naq “tixtaqla jun jek’inb’il aatin re tiik ruhil k’a’uxlej chirix lix evangelio” reheb’ “chixjunileb’ li rey sa’ li ruchich’och’” (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 124:2–11). Wi taak’ul raj li k’anjel a’in laa’at, k’a’ raj ru tixye laa jek’inb’il aatin chirix li Jesukristo ut lix evangelio li k’ojob’anb’il wi’chik? K’oxla ajwi’ chan ru naru nakawotz lix nawom aach’ool chi ink’a’ minb’ilaq aawu rik’ineb’ li kristiaan li nakatwan wi’ rajlal kutan.

Chi’ilmanq ajwi’ “Lix K’ojob’ankil Wi’chik lix Tz’aqalil lix Evangelio li Jesukristo: Jun jek’inb’il aatin re wiib’ cient chihab’ choq’ re li ruchich’och’,” Biblioteca del Evangelio.

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:12–21

Naru tinwanq chi tiik inpaab’aal jo’ jun xtzolom li Qaawa’.

Naru nakawotz rik’ineb’ laa was aawiitz’in, jo’ kixb’aanu li Kolonel sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 124:12–21, li xchaab’ilal xna’leb’ li Kristo nakawil rik’ineb’ a’an. Chan ru naq a’an naxk’e lix rahom aawe ut lix kawil xch’ool chawix?

Chi’ilmanq ajwi’ Richard J. Maynes, “Xk’ojob’ankil xch’ool li Qaawa’ ut laa junkab’al chawix,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2017.

Tzolʼlebʼ ut Sumwank 124:22–24, 60–61

Li Qaawa’ naaraj naq tink’uleb’ chixjunil li kristiaan.

Naq tatk’oxlaq chirixeb’ li na’leb’ kixk’e li Qaawa’ sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 124:22–24, 60–61, k’oxla chan ru naru nakak’ojob’ laa wochoch ut laa teep jo’ jun na’ajej jo’ li kixk’uub’ li Qaawa’ choq’ re Nauvoo.

ChurchofJesusChrist.org

4:1

A Friend to All

li santil ochoch re Nauvoo naq yoo chi kab’lamank

Jalam-uuch re Laj Jose Smith chirix li santil ochoch re Nauvoo, xb’aan laj Gary E. Smith

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:25–45, 55

Neke’kab’laman li santil ochoch choq’ re li Qaawa’ re xk’ulb’aleb’ li loq’laj k’ojob’anb’il k’anjel.

K’a’ut naq li Qaawa’ “junelik naxtaqlaheb’” lix tenamit “chixkab’lankil [li santil ochoch] choq’ re lix santil k’ab’a’”? Naru nakatz’iib’a junjunq reheb’ li na’le’b’ neke’tawman sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 124:25–45, 55. Maare taataweb’ xkomon sa’ li b’ich jo’ “Laa wochoch, Dios, naqara” (Eb’ li B’ich, 158). Chan ru nak’utun xrahom li Qaawa’ choq’ aawe naq neke’kab’laman li santil ochoch?

5:41

What Is a Temple?

Chalen chaq lix kab’lankil li santil ochoch re Nauvoo sa’eb’ li chihab’ 1840, numenaq 300 chi santil ochoch ak kab’lanb’ileb’ chik malaj yeeb’il naq te’kab’lamanq. Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye, “Naqanaw naq aajel ru naq kok’ aj xsa’ toowulaq sa’ li santil ochoch choq’ qe ut choq’ re li qajunkab’al re taqak’ul qakolb’al ut li taqenaqil loq’al. … Yookeb’ chi k’ihank lix pleetihom laj tza, sa’ xnimal lix kawilal ut chan ru nab’aanuman. Maajo’q’e kiwan x’aajelil ru jo’ naq wan anajwan li xik sa’ li santil ochoch chi kok’ aj xsa’” (“Li ok choq’ jun aj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan jwal chaab’il,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re noviembre 2018). Chan ru naq li santil ochoch nakatxtenq’a chixkuyb’al xnumsinkil “lix pleetihom laj tza”? K’a’ru nakaweek’a naq tento taab’aanu re xtaaqenkil li raatin li Awa’b’ej Nelson?

Chi’ilmanq ajwi’ “Por qué los Santos de los Últimos Días construyen templos,” temples.ChurchofJesusChrist.org.

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:45–55

Li Qaawa’ narosob’tesiheb’ li neke’xyal xq’e chi ab’ink chiruheb’ lix taqlahom.

Eb’ laj santil paab’anel ke’taqlaak chixkab’lankil jun santil ochoch sa’ li na’ajej Jackson, Missouri, a’b’an “ke’rame’ ru xb’aaneb’ li xik’ neke’ilok reheb’” (Tzol’leb’ ut Sumwank 124:51). Sa’eb’ li raqal 49–55 wan jun na’leb’ aj k’ojob’anel ch’oolej choq’ reheb’ li kristiaan li neke’raj ab’ink chiruheb’ lix taqlahom li Dios, a’b’an ink’a’ neke’ru xb’aaneb’ lix junkab’al malaj k’a’aq chik ru li na’leb’. K’a’ru li na’leb’ nakataw sa’eb’ li raqal a’in li naru naxtenq’a anihaq li yoo chi nume’k sa’ li ch’a’ajkilal a’an?

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:91–92

reetalil li seminario
Li Qaawa’ naru nikinixb’eresi rik’in li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel.

B’ab’ay chik chirix na kikam xyuwa’ li profeet, a’ laj Jose Smith yuwa’b’ej, li Qaawa’ kixb’oq laj Hyrum Smith sa’ li k’anjel kiwan wi’ lix yuwa’—a’ li yuwa’b’ejil aj tij sa’ li Iglees. Naru nakattzolok chirix a’an sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 124:91–92.

Re xtawb’al xkomon li na’leb’ chirix li resilaleb’ li yuwa’b’ejil aj k’anjel ut li rosob’tesihomeb’ a’an, pitz’ arin.

Chan raj ru taach’olob’ li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel chiru junaq kristiaan li ink’a’ rab’ihom chirix a’an? K’a’ raj ru taaye re anihaq re xwaklesinkil xch’ool chixk’ulb’al li rosob’tesinkil? Sik’eb’ xsumenkileb’ li patz’om a’in sa’ li raatin li Elder Randall K. Bennett, “Laa wosob’tesinkil xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel—Jun musiq’anb’il b’eresinel naxk’e li qaChoxahil Yuwa’” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2023) malaj Temas y preguntas, “Bendiciones patriarcales” (Biblioteca del Evangelio).

A’ yaal li k’a’ru xatzol ut xanumsi, k’oxla chan raj ru taatz’aqob’resi ru li ch’ol aatin a’in: “Jun rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel a’an .” K’a’ut naq li qaChoxahil Yuwa’ naraj naq eb’ li ralal xk’ajol te’xk’ul rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel?

Wi maji’ nakak’ul laa wosob’tesinkil laa’at, k’a’ru naru nakab’aanu re xkawresinkil aawib’ re xk’ulb’al? Wi ak xak’ul laa wosob’tesinkil, chan ru naru nakak’ut chiru li Dios naq nakawoxloq’i li maatan a’an?

Chi’ilmanq ajwi’ Kazuhiko Yamashita, “Jo’q’e xk’ulb’al li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2023; Jolomil K’anjenel Hu, 18.17, Biblioteca del Evangelio.

K’utuk rik’in li ch’oolej. Wan wi’chik xyaalal li k’utuk naq neke’oksiman li numsihom ut xnawom ch’oolej. Qayehaq, si ak aak’ulum li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel, il naq yooqat chixkawresinkil aawib’ re k’utuk chirix li osob’tesihom a’an. K’a’ut naq nakab’antioxi laa wosob’tesinkil xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel? Chan ru taawaklesi xch’ooleb’ laa was aawiitz’in chixkawresinkileb’ rib’ re naq te’xk’ul li rosob’tesinkileb’ malaj re naq te’xtzol li rosob’tesinkil chi kok’ aj xsa’?

reetalil li raqal reheb’ li kok’al 02

Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:15, 20

Li Jesukristo naxra li tiikilal.

  • Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixjultikankil li neke’xtzol sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 124:15, 20, naru nakatenq’aheb’ chixyiib’ankileb’ aamej chiru hu ut te’xseteb’ a’an. Chiruheb’ li kok’ hu setb’ileb’, naru nakatenq’aheb’ chixtz’iib’ankileb’ ch’ol aatin aajeleb’ ru sa’ li raqal a’in. Jun b’ich jo’ “Saqaq aawu” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 81) naru naxch’olob’ chi us li raatin li Qaawa’.

  • Chirix rilb’al Tzol’leb’ ut Sumwank 124:15, 20, naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chixk’eeb’al reetal k’a’ru naraj naxye wank rik’in tiikilal sa’ li perel 31 re Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj: Jun tenq’ re xsik’b’al ru laa b’e. K’a’ru kixye li Qaawa’ chirix laj George Miller sa’ li raqal 20 “xb’aan x’anchalil lix ch’ool [laj George]”? Naru ajwi’ nakawotzeb’ kok’ seraq’ chirixeb’ kok’al li neke’xk’ut xtiikilal, li nakanaweb’ laa’at malaj li wankeb’ sa’ li hu Amigos. Patz’ reheb’ laa kok’al naq te’xk’ojob’ jun xjayalihom re te’xk’ut xtiikilal chiru li xamaan a’in ut te’xye aawe k’a’ru te’reek’a naq te’xb’aanu.

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:28–29, 39

Li Jesus naxtaqla lix tenamit chixkab’lankileb’ li santil ochoch.

  • Maare taawulaq raj chiruheb’ laa kok’al rilb’aleb’ xjalam-uuch santil ochoch, maare junaq najteril santil ochoch ut li wan chi nach’ b’ar wi’ wankex (chi’ilmanq ChurchofJesusChrist.org/temples/list). Naru nakawoksiheb’ li jalam-uuch a’in ut Tzol’leb’ ut Sumwank 124:39 re xch’olob’ankil naq li Jesukristo junelik naxtaqlaheb’ lix tenamit chi kab’lank santil ochoch—sa’ najter kutan ut sa’eb’ li qakutankil (chi’ilmanq ajwi’ li perel re kok’ k’anjel re li xamaan a’in).

  • Wi nach’ tz’aqal wankat chiru junaq santil ochoch, naru nakak’ameb’ laa kok’al aran ut texb’eeq rik’in oxloq’ chirix li santil ochoch. Patz’ reheb’ naq te’xsik’ li ch’ol aatin “Santilal re li Qaawa’—Li rochoch li Qaawa’” chirix li santil ochoch. Ye reheb’ laa kok’al k’a’ru naraj neke’xye li aatin a’an.

  • Naru nakawoksiheb’ li na’leb’ wankeb’ sa’ “Li kub’iha’ ut li k’ojob’aak choq’ reheb’ li qaxe’ qatoon” sa’ li xtiqb’al li aatin A re xtenq’ankileb’ laa kok’al chiroyb’eninkil chi saheb’ xch’ool li kutan naq te’ruuq chi ok sa’ li santil ochoch (chi’ilmanq ajwi’ “Li santil ochoch ut li k’uub’anb’il na’leb’ re sahil ch’oolejil” sa’ li xtiqb’al li aatin B).

lix santil ochoch laj Salomon

Lix santil ochoch laj Salomon, xb’aan laj Sam Lawlor

Tzol’leb’ ut Sumwank 124:91–92

Li Qaawa’ tinrosob’tesi rik’in li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel.

  • Naq teeril Tzol’leb’ ut Sumwank 124:91–92, tenq’aheb’ laa kok’al chixk’eeb’al reetal k’a’ru aj-e naq li Qaawa’ kixb’oq laj Hyrum Smith. Ch’olob’ k’a’ru li rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel: jun xchaq’al ru osob’tesiik b’ar wi’ li Qaawa’ naxk’ut chiqu li k’a’ru tento taqanaw chiqix ut k’a’ru naraj a’an naq taqab’aanu ut b’ar toowulaq. Naru nakawoksi li raqal “Xk’ulb’al li osob’tesiik xb’aan li yuwa’b’ejil aj k’anjel” sa’ li xtiqb’al li aatin A re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixkawresinkil rib’eb’ re te’xk’ul rosob’tesihom li yuwa’b’ejil aj k’anjel.

Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.

xjalam-uuch li santil ochoch re Nauvoo

Li santil ochoch re Nauvoo, xb’aan laj George D. Durrant

perel re kok’ k’anjel reheb’ li kok’al