2025
Chitamangiy nu Tharmiy e Ba’adag ni nge Non Ngom
March 2025


“Chitamangiy nu Tharmiy e Ba’adag ni nge Non Ngom,” Liahona, March 2025.

Mulwol ni Ngan Thapeg ko Liahona ko, March 2025

Chitamangiy nu Tharmiy e Ba’adag ni nge Non Ngom

Mpag e mich rom ngak e Chitamangiy nu Tharmiy nge fare Fak ni ngar ayuwegew gur ngam bing fare veil ni ngeyag ni mu thapeg e lam rok’ e Chitamangiy.

Ppin nib fel’yangren nibe meybil

Gadaed e bitir ni fak Got ni bpin nge pumo’on, ni gadaed bay u fayleng ni gadaed ba palog u tofendaed nibay u tharmiy. Irreray e yafos rodaed u fayleng, ba ngiyal’ ni ngad thapeged e dogur rodaed, ni ngan mel’eg e tin nib fel’ ko tin nib kireb, “ri’ lamen e mugniin, ni (ngeyag) ni da nanged pilwon e tin nib fel’” (Moses 6:55), gel nag e mich rodaed ngak Yesus Kristus ni’ir e Tathapeg rodaed nge fare Bayul rok’ nib thothup, me falfalaen’uy ko fare wo’en e falfalaen’ nike duugliy e Chitamangadaed. Gadaed bay u roy ni bachan ni ngeyag ni ngad boded e Chitamangiy nu Tharmiy.

Kad pagtilined e yafos rodaed u m’on ko biney e yafos u fayleng, ma bochingiyal’, ma gadaed ma, thamiy e kirbaen’ ni bachan e kad piged e binem e yafos. Chitamangdaed e ke pi’ e tawa’ath ngodaed nib thothup ni ngad pired ni gadaed ba peth Ngak mrayog ni ngad thapeged e powi’iy, kanawo’en, nge gapas nibe yib Rok’. Gadaed manang mornga’agen e biney e tawa’ath; kanog e meybil ngay.

Meybil ngak e Chitamangim nu Tharmiy.

Ngak Adam nge Eva nge gubin e pi’in nira leak row, woed rogon nike weliy fare angel, “Thingar mu kalngan’um mag meybil ngak Got u dakean fithingan fare Fak ni manechubog” (Moses 5:8).

Yesus e machib nag: “Mu ninged, min piiʼ ngomed; mu gayed, ma gimed ra pirʼeg; mu tugtuguyed e mab, min bing ngomed” (Matthew 7:7). “Machane fa’an ga ra meybil, … ma ga meybil ko Chitamam …ma ga yan nga senggil rom ngam ning e mab” (Matthew 6:6). “Ere baʼaray rogon ni nga ʼum meybil gaed: Chitamangmaed ni gabay u tharmiy, ngan thothup nag fithingam” (Matthew 6:9).

Yesus e gubin ngiyal’ ni’i meybil ngak e Chitamangin. “Re ngiyal’ i n’em e yan Jesus nga daken bburey ni nge meybil, me par u rom ni reb e neap’ ni be meybil ngak Got” (Luke 6:12). “Ma nap’an … me yan nga daken bburey ni nge meybil” (Mark 6:46). “Marbad ngabangi binaw nike lunguy yu Gethsemane, me ga’ar Jesus ngak pi gachalpen: mpired u roy nga but’ nggu wan gu meybil” (Mark 14:32). Napan nibay u dakean fare kuruth, me meybil Yesus nifan ngak fapi salthaw nra kuruth niged: “Chitamag, mu n’ag fan u wun’um e n’en ni yad be rin’; Ya dar nanged e n’en ni yad be rin’” (Luke 23:34).

Fapi chep nib thothup e motochiyel nagdaed ni ngad “meybil gaed ni gubin ngiyal’” (Luke 21:36; 2 Nephi 32:9; 3 Nephi 18:15; Doctrine and Covenants 10:5; 19:38; 20:33; 31:12). “Ngam mogow puruyʼ ngakʼ Somoel u fithikʼ gubin e pinʼen ni gama rinʼ, ma ra powiʼiyem ko gin ni ra felʼ rogom riy” (Alma 37:37). Ul’ul’ ngay, “gimed ra piiʼ gubin e pi magaer nge taʼfan nrogon ni bay u poloʼ i gelingin laniyaenʼmed” (Mosiah 2:20), ko gubin e pin’en nike rrin’ e Chitamangdaed nifan ngodaed.

President Russell M. Nelson e weliy: “Fal’ngim nib thothup era tabab napan ni gara nang ni gubin e kadbul e ir reb e tawa’ath nike yib rok’ Got. … Ma be thapegmed u rebo rran ngo rebo rran u rogon ni piiʼ ngomed e pogofan ni gimed be tay (Muguy ko Mosiah 2:21).”

Nephi e ga’ar, “Faʼan gimed ra motoyil ko fare Kan ni Thothup niʼir e mafil ko gidiiʼ ni nge meybil, ma gimed ranang ni thingar um meybil gaed; ya fare yaʼel ni moʼoniyanʼ e dar mafil ko gidiiʼ ni nge meybil, ya mafil ngakʼ ni nga dabi meybil” (2 Nephi 32:8).

Sassing ni ya’an fare Tathapeg

Nike yib roik’ Kristus ni fosag fare rugod nifak Jairus, ke yib rok’ Greg K. Olsen

Ko rogon wo’en nike dag fare Tathapeg nge rogon nike machib nag fapi angel nge fapi profet ngodaed ko urngin e duw, gadaed manang ni nga un meybil ni gubin e rran ni gadaed be og nag e magar ko pi tawa’ath rodaed, ni gubin ngiyal’ nibay e meybil u gum’ircha’endaed ni gubin ngiyal’. Bay e muruwel rodaed ni ngad nonad ngak e Chitamangdaed.

Ma n’en ni th’abi fel’el’ riy, e Chitamangdaed nu Tharmiy e ma fulweg taban e meybil rodaed. Reb e duwer ni rib fel’ ni ngan fith e, uw rogon ni rib fel’ ni ngad thapeged min nangfan fapi fulweg taban e duwer, nge fanow, nge gapas nibe yib rok’ e Chitamangiy?

Ulan e yafos rog nike pag medlup i ragag e duw, gu manang ni Chitamangiy e ma non ngodaed. Dawor ni pagtilin dad. Chitamangdaed nibay u tharmiy e be ayuwegdaed ni gadaed be leak wo’en fare Tathapeg.

Thapeg e fulweg ko meybil e ma tabab ko mich rodaed ngak e Chitamangiy nu Tharmiy nge fare Fak, ni Yesus Kristus. Ga’ar Yesus, “Dab mu rus, kemus ni nge michan’um” (Mark 5:36). Pagaen’daed Ngak, athamgil gaed ngad fol gaed ko fapi motochiyel rok’, min gay rogon ngad guyed e pi n’en nibe ayuwegdaed riy. “Dariy ban’en ni rima dubuy Got … makemus ni pi’in ni darma og nag e magar ko pin’en nibe pi’ ngoraed, nge pi’in ni darma fol ko fapi motochiyel rok’” (Doctrine and Covenants 59:21).

Pi n’en nibe buch ulan e yafos rodaed e dar yip fan ni Got e ma pag e kireb nge yib nga dakeandaed u fayleng. Machane, be yipfan ni ngiyal’ e gafgow rom, mara par u chirem, pi’ gelngim, me pi’ e gapas ngom, “ma ra tawaʼath nigem ko pi gafgow ni gabe tay” (2 Nephi 2:2).

Rung’ag e Thin Rok’

Faʼanra bay e mich ngak ma gadaed be fol ko fapi motochiyel Rok’, mara moem ngodaed i rung’ag laman.

Napan e September 1993, bin somm’on e duw ni gag reb e General Authority, President James E. Faust (1920–2007), ni’ir reb e chonggin fare Ulung ko fare Ragag nge L’agruwi Apostle, e pining le’engig, Kathy, nge gag ni nggu unew ko reb e mu’ulong u Brigham Young University. Tay u wun’uy, ni 1993 e umm’on ni yib fapi smartpones, social media, nge internet.

Ulan e tok rok’, bay fithingan ni “Fare Laman fare Thothup,”President Faust e ri michmicheg: Birom e mfen era yo’or mit e lam riy nira yoeg ngom ko rogon ni nge par e yafos rom, rogon nrayag ni ngam ga’nang e tin ni gabe ar’ar’nag, nge rogon nrayag ngom ni gubin. Lan pa’am era thapeg laal i ra’ay e channel ko tv nrayag ngom nikemus ni bugli pa’am e nge math ngay. Bo’or mit e software nira yib, computer ni bo’or mit, database, nge bulletin boards; bo’or mit e desktop ni yibe pi’ ni chuway’, satallite, nge bo’or mit e rogon nrayog ni ngan thapeg e thin nira lumoech nigem ko mornga’agen gubin ban’en. … Bin lam ni thingarmu nang rogon i motoyil ngay e fare lam ko fare Thothup.”

President Boyd K. Packer (1924–2015), President ko fare Ulung ko fare Ragag nge L’agruwi Apostles, e machib nag mornga’agen fare lam ko fare Thothup ni rib gapas ni yib ngak John Burroughs, napan ni yaed be yean e pi tafagar rok’ u park. Ba’aray e thin rok’ President Packer:

“U fithik’ lingan e par u donguuch [Mr. Burroughs] e rung’ag ba arche’ nibe tang.

“Me tal nge motoyil! Pi’in ni bay rok’ e dani rung’ag. Me sapsap u charen. Dariy be’ nike tiyaen’ ngay.

“Dabun ni gubin e gidii’ e dabi guy e biney ni rib fel’ ya’an.

“Ere fek ba koin ulan e poket rok’ me yin’ ngalang. Me yibe aw nga but’ ni chub lingan, ni dani ga’ lingan ko fare arche’ nibe tang. Ma gubin e gidii’ ni chal u but’; ni runga’aged e biney!

“Rib momaw’ ni ngan rung’ag laman fare arche’ nibe tang ni bachan lingan e kanawo’ ko city. Machane rayag ni ngam rung’ag. Rayag ni ngam rung’ag ni fa’an gara gay rogon ni ngam motoyil ngay.”

Machib rok’ President Packer ko mornga’agen fare Kan ni Thothup e buch ko 1979, ba ngiyal’ ni laman e fayleng e ba munguy ma dani ga’ lingan ni woed e daba’.

President Nelsone machib nag, “Fa’an gara motoyil ko pin’en nibay ko social media ko tin nibe kathkath nag fare Thothup ngom, ma arram ni gabe moem nag e lumel ngom.”

President Faust e yoeg, “Fa’anra ngad motoyil gaed ko fare laman e Thothup, ma thingarda binged teldaed, min sapeg e mich rodaed ko gin nibe yib fare lam riy, min sap nga tharmiy.”

Fare laman e Thothup e ma yib ko man’aey nge thamtham rodead. Somoel e weliy e biney e thin nib fal’ lingan: “Bay gu non ngom u tafney rom nge ulane gum’ircha’em, u dakaen e Kan ni Thothup, ni ra yib nga dakaenem nira paer ulane gum’ircha’em” (Doctrine and Covenants 8:2). Motoyil ko n’en nibe yoeg e tafney rom—irreram e gin nima tabab e thogthog riy.

Elder Andersen nibe non ngak ba ulung.

Napan reb e milekag ko fare Binaw u Markina Girl’s Home Boys’, u Filipines, ko February 2024, Elder Andersen e machib nag bugi fel’yangren ni yaed e bugi bitir ni fak Got: “Gab t’uf rok’. Ma rayag ni ngam non ngak. Ra fulweg e pi meybil rom.”

Meybil u fithik’ Mich u Gum’ircha’em

Fulweg taban nge thogthog e dabiyag ni ngan towasoriy. Ngad meybil gaed ma gadaed soen nib michuwaen’daed u gum’ircha’endaed. Boech e fulweg taban e duwer e dabi yib ko biney e yafos, machane ngak e pi’in ni yaed ba yul’yul’ era pi’ fare Gapas rok’ ngoraed (muguy ko John 14:27). Fulweg taban e duwer e baga’ nima yib ko napan ni gadaed be meybil nifan ngak e gidii’ ni gadaed manang. Oren ni ngiyal’, e ma yib ni “tata’areb nge tata’rebm, yalen nga dakean e yalen” (Doctrine and Covenants 98:12).

Lam u tharmiy e rayag ni nge yib ngodaed ni demuturug ngiyal’ ko gin ni gaday bay riy, ma bagal nima yib ko ngiyal’ ni rib gapas nge lane gin nib thothup. Meybil rog ko kakadbul u fithik’ e gapas nge leam, e guma pire’eg bugi taw’ath riy. Be’eg fapi chep nib thothup, ni gubin e rran, nifan ngom, ni yima rrin’ ni gubin ngiyal’, e ma fek fare laman e Thothup ngalan gum’ircha’endaed nib thil ko bochingiyal’.

Bochingiyal’, ma tin ni yira thogthog nag e be yib ko fapi n’en ni gadaed be be’eg, ma bochingiyal’ e pin’en ni gadaed be tafney nag era yib e fulweg riy ngareb e ban’en nib thil. Kagamanang fapi thin rok’ Elder Rober D. Hales: “Napan gadad ba’adag ni ngad non’ed ngak Got, gadad be meybil. Nge napan gadad ba’adag Got ni nge non ngodad, gadad be be’eg fapi babyor nib thothup.”

Napan nibe yilegdaed e lam ko fayleng, Somoel e ke gagiyegnag e profet Rok’ ni ngar toeyed e temple ni bo’or. Ulan e nu’un rok’ Somoel nib thothup, napan ni gadaedra digey e pi gafgow rodaed u waen ma gadaed yaen ngalan u fithik’ e meybil, ma aram ni yibe fanow nagdaed ko mornga’agen e tin nib riyul’ nib manemus.

Reb e duw kafram, me pii’ President Nelson reb e michmicheg: “Pi walageg, ba’aray e n’en ni nggu michmicheg. Dariy ban’en nib ga’ ngay ni rayag ni nge ayuwegnem ni nge chichi’iy pa’am ko fare wasay nib iron makemus ni liyor ulan e temple ni gubin ngiyal’. Dariy ban’en nib ga’ ngay ni rayag ni nge yiroriyem napan nira yib e lumor nu fayleng ngom. Ma dariy ban’en nira ga’ nag me gel nag e mich rom ngak Somoel ni’ir Yesus Kristus nge fare Bayul rok’ nira ayuwegnem ngam nangfan fare wo’en e tonom ku Got nge boch. Dariy ban’en nira munguy nag e amith rom ni yo’or makemus ni fare thothup. Dariy ban’en ngay nira bing wo’en e tharmiy nib yo’ormakemus ni biney. Dariy!”

Ra reb fapi mo’olung ko conference ma mafek bugi tawa’ath i yib ni bo’or. Bin migid e April nira yib, ku biyay, gadaedra mada’ biyay ko general conference ni ngad motoyil gaed nga laman Somoel. Ngad bad ko general conference ni kad fal’eged rogon daed makad mu’gaed ko meybil nag. Ra bagdaed, ma bay e tin nibe m’agfaen’ ngay nge duwer rok’. Kad bad ni ngad be’ech niged e mich rodaed ngak e Tathapeg rodaed, i Yesus Kristus, ni nge gelnag daed ko lumel. Kadbaed ni ngam machib nagdaed u lang. Gube micheg nag ngom ni fa’an gara yib nikam fel’eg rogom ko fapi mo’olung ko conference, ma gara thapeg e fulweg ko duwer rom, ma gara nang ni “ayuw u tharmiy” e be yib ngom.

Michan’um ngay ni Chitamangmed nu tharmiy e be non ngom. Bay nibe non ngom! Mpag e mich rom ngak e Chitamangiy nu Tharmiy nge fare Fak ni ngar ayuwegew gur ngam bing fare veil ni ngeyag ni mu thapeg laman e Chitamam. Gube micheg ni riyul’ ni bay ma rigab tu’uf rok’ ni rib gel ko rogon ni gamanang.

Babyoren e Ayuw

  1. Russell M. Nelson, “Joy Cometh in the Morning,” Ensign, Nov. 1986, 68.

  2. James E. Faust, “The Voice of the Spirit” (Brigham Young University devotional, Sept. 5, 1993), 2, 3, speeches.byu.edu.

  3. Boyd K. Packer, “Prayers and Answers,” Ensign, Nov. 1979, 19.

  4. Russell M. Nelson and Wendy W. Nelson, “Hope of Israelworldwide youth devotional, June 3, 2018), Gospel Library.

  5. James E. Faust, “The Voice of the Spirit,” 4.

  6. Robert D. Hales, “Holy Scriptures: The Power of God unto Our Salvation,” Liahona, Nov. 2006, 26–27.

  7. Russell M. Nelson, “Rejoice in the Gift of Priesthood Keys,” Liahona, May 2024, 122.

  8. Muguy ko Neil L. Andersen, “The Voice of the Lord,” Liahona, Nov. 2017, 126.