Laipelí
11 Siulai. ʻOku Liliu Fēfē ʻEku Moʻuí ʻe Heʻeku ʻIlo Kau ki he Palani ʻo e Fakamoʻuí? Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76


“11 Siulai. ʻOku Liliu Fēfē ʻEku Moʻuí ʻe Heʻeku ʻIlo Kau ki he Palani ʻo e Fakamoʻuí? Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e Ngaahi Kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné mo e Ngaahi Kalasi ʻa e Kau Finemuí: Ngaahi Tefito Fakatokāteliné 2021 (2020)

“11 Siulai. ʻOku Liliu Fēfē ʻEku Moʻuí ʻe Heʻeku ʻIlo Kau ki he Palani ʻo e Fakamoʻuí?” Haʻu ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e Ngaahi Kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné mo e Ngaahi Kalasi ʻa e Kau Finemuí: Ngaahi Tefito Fakatokāteliné 2021

finemui ʻokú ne ako e folofolá

Siulai 2020

ʻOku Liliu Fēfē ʻEku Moʻuí ʻe Heʻeku ʻIlo Kau ki he Palani ʻo e Fakamoʻuí?

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76

fakaʻilonga fealeaʻaki fakatahá

Fealeaʻaki Fakataha

Tataki ʻe ha mēmipa ʻo e kau palesitenisī fakakōlomú pe fakakalasí; fakafuofua ki ha miniti ʻe 10–20

ʻI he kamataʻanga ʻo e fakatahá, lau fakataha ʻa e Kaveinga ʻo e Kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné pe ko e Kaveinga ʻo e Kau Finemuí. Tataki leva ha fealeaʻaki fekauʻaki mo ha ngaahi meʻa hangē ko ʻení, pea palani ha ngaahi founga ke ngāueʻi ai e ngaahi meʻa ne mou aleaʻí (te mou lava ʻo fili ʻi ha fakataha fakapalesitenisī pe ko e hā ʻe aleaʻí):

  • Ko ʻetau kōlomú pe kalasí. Ko hai ʻokú ne fie maʻu ʻetau tokoní mo e ngaahi lotú? Ko e hā te tau lava ʻo fai ke tokoniʻi ai kinautolú? Ko hai ʻoku totonu ke tau fakaafeʻi ki ha ʻekitivitī ʻoku ʻamanaki ke fai?

  • Ko hotau ngaahi ngafá pe fatongiá. Ko e hā ha ngaahi ngāue kuo tau fakahoko? Ko e hā ha ngaahi ngāue ʻoku fie maʻu ke tau fai? Ko e hā ha founga kuo tau fakaafeʻi mai ai e niʻihi kehé ke nau haʻu kia Kalaisi, pea ʻe founga fēfē haʻatau fakaafeʻi mai e niʻihi kehé he taimí ni?

  • Ko ʻetau moʻuí. Ko e hā ha ngaahi aʻusia kimuí ni kuó ne fakamālohia ʻetau fakamoʻoní? Ko e hā e meʻa ʻoku hoko ʻi heʻetau moʻuí, pea ʻe founga fēfē haʻatau fepoupouaki?

ʻI he fakaʻosinga ʻo e lēsoní, fakahoko e ngaahi meʻá ni, ʻo ka fie maʻu:

  • Fakamoʻoni ki he ngaahi tefitoʻi moʻoni kuo akoʻí.

  • Fakamanatu ki he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí e ngaahi palani mo e fakaafe ne fai ʻi he lolotonga e fakatahá.

fakaʻilonga akoʻi e tokāteliné

Akoʻi e Tokāteliné

Tataki ʻe ha taki kakai lalahi pe toʻu tupu; fakafuofua ki ha miniti ʻe 25–35

Teuteuʻi Fakalaumālie Koe

Kuo ʻomi ʻe he Tamai Hēvaní ha palani te tau malava ai ʻo maʻu e ngaahi tāpuaki taʻengatá pea hoko ʻo hangē pē ko Iá. ʻOkú Ne finangalo ke ʻilo ʻe he kotoa ʻo ʻEne fānaú e palani ko iá, kuó Ne fakahā ai ia ki he kau palōfita ʻi he kuonga kotoa pē. ʻI hono ako ʻe he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76 he uike ní, ne nau ako ai e meʻa ne fakahā ʻe he ʻOtuá fekauʻaki mo ʻEne palani kia Siosefa Sāmita mo Sitenei Likitoní, kau ai e fatongia mahuʻinga ʻo e Fakamoʻuí ʻi he palani pea mo e nāunau te tau lava ʻo maʻu ʻi he moʻui ka hokó. Kapau te tau moʻui faivelenga, ʻe lava ke fakahaohaoaʻi kitautolu ʻo fakafou ʻi he Fakalelei ʻa Sīsū Kalaisí, maʻu ha fiefia kakato, pea nofo mo e ʻOtuá ʻo taʻengata.

Kuo tokoni fēfē hoʻo ʻilo fekauʻaki mo e palani ʻa e Tamai Hēvaní ke takiekina hoʻo vakai ki he moʻuí? Te ke lava fēfē ʻo tokoni ke ʻilo ʻe hoʻo kōlomú pe kalasí, ko ha tāpuaki hono maʻu ha ʻilo fekauʻaki mo e palani ʻo e fakamoʻuí? Ke teuteu ke faiakó, te ke lava ʻo lau e “Palani ʻo e Fakamoʻuí” ʻi he Tuʻu Maʻu ʻi he Tuí ([2004], 156–59) pe pōpoaki ʻa ʻEletā Tieta F. ʻUkitofa “Ko Hoʻo Fononga Maʻongoʻongá” (Liahona, Nōvema 2019, 86–90).

talavou ʻi he kalasí

ʻOku ʻomi ʻe he ako fekauʻaki mo e palani ʻo e fakamoʻuí ha fakahinohino mo ha taumuʻa ki heʻetau moʻuí.

Ako Fakataha

Ko e founga ʻe taha ke kamataʻi ai ha fealeaʻaki mo hoʻo kōlomú pe kalasí fekauʻaki mo e palani ʻo e fakamoʻuí, ko hono fakaafeʻi ha tokotaha ke ne hiki ʻi he palakipoé e ngaahi tefito ko ʻení, fakataha mo e ngaahi veesi mei he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76: Maama Fakalaumālié (veesi 22–27), Moʻui Fakamatelié (veesi 40–43), mo e Moʻui ʻi he hili ʻa e Maté (veesi 50–53, 59–62). ʻOange ki he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí ha ngaahi miniti siʻi ke nau toe vakaiʻi e ngaahi veesi ko ʻení ke kumi e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻi hono fakahoko e palani ʻa e Tamai Hēvaní. Kole ange ke nau hiki ʻi lalo he tefito takitaha e meʻa ne nau maʻú. ʻE lava ke tokoni e ʻekitivitī ʻi laló ke mahino lelei ange kiate kinautolu e founga ʻoku tāpuekina ai ʻe he palani ʻa e Tamai Hēvaní ʻenau moʻuí.

  • ʻE lava ke tokoni hono toe vakaiʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi hingoa ʻo e palani ʻa e Tamai Hēvaní ke mahino ange ki he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí e palaní. ʻE lava ke nau toe vakaiʻi e ngaahi veesi folofola ʻi he ʻuluaki poini ʻi lalo he “Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Poupoú” pea hiki ha lisi ʻo ha niʻihi ʻo e ngaahi hingoa ki he palani ʻa e ʻOtuá. Ko e hā ʻoku akoʻi atu ʻe he ngaahi hingoá ni fekauʻaki mo e palaní? Hangē ko ʻení, ʻoku ʻomi fēfē ʻe he palani ko ʻení ha fiefia kiate kitautolu, ʻi he taimí ni mo e taʻengatá? Ko e hā ʻoku akoʻi mai ʻe he ngaahi potufolofola ko ʻení fekauʻaki mo e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻi he palaní? Te ke lava ʻo huluʻi e foʻi vitiō “ʻE Mole ʻa e Loto ʻo e Tangatá” (ChurchofJesusChrist.org) pea fakaafeʻi ʻa kinautolu ʻokú ke akoʻí ke nau talanoa fekauʻaki mo e ngaahi taimi ne nau ongoʻi houngaʻia ai he palani ʻa e Tamai Hēvaní.

  • Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa kinautolu ʻokú ke akoʻí ke nau aleaʻi e founga ʻe lava ke nau tali ai ha fehuʻi ʻa ha kaungāmeʻa fekauʻaki mo e palani ʻo e Fakamoʻuí: Ne tau omí mei fē? Ko e hā e ʻuhinga ʻoku tau ʻi heni aí? Te tau ʻalú ki fē hili ʻa e moʻuí ni? Fakaafeʻi kinautolu ke nau fakaʻaongaʻi e fakamatala ʻi he “Palani ʻo e Fakamoʻuí” ʻi he Tuʻu Maʻu ʻi he Tuí (peesi 156–59) pea mo e ngaahi fakamatala ʻi he “Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Poupoú” ke teuteu ha tali ki ha taha ʻo e ngaahi fehuʻí. Kuo fakamālohia fēfē kitautolu ʻe heʻetau ʻilo e ngaahi tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení?

  • ʻOku ako ʻe he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí e ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí ʻo loloto ange ʻi he taimi ʻoku ʻoange ai ha ngaahi faingamālie ke nau akoʻí. Tomuʻa kole ange ki ha kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí ke haʻu mateuteu ke vahevahe ha fakamatala nounou ʻo e meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo ha tafaʻaki ʻo e palani ʻo e fakamoʻuí. ʻE lava ke nau fakaʻaongaʻi e ngaahi fakamatala fakanounou ʻi lalo ʻi he “Ko e Palani ʻo e Fakamoʻuí” ʻi he vahe 3 ʻo e Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí ([2019], 53–67). Ko e hā hono faikehekehe ʻo e ʻilo mo e taʻe ʻilo fekauʻaki mo e palani ʻo e fakamoʻuí?

Ngāue ʻi he Tui

Poupouʻi ʻa e kōlomú pe kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau fakalaulauloto mo lekooti ʻa e meʻa te nau fai ke ngāueʻi ai e ngaahi ongo ne nau maʻu he ʻaho ní. ʻOku felāveʻi fēfē ʻa e lēsoni he ʻaho ní mo e ngaahi taumuʻa fakafoʻituitui kuo nau fokotuʻú? Kapau te nau fie maʻu, ʻe lava ke vahevahe ʻe he kau mēmipa ʻo e kōlomú pe kalasí ʻenau ngaahi fakakaukaú.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Poupoú

Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí

Naʻe fai ʻe he Fakamoʻuí e ngaahi fehuʻi naʻe fakatupu fakakaukau kiate kinautolu naʻá Ne akoʻí. Naʻá Ne mahuʻingaʻia moʻoni ʻi heʻenau ngaahi talí. Te ke lava fēfē ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi fehuʻí ke tokoni ke fakakaukau lahi ange ʻa e toʻu tupú ki he palani ʻa e ʻOtuá? (Vakai, Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí [2016], 33–34.)