Domo Eso ni Veivakalesui Mai

Ni sa yabaki tolusagavulu vakacaca tiko o Apikali Kalikini Leonati, a vinakata me vosoti mai na nona ivalavala ca. A dau wilika vagauna na iVolatabu, ka ra dau sikova yani na nona vale o ira na tamata mai na veilotu tale Vakarisito, ia a veilecayaki o koya me baleta na vuna e duidui kina e dua na lotu mai na dua tale. “Ena dua na mataka,” a kaya o koya, “Au a taura noqu iVola Tabu ka lako ki veikau, kau tekiduru kina.” E a masu vagumatua sara vua na Turaga. “Ena gauna vata ga oya au a raica kina edua na raivotu,” a kaya o koya, “ka ra tavali yadudua e mataqu na vei matalotu duidui eso, ka a kaci mai e dua na domo vei au, ka kaya: ‘Oqo era sa tauyavutaki mera rawa ka.’ Oti o ya, yani ki liu, au a raica rawa e dua na rarama levu, ka kacivaka mai e dua na domo mai cake: ‘Au na vakatubura cake e dua na mata tamata, o koya au na dau rekitaka meu taukena ka vakalougatataka.’” Oti e dua na gauna lekaleka, a rogoca sara o Apikali me baleta na iVola i Momani. E dina ga ni a se sega ni dua na nona ilavelave, a segata me “kila na dina ni ivola oqo, mai na isolisoli kei na kaukauwa ni Yalo Tabu,” ka a “vakila vakasauri na kena iserau.” Ena gauna a qai rawa ni wilika kina emuri na iVola i Momani, o koya a sa “tu vakarau me ciqoma.” O koya kei watina, o Laimani, erau a papitaisotaki ena 1831.

Ni a se dua na itabagone qase cake o Tomasi B. Masi, a vulica o koya na iVolatabu ka lewena e dua na lotu va-Karisito. Ia a sega ni yalovakacegu o koya, a qai vakasuka mai na veimatalotu kece sara. “E a tiko vei au edua na ivakarau ni yalo ni parofisai,” a kaya o koya, “ka tukuna vua [e dua na iliuliu vakalotu] ni’u namaka ni na cadra mai e dua na lotu vou, ka na tiko kina na dina ena kena savasava taucoko.” Sega ni dede mai na gauna oya, a vakauqeti vakayalo o Tomasi me biuta nona vuvale mai Bositoni, Masajuseti, ka lako vaka ki na ra. Ni oti e tolu na vula mai na ra kei Niu Ioka ena nona sega ni kunea na ka a vaqara tiko, a tekivu me mua lesu i vale. Ena ilakolako oqori, a tarogi Tomasi e dua na marama se sa bau rogoca edua na ka me baleta na “iVola Koula a kunea e dua na cauravou na yacana o Josefa Simici.” Ni vesuki ena vakasama oqo, a gole vakadodonu sara ga o Tomasi ki Palamaira ka sotavi Matini Erisi ena sitoa ni tabaivola, ni se qai tabaki oti sara toka ga na imatai ni 16 na draunipepa ni iVola i Momani. A vakatarai vei Tomasi me kauta e dua na ilavelave ni 16 ni veidraunipepa oqori, ki vale vua na watina, o Ilisapeci. “A taleitaka sara vakalevu o koya” na ivola, a nanuma lesu, “ni vakabauta ni sa cakacaka ni Kalou.” Emuri erau a qai toki o Tomasi kei Ilisapeci kei iratou na luvedrau ki Niu Ioka ka papitaiso kina. (Ena ikuri ni ivakamacala me baleti Tomasi B. Masi, raica na Vunau kei na Veiyalayalati 31.)

Me vakataki Tomasi Masi, erau a malele ki na veivauqeti vakayalo o Pali kei Thankful Pereta me rau biuta kina na nodrau iteitei vuavuai vinaka mai Oaio, ena inaki me rau vunautaka na kosipeli me vaka na nodrau kila vaka-iVola Tabu. Me vaka a tukuna o Pali vei tacina, “Na yalo ni veika oqo sa cakacaka vakaukauwa sara ki na noqu vakanananu wale tikoga oqo ka’u sa sega ni vakacegu rawa.” Ni rau yaco yani ki na tokalau kei Niu Ioka, a vakauqeti o Pali me tiko mada vakalailai ena vanua oya. Erau a mani lewa, me sa na tomana duadua na ilakolako o Thankful. “E tiko e dua na cakacaka me’u cakava ena yasana oqo,” a tukuna vua o Pali, “na cakacaka cava oqori, se na balavu ni gauna ena taura me na vakayacori kina, au sega ni kila; ia au na qai lako yani ni sa vakayacori oti.” Na vanua oqori a qai rogoca taumada kina o Pali me baleta na iVola i Momani. “Au a vakila edua na malele sega ni namaki ki na ivola” a kaya o koya. A kerea e dua na ilavelave ka wiliwili ena bogi taucoko. Ena mataka cake, sa kila o koya ni dina na ivola, ka vakamareqeta me “uasivi cake mai na iyau kecega vakavuravura.” Ena loma ni vica na siga a papitaiso sara o Pali. A qai lesu tale ki vei Thankful, ka mani papitaiso talega o koya. (Ena ikuri ni ivakamacala me baleti Pali P. Pereta, raica na Vunau kei na Veiyalayalati 32.)

3:32

Ena nona ilakolako mai Niu Ioka me kaulotu ki Misuri, a cegu vakalailai o Pali Pereta kei ira nona itokani vakacakacaka e Menito, Oaio, ena itikotiko nei Sidini kei Fipe Rikitoni—rau itokani makawa nei Pali mai Oaio. Ko Sidini e a dua na italatala ni Lotu va-Karisito, ka a lewe tu e liu ni nona ivavakoso o Pali ka dau okati koya me dua na dauniveituberi vakayalo. A tukuna ena nanamaki o Pali vei ira na nona itokani me baleta na iVola i Momani kei na Vakalesui Mai ni kosipeli i Jisu Karisito. O Sidini vakataki koya a sa dau vakasaqaqara voli me baleta na vakalesui mai ni Lotu dina ka a kunea o koya ni vakamacalataki tu ena Veiyalayalati Vou, e dina ga ni a vakatitiqataka taumada o koya na iVola i Momani. “Ia au na wilika na nomu ivola,” a kaya o koya vei nona itokani o Pali, “kau na tovolea meu vakadeitaka, se oqori edua na ivakatakila mai vua na Kalou se sega.” Ni oti e rua na macawa ni vuli kei na masumasu, erau a vakadinata ruarua kei Fipe ni sa dina na ivola. Ia a kila tale tu ga o Sidini ni na dua na solibula levu ki na nona matavuvale ke lewena na Lotu. A kena irairai ni na vakayalia dina nona cakacaka vakaitalatala, vata kei na nona itutu vaka itikotiko. Ni rau veivosakitaka kei Fipe na ituvaki oqo, a vakaraitaka o Fipe, “Au sa soqona na kena isau, ka … sa noqu gagadre me’u cakava na loma ni Kalou, se na yaco kina na bula se na mate.”

2:24