2025
Mayokani, Nguya, mpe Bilaka
Liahona ya Sanza ya zomi 2025


“Mayokani, Nguya, mpe Bilaka,” Liahona, Sanza ya zomi 2025.

Etinda ya Sanza Moninga , Sanza ya zomi 2025

Mayokani, Nguya, mpe Bilaka

Tempelo ezali katikati na nguya mpe bobateli oyo elakama na bayengebene yambo ya boyei ya Nkolo Yesu Klisto.

Liyemi ya Joseph Smith atelemi liboso ya Tempelo ya Kirtland

Liyemi ya Joseph Smith na Dan Burr

Na sanza ya mitano 1833, nkoko ya nkoko na ngai ya minei Asahel Perry mpe baninga mosusu basalaki mobembo longwa na nordi ya New York kino na Kirtland, Ohio. Bazalaki te bandimi ya Eklezia oyo ezongisamaki sika, kasi balingaki kokutana na Profeta Joseph Smith. Bakomaki liboso ya ntango mpo na kozala na likita ya yambo oyo esalamaki mpo na kosolola botongami ya Tempelo ya Kirtland.

Nsima ya kobanda likita, Profeta alakisaki mombongo ya kotonga tempelo. Na nsima, asengaki na baoyo bazalaki wana batalisa mayoki na bango oyo etali mosala monene wana. Mingi bayanolaki ete Eklezia ezalaki mobola mingi mpo na kosala mosala ya motindo wana. Bapesaki likanisi ya kotonga etonga moko ya moke, oyo ezalaki kosenga mbongo mingi te.

Na ntango ya lisolo oyo elandaki, nkoko Perry mpe baninga na ye bayokanaki, babimisaki mosolo na bango mpe basangisaki yango. Bazalaki na mbongo oyo ekokaki mpo na kofuta mobembo na bango ya bozongi mpe kopesa makabo mpo na kotonga tempelo? Mwa miniti nsima, nkoko na ngai ya mobali apusanaki penepene ya Joseph Smith, abimisaki mbongo ya wolo ya dolare mitano, mpe alakisaki yango na Profeta. (Mosolo ya ebende ya ndenge wana lelo ekoki kozala na motuya ya bankama ya badolare!)

Joseph atelemaki liboso ya likita mpe atombolaki mbongo ya ebende. Na nsima, na kolobaka na makasi, alobaki ete “mosala ebandi mpe Ndako [ya Nkolo] ekotongama na kolanda ndakisa” oyo Nkolo Yesu Klisto alakisaki.

Libota ya Perry kala te bakotaki na Eklezia na Kirtland, bazwaki mapamboli na bango ya tempelo mwa mibu nsima na Tempelo ya Nauvoo, mpe nsima bakatisaki esobe kino kokende na Utah.

Na ntango Tempelo ya Kirtland ebulisamaki na 1836, ezalaki moke mingi mpo na kokotisa Basantu banso ya Mikolo ya Nsuka oyo balingaki kozala na bobulisi na yango. Lokola Eklezia ekolaki, bongo motango ya Basantu basengelaki kosangana na makita libanda. Mokambi James E. Faust (1920–2007), oyo asungaki lokola mokambi na ngai ya likonzi ntango nazalaki elenge mobali mpe lokola molobeli ntango nabengamaki lokola Moyangeli Monene na 2007, apesaki likebisi oyo etali tempelo ya mibale ya Eklezia:

“Yambo Tempelo ya Nauvoo esila na 1846 Basantu basengelaki kosangana libanda, mbala mingi penepene ya tempelo, mpo na koyoka Joseph mpe bakambi mosusu ya Eklezia koloba. Ntango mosusu bankóto ya bato bazalaki koyangana na makita wana”—ntango mosusu atako na ntango ya mabe.

“Lokola [Mpaka] George A. Smith alobaki na lolenge na ye ya kosekisa, ‘Na mikolo ya Profeta Joseph … [Eklezia] efulukaki malamu koleka libandake.’”

Tozali na botondi ete na mikolo na biso, Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka ezali kofuluka libanda, na kati ya ndako, mpe na mokili mobimba. Bofuluki wana esangisi botongami ya batempelo na mbangu oyo emonana naino te “engebene na ndakisa oyo emonisami”—motindo oyo esangisi ntango nyonso mapamboli, bobulisi, bondimi, mpe libonza.

liyemi ya Tempelo ya Kirtland

A Pole ya Nkembo—Tempelo ya Kirtland , na Glen S. Hopkinson, ekoki komekolama te

Mpo na nini Batempelo ebele boye?

“Bato oyo bazalaki liboso na biso basakolaki ete batempelo ekozala na bisika mingi na bisika ya Amerika ya Nordi mpe ya Sudi, bisanga ya Pasifike, Europe, mpe bisika mosusu,” Mokambi Eza Taft Benson (1899–1994) alobaki bamibu zomi mingi eleki. “Soki mosala oyo ya bosikoli esengeli kosalama na bonene oyo esengeli kozala, bankama ya batempelo ekosengelama.”

Mokambi Russell M. Nelson alobaki, tozali kotonga batempelo na lombangu oyo emonana naino te lelo “mpo Nkolo atindaki biso tosala yango. Mapamboli ya tempelo esalisaka mpo na kosangisa Yisalaele na ngambo nyonso mibale ya elamba. Mapamboli oyo esalisaka mpe lisusu mpo na kobongisa bato oyo bakosalisa kobongisa mokili mpo na Boyei ya Mibale ya Nkolo!”

Na losambo na ye ya kobulisa Tempelo ya Kirtland, Joseph Smith abondelaki “ete bato banso oyo bakokokota likolo ya ekuke ya ndako ya Nkolo bakoka koyoka nguya na yo. …

“Mpe tozali kosenga yo, Tata ya Bule, ete basali na yo babima na ndako oyo na bibundeli ya nguya na yo, mpe ete nkombo na yo ezala likolo na bango, mpe mpe nkembo na yo ezala zingazinga na bango, mpe baanzelu na yo bazwa mokumba likolo na bango” (Malongi mpe Mayokani 109:13, 22; nsete ebetamaki; tala lisusu molongo 23).

Ntango natangaka milongo oyo, nakanisaka limoni ya Nefi ya mikolo ya nsuka. Tala maloba ya lolenge moko: “Mpe esalemaki ete ngai, Nefi, namonaki nguya ya Mwana-Mpate ya Nzambe, ete ekita likolo lya basantu ba eklezia ya Mwana-Mpate, mpe likolo lya bato ba liyokani ba Nkolo, baye bapalanganaki likolo lya etando inso ya mabele; mpe bazalaki na bibundeli na bosembo mpe na nguya ya Nzambe na nkembo monene” (1 Nefi 14:14; nsete ebetamaki).

Nandimi ete batempelo ya mikolo ya nsuka esalaka mosala ya ntina na kokokisama ya lisakoli ya Nefi mpe ezali na ntina mingi mpo na bobateli mpe nguya elakamaki na bandimi yambo ya Boyei ya Mibale.

Mibu mingi eleki, ntango nasalaki lokola episikopo ya palwasi moko ya iniversite, nasepelaki mingimingi na elenge mwasi moko na palwasi na ngai. Kino lelo akamwisaka ngai. Boyebi ye lokola Mokambi Emily Belle Freeman, Mokambi ya Bilenge Basi. Na lisikulu moko ya likita linene ya kala mingi te, ateyaki ete na nzela ya tempelo, Yesu Klisto atombolaka biso na mpepo ya molimo ya likolo.

“Ntango nyonso nakatisaka ekuke ya ndako na Ye, nakutanaka na boyokani ya mayokani ya mozindo koleka elongo na Ye,” Mokambi Freeman alobaki. “Ngai nasantisami na Molimo na Ye, nalatisami na nguya na Ye, mpe natiami mpembeni mpo na kotonga bokonzi na Ye.”

Nguya Elakama

Mokambi Nelson alobelaki mbala mingi na ntina ya nguya ya Yesu Klisto oyo ezwamaka na nzela ya mayokani ya tempelo. “Komikanga na Mobikisi elakisi ete ozali na nzela ya kozwa makasi na Ye mpe nguya ya kosikola na Ye,” alobaki. Mokambi Nelson ateyaki lisusu:

“Ntango tobatelaka mayokani na biso ya tempelo, tozwaka ndingisa monene ya nguya ya bolendisi ya Nkolo. Na kati ya tempelo, tozwaka bobateli uta na bopengwi ya mokili.”

“Makuli ya ntina [ya Mobikisi] ekangisaka biso na Ye na nzela ya mayokani ya bonganganzambe ya bule. Nsima, ntango tobatelaka mayokani na biso, Ye apesaka biso nguya na Ye ya kokangola, ya kolendisa. Mpe oh, boniboni tokozala na mposa ya nguya na Ye na mikolo ekoya.”

“Nguya ya bizaleli malamu mpe ya molimo oyo bato na biso bazali na yango mposa sikawa mpe mpo na mikolo oyo ezali koya ezali nguya ya Nzambe Tata mpe ya Mwana na Ye, Yesu Klisto. “Tozwaka ndingisa ya kozwa nguya na Bango na kosalaka mpe kobatelaka mayokani elongo na Bango.”

Nguya ya lola ezali na ntina, bandeko mibali mpe basi, mpo tozali kobika na mokili moko ya mabe mpenza. Bozangi nguya wana, tokokoka te “kotikala mokolo ya boyei na ye” to “kotelema ntango akobima” (Malaki 3:2). Toyebi te ntango nini mokolo wana ekozala, kasi mopesi-nsango na Ye asi atindami mpo na “kobongisa nzela” mpo na koya na Ye ( Malaki 3:1 ). (Malaki 3:1). Na ntango yango, mokili ezali kotambola na kimya te na mokolo wana.

Tozali na mposa ya nguya oyo elakamaki na bayengebene mpo na kosalisa biso:

  • Tika ete Nzambe akonza na bomoi na biso.

  • Boyambola mpe boya epai ya Nkolo.

  • Bopambola, bolendisa, bokamba, mpe bosalisa.

  • “Kotelemela mimekano na biso, masenginya mpe mpasi ya motema malamu koleka” (tala Moziya 3:19

  • Bozwa kimia mpe esengo na Klisto ntango tozali kotambola na nzela ya boyokani.

  • Bomilengela “kokimaka mokolo ya bozikisi” mpe “mawa ya bato ya nkuna” (Malongi mpe Mayokani 109:46).

  • Bokokisa mosala ya Nkolo yambo ya Boyei na Ye ya Mibale.

Tempelo ya Tucson Arizona

Foto ya dome ya Tempelo ya Tucson Arizona James Whitney Young

Basenzeli ya Lobiko

Mosala mpe nkembo ya Tata na Lola ezali “kosala bozangi nkufa mpe bomoi ya seko ya moto” (Mose 1:39). Tempelo moko na moko etelemi lokola senzeli ya mabele ya mwango ya lobiko ya Nzambe, kolakisaka mokumba ya ntina ya Mobikisi na mosala mpe nkembo wana.

Kolatisama na nguya na Ye, mobali mpe mwasi nyonso oyo abatelaka mayokani—babala to te—oyo babatelaka na bosembo mayokani ya tempelo bakopambolama na bomoi oyo mpe na bomoi ekoya.

Mokambi Nelson alakaki: “Nsuka oyo moko na moko na biso azali kobunda mpo na yango ezali ya kopesama nguya na ndako ya Nkolo, kokangisama lokola mabota, sembo na mayokani oyo esalemi na tempelo moko oyo ebongi na biso mpo na likabo eleki monene ya Nzambe—oyo ya bomoi ya seko. Makuli ya tempelo mpe mayokani bosalaka kuna ezali fungola mpo na kolendisa bomoi na bino, libala mpe libota na bino, mpe makoki na bino ya kotelemela bitumba ya monguna. Losambo na bino na tempelo mpe mosala na bino kuna mpo na bankoko na bino ekopambola bino na bobakisami ya bobimisi ya moto ye moko mpe kimia mpe ekolendisa bomipesi na bino mpo na kotikala na nzela ya liyokani.”

Lokola Apostolo ya Nkolo Yesu Klisto, natatoli ete makambo maye mazali solo.