2025
Nnyin Itiene Jesus Christ ke Ndidiana ye Enye ke Utom Esie
Ɔyɔhɔ Ɔfiɔŋ Itiokiet 2025


“Nnyin Itiene Jesus Christ ke Ndiyire Enye nnam Utom Esie,” Liahona, Ɔyɔhɔ Ɔfiɔŋ Itiokiet 2025.

Ɔfiɔŋ-ke-ɔfiɔŋ Etop Liahona ,Ɔyɔhɔ Ɔfiɔŋ Itiokiet 2025

Nnyin Itiene Jesus Christ ke Ndidiana ye Enye ke Utom Esie

Nnyin ibuana ke utom Andinyaŋa nte nnyin iwukde-enyin ke ntak Esie, inim ibet Esie, inyuŋ ima kiet eken.

Christ ye Ekpri Owo Inyene

Mbuk otode Christ ye Ekpri Owo Inyene, otode Heinrich Hofmann

Adaŋante nnyin ima ikɔduɔk-mmɔŋ, nnyin imɔtɔŋɔ utom ndida enyiŋ Jesus Christ ndori ke idem nnyin. Mbak utom emi owut ete nnyin idiana Andinyaŋa ke utom Esie. President Dallin H. Oaks, Akpa Ɔnɔ-item ke First Presidency, ekewet ete, “Kiet ke otu akpan mme ŋkpɔ ewɔrɔde ndida ndori ke idem nnyin enyiŋ Christ [edi] udɔŋ ye ubiere ndida ndori ke idem nnyin utom Andinyaŋa ye ebekpo Esie.”

Utom Andinyaŋa edi “ndinam owo akan mkpa ikpɔkidem onyung enyene nsinsi uwem” (Moses 1:39). Uwem unana-mkpa edi ntat-ubɔk enɔ emi Jesus Christ ɔkɔnɔde oto ke Ediset Esie. Edi, nsinsi uwem idihe ukem nte uwem unana-mkpa. Nsinsi uwem edi mkpon-nkan enɔ emi Abasi ekemede ndinɔ ubonowo (se Doctrine and Covenants 14:7). Edi ndidu uwem ke nsinsi nte ekpuk ke ebekpo Esie. Man inyene nsinsi uwem, ana idi nti mbet inɔ Jesus Christ. Emi ɔwɔrɔ nnyin ndibɔ ɔyɔhɔ gospel ke ndinyene mbuotidem ke Andinyaŋa ye Mkpa Esie, edikabare-esit, iduɔk-mmɔŋ, ibɔ Edisana Spirit, inam inyuŋ inim ediomi temple, ye ndiyɔ nsim utit. Ndiyɔ nsim utit esine ndiyire Andinyaŋa nnam utom Esie.

Inehede Isin-idem

Nnyin ibuana ke utom Andinyaŋa adaŋante nnyin inwamde nditɔ Abasi ndidi nti mbet Jesus Christ. Emi esine ndibuana ikɔ-Abasi Esie, man ekpetaŋ Israel ekesuanade ebok, ke ndinam utom ke Ufɔk Abasi Andinyaŋa nyuŋ nyom nditie nte Enye. Nnyin “ndinam ɔfɔn [ke utom Esie] isaŋake ke nte mbon efen emade ndinɔ [nnyin] ibɔrɔ, ke ikoot [nnyin], mme ke nnen-nnen mfɔn-ido [nnyin].” Nte President Nelson eketiŋde: “Ini ekededi emi anamde ŋkpɔ ndomo kiet emi aŋwamde owo ndomo kiet—ke ikpehe ŋkaŋ ekededi—sik kpere ndinam ediomi ye Abasi nyuŋ bɔ mme akpan edinam baptism ye temple, afo aŋwam ke ndibok Israel.”

Man inam utom Andinyaŋa edi utom nnyin, nnyin iwuk-enyin ke ntak Esie, inim ibet Esie, inyuŋ ima kiet eken. Nte inamde utom Esie ke usuŋ Esie (se Doctrine and Covenants 51:2), mme ŋkpɔ osuk ododu ɔnɔ nnyin ndinam ke idem nnyin. Andinyaŋa ɔkɔdɔhɔ mbon Ufɔk Abasi emi ekebohode ke Jackson County,

Sese, ifɔnke ette Ami nsuk nteme ke kpukpru ŋkpɔ; koro owo emi ekpakde enye ke kpukpru ŋkpɔ, enye nko edi ifu ye ndisime owo-utom; ndien enye idinyuŋ ibɔhɔ utip ndomokiet.

“Ke akpan ke ndɔhɔ, owo ena enyene udɔŋ ndinam nti ŋkpɔ, enyuŋ enam ediwak ŋkpɔ ke uduak esit mmɔ, man enam ediwak ndinen-ido edu.”

“Koro odudu odu ye mmɔ, emi anamde mmɔ edi etubom enɔ idem mmɔ. Ndien adangante owo enamde ɔfɔn, mmɔ iditabake eti-utip mmo” (Doctrine ye Covenants 58:26–28).

Nte nnyin itienede Andinyaŋa, idiana Enye inam utom Esie, inyuŋ iŋwam mbon efen edi nti mbet Esie, nnyin ikpep se Enye ekpekpepde. Koro nnyin minyeneke unen ndikpep ŋkpɔ ndomokiet efen (se Doctrine ye Covenants 52:9, 36), nnyin inehede iwuk enyin ke ukpep-ŋkpɔ Esie (se Doctrine ye Covenants 68:25). Ke ndidian do, nnyin inehede ise mbon emi edide ubuene, enanade, ye mbon ɔbiɔŋ (se Doctrine and Covenants 52:40). Mme nsɔŋɔ ntiŋ emi ekenam anwaŋa ke ini Andinyaŋa eketide ikɔ Isaiah ke synagogue ke Nazareth:

“Spirit Jehovah odoro mi, koro Enye emeyet mi aran onim, man mbuk eti mbuk nnɔ mbon nsuk-esit; ɔmɔdɔŋ mi ete nkɔk mbon eke esit ɔbuŋɔde, nkwɔrɔ uwɔrɔ-ufin nnɔ mbuot ekɔŋ, nkwɔrɔ erikut usung nnɔ mme nnan, nkwɔrɔ nsana nyak nnɔ mmɔ eke ekɔbide,

“Ndikwɔrɔ isua mfɔnido Jehovah” (Luke 4:18–19; se nko Isaiah 61:1–2).

Isua mfɔnido Jehovah ɔwɔrɔ ini emi kpukpru edidiɔŋ otode ediomi Jehovah edidade idori ke idem nditɔ Esie. Nnyin itiene Jesus Christ ke ndikot mbon efen edibɔ edidiɔŋ emi edade enam ye edade enim ediomi ye Abasi ye ndise mbaŋa mmɔ emi ebuenede mme edude ke unana.

Ndidiana Jesus Christ nnam utom Esie ɔnɔ inemesit koro utom Esie, ubon-ŋkpɔ, ye ntak “ikemeke ndikpu, mmɔ idikemeke ndiwɔrɔ ikpu-ikpu” (Doctrine ye Covenants 3:1). Mbufo mmɔ oro ekopde mmem-idem, Abasi eteme: “Mmɔdo, ekukpa mba ke ndinam se ifɔnde, koro mbufo ebri itiat idak isɔŋ akwa utom. Koro oto ke mkpri ŋkpɔ ikpɔ ŋkpɔ ɔwɔrɔ edi” (Doctrine ye Covenants 64:33). Yak Abasi ekere abaŋa ukpeŋe, ke ini nnyin inamde eke nnyin.

Esit ye Eti Etikere

Ndinam mbak eke nnyin emem akan nte nnyin ikerede koro nnyin iyomke ndida atta nwɔrɔnda ifiɔk mme ukeme ida ikanam utom Abasi. Se Enye oyomde edi ata nsin-ifik ye udɔŋ. Jesus ɔkɔdɔhɔ mbon ufɔk Abasi ke Kirtland, Ohio, “Sese, Abasi oyom esit ye eti ekikere” (Doctrine ye Covenants 64:34). Abasi ekeme ndinam enyene udɔŋ enyene ukeme, edi Enye ikemeke mme idinyuŋ inamke enyene ukeme enyene udɔŋ. Ke ikɔ efen, edieke nnyin isinde-idem inyuŋ iyom ndinam, Enye eyeyom nnyin. Edi, nte nnyin ikpenyenyene ifiɔk, Enye idiyomke nnyin nkukure nnyin isin-ifik ke utom Esie, ye udɔŋ ndinwam Enye.

Samuel ye Anna-Maria Koivisto ema ewut nsin-ifik ye udɔŋ. Ibihike mmɔ ekenam ndɔ, mme Koivistos ema ekpɔŋ Jyväskylä, Finland, eka Göteborg, Sweden, man ekenam utom. Ema ekesim, ema ekot Brother Koivisto okokut President Leif G. Mattsson, ɔnɔitem ke presidency Götenborg Sweden stake. Ke ntak Samuel mmikisemke usem Sweden, mmɔ ekeneme nneme ke Ikɔ mbakara.

Ke ibio-ibio esop oro, President Mattsson ama ɔdɔhɔ Samuel edinam utom nte ward mission leader ke Utby Ward. Samuel ama osio se idide akpanikɔ etiŋ: “Edi ami ntiŋke Ikɔ Sweden.”

President Mattsson ama anyanare ke enyɔŋ okpokoro esie onyuŋ ebup, “Ndi ami mbup fi mme afo emekeme nditiŋ ikɔ Sweden, mme ndi afo oyom ndinam utom Abasi?”

Samuel ama ɔbɔrɔ, “Afo obup mme mmoyom ndinam utom Abasi. Ndien ami mmoyom.”

Samuel ama enyime ikoot oro. Anna-Maria nko ama enyime mme ikoot. Mmɔ mbiba ema enam eti utom enyuŋ ekpep nte etiŋde usem Sweden ke nka-iso.

Nsin-ifik ye udɔŋ ndinam utom Abasi ama odu ke uwem Samuel ye Anna-Maria. Mmɔ edi idaha-idaha mbon uko ke Ufɔk Abasi. Mmɔ ema enam utom kpukpru ini ekekotde mmɔ. Mmɔ ekpep mi ete ke ini inamde utom, ana ida ifiɔk emi nnyin inyenede (se Doctrine and Covenants 60:13), mbemiso Abasi ndien ediŋwam nnyin ndikure utom Esie.

Ke ini inyenede udɔŋ ndinam utom, ana itre ndifaŋa mme utɔk, koro inaha nnyin iyom ndibiat utom nnyin ke usuŋ ndomokiet. Ndifaŋa ekeme ndidi idiɔŋɔ ndisin nsin-ifik, onyuŋ ekeme ndidi ke ima inyenede inɔ Andinyaŋa idihe nte akpanade edi. Mme ukpemeke, utɔk ekeme ndikɔri ekesim atta nsɔŋ-ibuot ye Abasi. Ima ikut nkɔri emi ke uwem Ezra Booth, obufa owo emi okodukde Ufɔk Abasi ke Ohio, emi ekekotde ada aka mission ke Missouri.

Nte enye ɔkɔkpɔŋde Ohio ke June 1831, Ezra ama ɔtɔhɔ koro ndusuk missionaries ema esaŋa ke ukpat-ŋkpɔ ke ini enye akasaŋade ke ini ufiop, ɔkwɔrɔde-ikɔ Abasi ke usuŋ. Enye ama ɔtɔhɔ. Ini enye ekesimde Missouri. enye ama okop mmem-idem. Missouri idihe se enye okoyomde. Ndutuk, enye ama ada ese onyuŋ okut ke “ini iso etie nte idifɔnke.”

Uwem Ezra ama aka-iso ɔyɔhɔ ye usua, eyihe, ye utɔk. Nte enye ɔkɔkpɔŋde Missouri, ndusuk ke enye ɔkpɔkwɔrɔde-ikɔ ke usuŋ, nte ekedɔŋde enye akanam, enye ama ɔsɔsɔp ke nte ekemede afiak ɔnyɔŋ Ohio. Uwem utɔk esie ama ɔwɔŋɔde okoduk ndisin utom tutu ke akpatre ekesim enye ndiduɔk mbuɔtidem ifiɔk spirit emi enye ekenyenede. Ikibihike Ezra ama ɔkpɔŋ Ufɔk Abasi ndien “ke akpatre ‘esin Christianity onyuŋ anana ifiɔk Abasi.’”

Ukem oro ekeme nditibe nnɔ nnyin edieke nnyin mikpemeke idem. Edieke nnyin mme itimke ubono-ŋkpɔ nsinsi ikama, iti idem nnyin Owo emi enehede enyene utom emi, iyeyat esit, isin utom, inyuŋ iduɔk mbuɔŋtidem inyenede.

Mmebeŋe nte yak imek nditiene Jesus Christ ke ndidiana ye Enye ke Utom Esie. Nte nnyin inamde, enɔ nnyin “ata ikpɔ ye nsɔŋurua eŋwɔŋɔ” (2 Peter 1:4). Mme edidiɔŋ emi esine mfen-nnɔ ke idiɔkŋkpɔ (se Doctrine and Covenants 60:7; 61:2, 34; 62:3; 64:3), edinyaŋa (se Doctrine and Covenants 6:13; 56:2), ye nkoŋ-nkan uwem (se Doctrine and Covenants 58:3–11; 59:23). Ke akpanikɔ, eŋwɔŋɔ ndinɔ nnyin mkpon-nkan enɔ emi Abasi ekemede ndinɔ—nsinsi uwem.

Mkpri ŋwed

  1. Dallin H. Oaks, Edisana Enyiŋ Esie (1998), 37.

  2. Ndibok Israel owut ndikot kpukpru owo edidi ata mme andinim ke Jesus Christ.

  3. Preach My Gospel: A Guide to Sharing the Gospel of Jesus Christ (2023), 13, Gospel Library.

  4. Russell M. Nelson, “Idorenyin eke Israelworldwide youth devotional, June 3, 2018), Gospel Library.

  5. Se Matthew McBride, “Ezra Booth and Isaac Morley,” ke Ediyarare nte Isede: Mme mbuk esiode mme ikpehe oro ke Doctrine ye Covenants (2016), 130–36.