2025
Wɔdze Asɔfodzi Tumdzi na Tum Ehyira
Fankwa 2025


“Wɔdze Asɔfodzi Tumdzi na Tum Ehyira,” Liahona, Fankwa 2025.

Bosoom bosoom Liahona Amandzɛɛbɔ, Fankwa 2025

Wɔdze Asɔfodzi Tumdzi na TumEhyira

Asɔrmba dze Nyankopɔn no tum dzi dwuma som na wohyira binom wɔ asɔr no mu, wɔ fie, na wɔ wiadze nyina mu.

Elder D. Todd Christofferson

Hɛn dasegye ma wiadze no nye dɛ Nyankopɔn N’asɔfodzi krɔnkrɔn no hia wɔ No nkwagye na nkwagye ntowdo dwuma ne mahyɛ mu, na dɛ Ɔdze asɔfodzi no asan ananmu wɔ asaase yi do ma dɛm botae no, na dɛ Jesus Christ N’Asɔr a ɔwɔ hɔ ma Nda a Odzi Ekyir Ahotseweefo mu na wɔdze dzi dwuma.

Asɔfodzi Tumdzi na Tum no ho Hia a Ohia

Jesus Christ nye Asɔr no ne tsir. Asɔr no nye edwindadze a Ɔabɔ dze bɛyɛ nyimpa no ɔpon edwuma tsitsir wɔ asɛmpa odzi ewiei mberano yi mu tse dɛ mberano a Ɔtsenaa asaase no do. Ɔnam Asɔr no do no:

  • Obotum abɔ N’asɛmpa dawur wɔ wiadze nyina.

  • Obotum ama enuma na ahyɛmudzi nkaa ahorow nyina—mpo ahyɛmu anamɔnkwan dze kɔ Ne celestial ahenman mu.

  • Obotum akã ebusua ebusua abɔ mu ma mbersantsen.

  • Obotum dze nkwagye akyɛdze horow no ama, mpo hɔn a woeewu a woennya bi.

  • Obotum aboa Nyankopɔn ne mba wɔ hɔn honandua mu ehiadze wɔ mber yi mu.

Asɔr no hia Nyankopɔn ne daa daa akwankyerɛ, tumdzi, na tum dze ahyɛ botae etsitsir yinom mã, na ɔayɛ ahoboa ama Agyenkwa no ne mbae. Asɔr no nye “nokwar na tseasefo asɔr” no (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 1:30) osiandɛ Christ dze tum a ofi N’asɔfodzi mu, “Asɔfodzi Krɔnkrɔn no, ɔwɔ Nyankopɔn ne Ba ne Nhyehyɛɛ do” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 107:3) no dzi baano.

Nkyɛ asɔfodzi krɔnkrɔn yi nnyi hɔ a, Asɔr no bɛyɛ tse dɛ honandua mu kuw biara, a ɔreyɛ papa wɔ wiadze no mu mbom onnyi tum biara a ɔdze bɛhyɛ botae tsitsir dɛ ɔdze besiesie Nyankopɔn ne mbabanyin na mbabaa ama onnyiewiei nkwa ne dɛw wɔ N’enyim no mã. Yɛdze dɛm asɔfodzi yi, na nsaafee a ɔma asɔfodzi dwuma no kwankyerɛ no, tumdzi na nhyehyɛɛ wɔ Asɔr no mu.

Asɔr no mu no, asɔfodzi tumdzi nyinara no wɔdze dzi dwuma wɔ hɔn a wokitsa asɔfodzi nsaafee no hɔn kwankyerɛ ase.

“Asɔrmba mbanyin a wɔfata dua asɔfodzi a wɔdze ma na asɔfohyɛ kɔ asɔfodzi dzibew do dze gye asɔfodzi tumdzi. Asɔrmba nyina botum dze tumdzi a wɔdze ahyɛ hɔn nsa edzi dwuma ber a woeyi hɔn esi hɔ anaa wɔafrɛ hɔn dɛ wɔmboa nyɛ Nyankopɔn N’edwuma.”

Ɔnam asɔfodzi nsaafee do no, Ewuradze N’ehiadze horow bedzi nyim. Obiara nnkotum awɔw ankorankor gyinabew bi do a ɔnye Ne kwankyerɛ nnsaa do. Obiara nnkotum edzi nyim wɔ asɔfoɔtorsom mu, rohwehwɛ ankorankor apɛdze na ankorankor akadofo.

Asɔfodzi dzi dwuma tsitsir so wɔ Asɔrmba efiefi mu. President Dallin H. Oaks, Ɔpamfo a Odzi Kan wɔ President a Odzi Kan na n’Apamfo mu kyerɛkyerɛ no dɛ “asɔfodzi tumdzi no wobotum dze edzi dwuma nko wɔ onyia okitsa asɔfodzi nsaafee ma dɛm dwumadzi no kwankyerɛ ase no yɛ fapem nhyehyɛɛ wɔ Asɔr no mu, mbom onndzi dwuma wɔ ebusua mu.” Egyanom hwɛ na wɔdze asɔfodzi no dzi dwuma wɔ hɔn ebusua mu—rotu fo, reyɛ ebusua ehyiadzi horow, rema ebusuafo anaa binom asɔfodzi anaa ayarsa nhyira, na dza ɔkeka ho—a ɔnndze kwankyerɛ anaa tumdzi a ofi nyia okitsa asɔfodzi nsaafee.

“Nkyerɛkyerɛ kor yi ara dzi dwuma ber a egya no nnyi fie na enã no nye ebusua no baanodzinyi no. Ɔhwɛ ne fie no do na ɔyɛ edwindze dze asɔfodzi tumdzi na nhyira dua n’endowment na nsɔwano mu dze ba n’ebusua mu.”

Asɔfodzi Nsan Ananmu wɔ Hɛn Da yi mu

Esusow Aketseaba 15, 1829

John  Onumanyi  no  dze  Aaron  Asɔfodzi  no  Rema  Joseph  Smith  Kakraba  na  Oliver  Cowdery

Asɔfodzi tumdzi ne nsan-ananmu wɔ mberano a odzi ewiei no kɔr do nkakrankakra wɔ kwan a ɔahyehyɛ no do. Dɛ fapem kyerɛwsɛm ma hɛn mberano no, Mormon Nwoma no, nna wɔrekyerɛ ase wɔ afe 1829 mu no, Ewuradze hyɛɛ ase dze N’asɔfodzi nhyehyɛɛ no ne su sii hɔ. Mbuae ma Joseph Smith na Oliver Cowdery hɔn ebisa mpaabɔ fa enuma ho no, John Onumanyi a ɔasoɛr efi ewufo mu no puee hɔ na ɔdze Aaron Asɔfodzi no, asɔfodzi a “okitsa abɔfo hɔn som, nye nnuhu asɛmpa no, na nsumuhyɛ enuma a wɔdze kɔ bɔnfakyɛ mu no ne nsaafee” maa hɔn.(Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 13:1). Wɔdze dɛm tum no, Joseph na Oliver numaa hɔnho na afei binom ber a wɔhyehyɛɛ Asɔr no.

Mber kumaa wɔ Esusow Aketseaba 15, 1829 ekyir no

Melchizedek  Asɔfodzi  ne  nsan-ananmu

Fi dɛm aber no a John Onumanyi puee ekyir no, annkyɛr na tsetse Asomafo Peter, James na John puee na wɔdze dza ɔkrɔn, anaa Melchizedek, asɔfodzi, a “okura ahenman no ne nsaafee nye mberano ne mãhyɛ” no mae.(Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 27:13; hwɛ iyi so 128:20).

Ebɔbira 3, 1836

asɛnkadaka  horow  wɔ  Kirtland  Temple.

Asɔfodzi tumdzi a ohia bɛkaa ho ber a Kirtland Temple mu no, tsetse nkɔnhyɛfo baasa, Moses, Elias, na Elijah, puee Joseph na Oliver do na wɔdze nsaafee a wɔdze bɔboaboa Israel ano na edwuma a ɔfa Ewuradze ne temple horow no maa hɔn (hwɛ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 110:11–16).

Ɔhyewber 1829–Ebɔbira 1835

Joseph  Smith  Kakraba  frɛ  asɔpɔkan  Ahotseweefo  dɛ  wɔmma  asɔrmba  tsipia  wɔ  hɔn  ɔfrɛ  fofor  horow  mu

Yikyerɛ horow a sesei wɔagye ato mu dɛ kyerɛwsɛm wɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi mu no kyerɛkyerɛɛ Nkɔnhyɛnyi Joseph Smith faa mbanyin asɔfohyɛ kɔ asɔfodzi a ɔkrɔn (Melchizedek) na nsiesie (Aaron) asɔfodzi no mu; asɔfodzi edzibewdzifo tse dɛ bishopfo hɔn ɔfrɛ; na asɔfodzi quorum na abaguafo hɔn nhyehyɛɛ.

1835–1973

abɔasefo  rutwa  asaase  petee  no

Nkɔnhyɛ akwankyerɛ da ho weɔn asɔfodzi nhyehyɛɛ na dwumadzi wɔ Asɔr no mu. Mfatoho, wɔhyehyɛɛ Eduosuon quorum horow wɔ Kirtland aber no mu dze boaa Duebien Quorum no. Akwantu kɛse kɔ Anee na Asɔrmba hɔn ntahyee wɔ mbea mbea no n’ekyir no, wɔfrɛɛ dɛm quorum horow yi ma wodzii dwuma wɔ Asɔr ne stake horow mu.

1973–Aber yi mu

Adwontokuw  rotow  ndwom  wɔ  wiadze  mfɛndzanan  ehyiadzi  ase

Presidentfo Spencer W. Kimball (1895–1985), Ezra Taft Benson (1899–1994), na Gordon B. Hinckley (1910–2008) hɔn dwumadzi ber mu no, Eduosuon no na hɔn quorum horow hyɛɛ ase dzii dwuma wɔ Duebien Quorum n’akwankyerɛ ase wɔ Asɔr no mu na Asɔr n’apaamu horow. Nkyii, wogyaa quorum horow a wɔyɛ no wɔ stake no yɛ. Ndɛ, Dzibewdzi Etumdzifo Etsitsir na Apaamu Eduosuonfo quorum dodow duebien boa Asomafo no ma wɔkyerɛ asɔr no ne nhyehyɛɛ nye no mu dwumadzi kor no ara a ɔwɔ aman nyina mu” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 107:34). Wobotum atsew Eduosuon quorum horow no bi aka ho ber a Asɔr no tserɛw.

Elder  Christofferson  kyia  Asɔrmba  wɔ  Gambia

Elder Christofferson kyia nuambanyin Sampson na Daniel Amako wɔ Gambia, Africa Anee, Kwakwar 2022.

Asɔfodzi: Tum a wɔdze Hyira

Sɛ itwa no tsia a, asɔfodzi tumdzi na tum a Jesus Christ dze saan ananmu bae no botae nye dɛ obehyira. Ɔboa Asɔrmba ma wɔdze Nyankopɔn no tum dzi dwuma som na wohyira binom wɔ asɔr no mu, wɔ fie, na wɔ wiadze nyina mu. Asɔrmba ka Agyenkwa no ho ma ɔyɛ Ne nkwagye na nkwagye ntowdo edwuma, ber a wɔdze sunsum mu akyɛdze na tum a ɔbor hɔn dze do boa ma Nyankopɔn n’ahenman nyin hyɛ asaase no do mã (hwɛ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 65:2, 5–6).

Ewuradze akyerɛkyerɛ mu dɛ “na asɔfodzi a ɔkrɔn yi na wɔdze dzi asɛmpa no ho dwuma na wɔdze kura ahenman n’esumasɛm saafee no, dza ɔyɛ Nyankopɔn no ho nyimdzee saafee no.

“Dɛm ntsi, wɔ ayɛdze yi mu na nyamesu mu tum no da edzi.

“Na sɛ wokwetsir dɛm ayɛdze nye asɔfodzi tumdzi yi a, nyamesu mu tum rennda edzi mma adasa wɔ honam mu” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 84:19–21).

Ayɛdze horow, ampaara, yɛ asɔfodzi guado-ndzeyɛe anaa sacrament horow a yedua do nye Nyankopɔn yɛ ahyɛmudzi horow, a enuma dzi kan na ahyɛmudzi horow a wɔgye no Ewuradze ne fie toa do. Yerisie dɛm ahyɛmudzi horow yinom mu na yɛsesa fi “honam” mu mbanyin na mbaa bɛyɛ ahotseweefo (hwɛ Mosiah 3:19) ɔnam Christ no werdam adom do na yedzi bem na hɛn ho san wɔ Nyankopɔn enyim (hwɛ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 20:29–31; 3 Nephi 27:16–20).

Ɔserɛkã a ofi “Jesus Christ N’Asɛmpa no ne Mãhyɛ ne Nsananan mu no: Mfe Ahaebien Afrenhyia Dawurbɔ ma Wiadze,’’ a President a Odzi Kan na n’Apamfo na Asomafo Abaguafo Duebien no kaa no tsia ara yie:

“Yɛbɔ no dawur dɛ Jesus Christ N’Asɔr a ɔwɔ hɔ ma Nda a Odzi Ekyir Ahotseweefo no, a wɔkyekyeer no Ebɔbira 6, 1830, nye Christ N’Ahyɛmu Fofor Asɔr no a wɔdze asan anamu aba no. Asɔr no tsim no kotowdo-bo tsitsir, Jesus Christ N’emudzi abraba do, na No Werdambɔ a ɔmmbɔadze da na No Wusoɛr ampaara no do. Jesus Christ asan afrɛ Asomafo bio na Ɔama hɔn asɔfodzi tumdzi. Ɔto nsa frɛ hɛn nyina dɛ yɛmbra Ne nkyɛn na N’Asɔr mu, mbɛgye Sunsum Krɔnkrɔn no, nkwagye ayɛdze horow, na yenya daapem enyigye.”

Nsɛnsin

  1. Hwɛ General Handbook: Serving in The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 1.2–1.2.4, Asɛmpa Nwoma Korabea.

  2. Hwɛ Russell M. Nelson, “Rejoice in the Gift of Priesthood Keys,” Liahona, Esusow Aketseaba 2024, 121.

  3. General Handbook, 3.4.

  4. Dallin H. Oaks, “Melchizedek Asɔfodzi na Nsaafee no,” Liahona, Esusow Aketseaba 2020, 70–71.

  5. Dallin H. Oaks, “The Melchizedek Priesthood and the Keys,” 71.

  6. Hwɛ, mfatoho, Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 20, 41, 84, 107; hwɛ Joseph F. Darowski na James Goldberg, “Restoring the Ancient Order,” wɔ Revelations in Context: The Stories behind the Sections of the Doctrine and Covenants (2016), 208–12 so.

  7. Mber bi Elder Dale G. Renlund dze asɔfodzi no totoo wimuhɛn a ɔdze ndzɛmba ho. Yɛreka no dɛmara a, “kwan a edze nya mfaso fi Agyenkwa no werdam tum“ no nye “ndzɛmba” a asɔfodzi wimuhɛn no dze ba (hwɛ “The Priesthood and the Savior’s Atoning Power,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2017, 64–65).

  8. Jesus Christ N’Asɛmpa no ne Mãhyɛ ne Nsanananmu no: Mfe Ahaebien Dawurbɔ a wɔdze ma Wiadze,” Asɛmpa Nwoma Korabea.