“Ti Weteaki bwa Ti na Karaoa ae Raoiroi,” Riaona, Tuun 2024.
Te Rongorongo man te Riaona ni Katoa Namwakaina, Tuun 2024
Ti Weteaki bwa Ti na Karaoa ae Raoiroi
Ti katea abanuean te Atua ngke ti beku ibukia aomata, ti taua ieta ara taura, ao n tei ibukin te inaomata n te aro.
E atai reirei aika a kaairua Kiteon ngkana e ongo. E a tia n ongo mai i mwaina mairoun te Uea ae Noa ao ana ibonga—ibonga ake “moan te kamoamoa ma ni kantiroaki” ao ake “a kamaiuaki n taningarotia, ao n taromauria anti, ao n aia mwakuri ni kabekaau, man taian angabwai ake kamatoai te Uea ae Noa nakoia ana botanaomata” (Motiaea 11:5–6).
Buakaka riki, e a tia te Uea ae Noa ni kamatea te burabeti Abinataai ao n tia n ukora ekinakoan Aramwa ao ana aomata ake a rairaki (taraa Motiaea 17; 18:33–34). Ni katokan te buakaka ae ai aron aei, e berita Kiteon bwa e na katoka te Uea, are e kamanoa maiuna ti ibukin aia waaki n ekianako Reimwanaite (taraa Motiaea 19:4–8).
Rimwi, e kaeta bukinaia ana ibonga Noa ibukin uotakinakoaia 24 natiia Reimwanaite aika aine. E kunea bwa ana taetae ni burabeti Abinataai ni kaitaraia aomata ake a tia ni kakoroaki bukiia ibukina bwa a tia n rawa n rairi nanoia. (Taraa Motiaea 20:17–22.) E a tia n ibuobuoki ni kainaomataia te botanaomata ae Rimwaai, ake n tautoronaki irouia Reimwanaite (taraa Motiaea 22:3–9).
N ikawaina, e kaitaraa te kainikatonga ao te buakaka teuana riki te tai ngke e tei i matan Neooa, are e a tia n kabwarabwara te nakoa ni ibonga ae kewe nakoia aomata. E a bon tia Neooa n “uota rikaaki man kaaitara te ekaretia” ao ni kataia ni kairiia nako aomata man te koaua. (Taraa Aramwa 1:3, 7, 12; ao taraa naba 2 Nibwaai 26:29.)
Ni kabonganaan ana taeka te Atua bwa ana bwai ni buaka, e ninikoria Kiteon ni kauringa Neooa ibukin buakakana. N unin Neooa, e orea ao n tiringa Kiteon n ana kabaang. (Taraa Aramwa 1:7–9.) Ma ngaia are e a toki ana bong “te mwaane ae raoiroi” ae e a tia ni karaoa te raoiroi ae bati ibuakoia te botanaomata aei” (Aramwa 1:13).
Ni boong aika kaitira ae ti maeka iai e anganira te tai n katotonga Kiteon “te bwai ni mwakuri i nanon bain te Atua” (Aramwa 1:8) man maiuakinan “te beku” (Motiaea 22:4) nakoia tabeman, tei ibukin te raoiroi, ao ni kaitarai mwakuri ni kakamaaku nakon inaomatara n nebonebo ao n beku ibukin te Atua. Ngkana ti iriira ana katooto Kiteon n ana kakaonimaki, ti kona naba ni karaoa te raoiroi ae bati.
Bonnano ni karaoan te Mwakuri ni ibuobuoki
“Ngkai a na taan kairiiri te [Tia Kamaiu] ngaira, ti ukora tangiran te Atua ao kaain rarikira ni kabuta te aonaaba,” ana taeka te Moan Beretitentii. E ingainga Ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira ni kan kakabwaiaia aomata ao ni buokiia ake a kainnano. Ti kakabwaiaaki n karekea te konaa, bwaai ni ibuobuoki, ao ara reitaki aika a onimakinaki n te aonaaba n karaoan te tabe ae tabu aei.”1
I kakaitau ibukin te mwakuri ni ibuobuoki ae nako man te nano ao te kakawari ake a tia ni karaoia kaain te Ekaretia n ara tembora ao i nanon ara uoote, mwaanga, ao titeiki. I kakaitau naba ngkai a beku kaain te Ekaretia n kaawa nako aika a rang mwaiti, waaki n angareirei, ao bootaki n anganano ao bwa a mwakuri i nanon ngaa mwaitin karikirake ibukia te botanaomata ni katoa ririki, n anga nano n mwaitin te aoa ae mirion mwaitina i nanon aaba ae kaania 200 mwaitiia ao taabo.2
Te kawai teuana ae karababaa iai ana waaki ni ibuobuoki te Ekaretia n aba tabeua bon i nanon te JustServe. org. E mwanenaki man te Ekaretia ma e tauraoi nakoia aomata ni kabane ake a tangiria ni kakabwaiai maiuia tabeman, JustServe.org “e reitiia taan anganano n te komiunite ni kainnanoia ma taan anganano” ake a “karikirakea nakoraoin te maiuraoi i nanon komiunite.”3
E reitaki naba te Ekaretia ma ana membwa ma bootaki n anga te ibuobuoki ni kabutaa te aonaaba. E kawenea te kakaitau, te Ekaretia nakoia ana membwa, bon te “kabanea ni bubura ni buoka nakon te Kaibangaki Uraura n te anga raraa n 2022.” Ni ikotaki ma anne, e a tia n anga te buoka te Ekaretia n te tai ae aki maan te mwaiti ae $8.7 te mirion nakon te Kaibangaki Uraura.4
E ikotaki naba te Ekaretia ma rabwata tabeua ni karokoan te ran ae itiaki ni mwakoron nako te aonaaba. N 2022, e waaki te Ekaretia i nanon 156 karikirake.5 Ti waaki n reitaki naba ao n anga te buoka nakoia tabeua taabo n karekea te buoka nakoia natin te Atua aika a rootaki.6
“Ngkana ti reitaki ni waaki ni beku ibukia aomata ake a kainano,” e taku Beretitenti Henry B. Eyring, te Kauoman ni Kauntira n te Moan Beretitentii, “e ikotii nanora te Uea n te bonnano.”7
Taui i Eta Ami Taura
Ngkai ana reirei ngaira te Tia Kamaiu, ti kakabwaiaia naba kaain rarikira ngkana ti kawakin ara berita aika tabu ao ni kairi maiura n aron maiun te Tia Kamaiu. E reirei Ana Boki Moomon bwa “aomata n te Ekaretia” a riai n aki ti rinea te raoiroi ma ana karaoi bwanaia aika a raraoi bwa a na ongoraeaki ngkana a tangira te Uea bwa e na kakabwaiaia ao n karikirakeia (taraa Aramwa 2:3–7; taraa naba Motiaea 29:27). E kaantaningaira te Uea bwa ti na tibwaa ara onimaki ao ara kakoaua ao n taua ieta ara taura. “Nooria Ngai te ota are kam na taua i eta” (3 Nibwaai 18:24).
“Ti aki beku ibukin ara Tia Kamaiu ngkana ti maaka riki te aomata nakon te Atua,” e taku Beretitenti Dallin H. Oaks, te Moan Kauntira n te Moan Beretitentii. E taku riki, “Ti weteaki bwa ti na katea ana kainibaaire te Uea, ma tina aki iriira ana waaki te aonaaba.”8
Tao n te reirei, n te mwakuri, ke n te takakaro, n te tai ni motirawa, n te tai ni marooro, ke i aonrain, ana reirei te Uea a aki “maama ni katoka i aoia aran Kristo” (Aramwa 46:21). Man ara taeka ao ara mwakuri, ti kakoaua bwa e maiu te Atua ao bwa ti iriira Natina.
Ao e na aki mangaongao ara onimaki, ao e na bon riai n aki. Te onimaki bon tiaki ti ibukin te ekaretia, tiaki ti bukin te mweenga, tiaki ti biukin te [reirei],” ana noonori Paul Lambert, te tia rabakau irouia Aomata aika Itiaki i aon kakaokoroia aaro. “Bon ibukin bwaai ni kabane ake ti karaoi.”9
Ti aki atai mwiin ara koaua, katooto aika a tamaroa, ao mwakuri aika a raoiroi nakoia aomata tabeman. Ma ngkai ti tei ibukin te koaua ao n taua ieta ootan te Tia Kamaiu, a na noorira aomata ao e na boutokaira karawa.
Tei ibukin Inaomataia Aro
Ibonga ni kewe n boong aikai, ma rikiraken mwaitin akean maiuakinan te aro n kaawa a kaaitarai aia onimaki aomata, akea okorona ma taai ake n Ana Boki Moomon. E a tabe ni rikirake ni butanako bwanaaia ake a totoko nakon kakawakin tibwangaia aaro nakoia te botanaomata ao n taabo ake a kinaaki n tautaeka. Taan kakaitara te aro ao tautaeka, ni ikotaki ma reirei aika a mwaiti ao reirei aika a rietaata, a kaumaka karaoan nanoia ma te kakamaaku ao ni kataia ni kaumaka karaoan ae e aki riai, akean te onimaki, ao kakeaan kainibaaire n reirei aika a raraoi.
Kaitara nakon te inaomata n te aro e na bon tokanikai ngkana ti aki tei ibukin inaomatara nakon ara aaro. Ngkai rabwatan te Ekaretia ngaira, ao I a tia reireia bwa, “ngkana ti reitaki ma aaro ake tabeua ni kamanoia aomata ni kabane ao inaomataia n taetaekina aia koaua.”10
Te buaka i karawa bon te buaka i aon te inaomata n rinerine ae raoiroi—inaomatara n rinerine. E bon irekereke kawakinan inaomatara ma te nano ni kan kamanoa inaomatara n ara aaro.
Te ninikoria n te onimaki n te aro e kakorakorai ao ni kamanoia utu, komiunite, ao te botanaomata. E karikirakea te ongeaba nakon te tua, karekea te karinerine ibukin te maiu ao te bwai, ao n reireia te tangira ae kororaoi, ao te aro ae riai—a kainnaoaki anua aika a raraoi n karaoa te riai, te inaomata ao inaomata ni waaki i nanon te kaawa. Ti na riai n aki karautaeka ibukin ara koaua.
Ara mwakuri ni mitinare, ara taneiai ni mwakuri n te tembora, ara kekeiaki ni katea abanuean te Atua, te kukurei anne e kakaewanakoira bwa ti na tei ibukin te inaomata n te onimaki. Ti aki kona ni kabua te inaomata anne ni kakeai inaomataia tabeman.
E reirei te Burabeti Iotebwa Timiti, “Bon tangiran te inaomata are e kaungaa nanou—te inaomata n aomata ao n te aro nakon te botanaomata ae bwanin n te aonaaba”11 Te inaomata n te aro e na kakukurei naba nakon tamneira ngkana ti iriiri reirei mairouia taan kairiiri n te Ekaretia:
-
“Teimatoa n kakarekei kakawakin rongorongo ibukin te botanaomata, ao i mwiina taetae ma te ninikoria ao te karinerine .”12
-
“Kinaa bwa te kamangori n inaomatara n te aro e na bon roota kakawakin ara tai n rikirake n te korakora ao te atatai n te euangkerio, ni kakabwaiaaki man otenanti aika a tabu, ao n onimakina te Uea ni kairan Ana Ekaretia.”13
-
“Teei ibukin ao taetae raoi ni kamatoa bwa e maiu te Atua ao bwa bon iai koauan katean Ana tua.”14
-
“Kaitarai tuua ake a na kamamaara inaomatara n mwakuria ara onimaki .”15
-
“Waaki i nanon te aonaaba ni karaoa ae tamaroa, ni karikirakea te onimaki iroun te Atua ae Moan te Mwaaka, ao n ibuobuoki ni kairiia tabeman nakon te tabo ae moan te kakukurei.”16
-
Kamatebwai booki ni ibuobuoki n religiousfreedom.ChurchofJesusChrist.org ao n religiousfreedomlibrary.org/documents.
Ti katea abanuean te Atua ngke ti beku, ti taua i eta ara taura, ao n tei ibukin te inaomata n te aro. E na kakabwaiaira te Uea n ara kekeiaki ni karaoan “ae raoiroi” nakoia ara utu, komiunite, ao n te aba.
© 2024 by Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved. Boretiaki i USA. Kariaiakaki te Ingiriti: 6/19. Kariaiakaki rairana: 6/19. Rairan te Rongorongo man te Riaona ae Katoa Namwakaina, Tuun 2024. Kiribati. 19347 859