Doctrine and Covenants 2025
Eb’ li xyaab’ kuxej re li k’ojob’ank wi’chik: Eb’ li ch’olob’ahom chirix “li k’utb’esinb’il matk’”


“Eb’ li xyaab’ kuxej re li k’ojob’ank wi’chik: Eb’ li ch’olob’ahom chirix “li k’utb’esinb’il matk’”,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Tzol’leb’ ut Sumwank 2025 (2025)

“Eb’ li ch’olob’ahom chirix “li k’utb’esinb’il matk’”,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: 2025

reetalileb’ li xyaab’ kuxej re li k’ojob’ank wi’chik

Eb’ li xyaab’ kuxej re li k’ojob’ank wi’chik: Eb’ li ch’olob’ahom chirix “li k’utb’esinb’il matk’”

Laj Wilford Woodruff

Portrait of Wilford Woodruff.

Laj Wilford Woodruff ki’ok sa’ li Iglees sa’ diciembre re 1833, ka’ch’in chik ma wiib’ chihab’ chirix naq laj Jose Smith ut laj Sidney Rigdon ke’xk’ul li k’utb’esinb’il matk’ wan sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 76. Wan chaq rochoch sa’ Nueva York sa’ li kutan a’an ut kirab’i resil “li k’utb’esinb’il matk’” rik’ineb’ li misioneer li yookeb’ chi k’anjelak aran. K’iila chihab’ chik chirix a’an, ki’aatinak chirix lix k’oxlahom chirix li k’utb’esinb’il na’leb’ a’an:

“Tzolb’ilin chalen chaq inka’ch’inal naq jun ajwi’ li choxa ut jun ajwi’ li xb’alb’a, ut kiyehe’ we naq jun ajwi’ li tojb’a-maak choq’ reheb’ chixjunil laj maak, ut jun ajwi’ li loq’alil choq’ reheb’ li tiikeb’ xch’ool. …

“… Naq kiwil ru li k’utb’esinb’il matk’ … , kixkutanob’resi ink’a’uxl ut kixk’e xnimal xsahil inch’ool, kink’e reetal naq li Dios li kik’utb’esink re li na’leb’ a’an chiru li winqilal chaab’il xnawom, tiik ut yaal, tz’aqal lix chaab’ilal ut lix na’leb’ ut lix nawom, kiweek’a naq ink’a’ na’eek’an sa’ lix rahom, li ruxtaan, lix tiikilal ut lix raqb’a-aatin, ut kiweek’a inrahom choq’ re li Qaawa’ jo’ maajun wa week’ahom chi rub’elaj.”

“Li “k’utb’esinb’il matk’” a’an jun k’utb’esinb’il na’leb’ li naxk’e xkomon li saqen, xkomon li yaal, ut xkomon li na’leb’ chiru yalaq chik k’utb’esinb’il na’leb’ natawman sa’ yalaq hu qilom ru. Naxkutanob’resi chi saqen ru chiqu chan ru li qawanjik anajwan, b’ar koochal chaq, k’a’ut naq wanko arin, ut b’ar tooxik. Yalaq ani naru chixnawb’al ru rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ a’an k’a’ruhaq lix k’anjel ut lix wanjik.”

“Rub’elaj naq kiwil laj Jose kinye naq maak’a’ naxye jarub’ chihab’ wan re, ma cheek malaj saaj; maak’a’ naxye chan ru nak’utun—ma nim roq malaj tupus roq li rismal; li winq li kixpuktesi li k’utb’esinb’il na’leb’ a’an [li k’utb’esinb’il na’leb’ tz’iib’anb’il resil sa’ li tasal 76] a’an jun xprofeet li Dios. Injunes wib’ kinnaw.”

Li xPhebe Crosby Peck

Naq li xPhebe Peck kirab’i laj Jose ut laj Sidney chi k’utuk chirix “li k’utb’esinb’il matk’,” wan chaq rochoch sa’ Missouri ut wankeb’ oob’ xkok’al ut maak’a’ xb’eelom. K’a’jo’ naq li k’utb’esinb’il matk’ kixtoch’ ut kixwaklesi xchool, jo’kan naq kixtz’iib’a a’in re xwotzb’al li k’a’ru kixtzol rik’in li rech alal:

“Li Qaawa’ yoo chixk’utb’esinkil li muqmuukil na’leb’ re li choxahil awa’b’ejihom chiruheb’ li ralal xk’ajol. … Koo’ula’aniik xb’aan laj Jose Smith ut laj Sidney Rigdon sa’ xtiklajik li saq’ehil xnume’, ut ke’wan naab’al li qasahil ch’utam naq wankeb’ chaq arin, ut ke’teelik chiqu k’iila muqmuukil na’leb’, li kixk’e xnimal xk’ojob’ankil inch’ool. Kooru chirilb’al li kixkub’si wi’ rib’ li Dios chixb’aanunkil re xkawresinkileb’ li chaq’al ru ochoch re tuqtuukilal choq’ reheb’ li ralal xk’ajol. Ut li ani ink’a’ taak’uluq re lix tz’aqalil li evangelio ut taaxaqliiq jo’ kawil aj pleet sa’ xk’anjel li Kristo ink’a’ naru taawanq chiru rilob’aal li Yuwa’b’ej ut li Alalb’ej. A’b’an kawresinb’il jun na’ajej choq’ reheb’ li ink’a’ te’k’uluq, a’b’an kub’enaq wi’chik lix loq’alil chiru li wank sa’ li choxahil awa’b’ejihom. Maak’a’ chik tinyal xyeeb’al chirixeb’ li k’a’aq re ru a’in xb’aan naq tz’iib’anb’ileb’ chik anajwan ut yookeb’ chi puktesiik chiru li ruchich’och’. Ut maare taawanq eehoonal chirilb’aleb’ ru, ut wi teeb’aanu, nawoyb’eni naq teerileb’ ru chi timil ut chi nujenaq lee ch’ool rik’in tijok, xb’aan naq k’ulub’ejeb’ li k’a’aq re ru a’in re te’k’eemanq reetal. Ut nawaj naq teetz’ileb’ rix, xb’aan naq rik’ineb’ a’an naqataw xsahil qach’ool sa’ li ruchich’och’ a’in ut sa’ li ruchich’och’ chalel.”

Eb’ li raqalil

  1. “Remarks,” Deseret News, 27 mayo, 1857, 91.

  2. Deseret News, 3 agosto, 1881, 481; chi’ilmanq ajwi’ Enseñanzas de los presidentes Presidentes de la Iglesia: Wilford Woodruff (2004), 124–125.

  3. “Remarks,” Deseret Weekly, 5 septiembre, 1891, 322.

  4. “Hu taqlanb’il xb’aan li xPhebe Crosby Peck re li xAnna Jones Pratt,” 10 agosto, 1832, Biblioteca Histórica de la Iglesia, Lago Salado.