ប្រវត្តិ​សាសនាចក្រ
ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជំនាន់​ទីមួយ


« ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជំនាន់​ទីមួយ » ប្រធានបទ​ប្រវត្តិ​សាសនាចក្រ

« ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជំនាន់​ទីមួយ »

ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជំនាន់​ទីមួយ

មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់ពី​ការស្លាប់​របស់​ឪពុក​នាង ណាន់ស៊ី អាឡិចសាន់ឌើរ ដែល​មានអាយុ​បួនឆ្នាំ និង​ជាអនាគត​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុង​ក្រោយ បានមើលឃើញ​ម្តាយ​របស់នាង បេតស៊ី ក្ស័យធន ហើយ​បញ្ជូន​កូនៗ​ឲ្យទៅរស់នៅ​ជាមួយ​សាច់ញាតិ ។ ណាន់ស៊ី​បានទទួល​ការអប់រំ​ពី​ជីដូនជីតា​របស់នាង អាន​ព្រះគម្ពីរ​នៅក្នុង​ការជួបជុំ​គ្រួសារ និងរៀនរវៃ​អំបោះ និងដេរ ។ នៅពេល​ណានស៊ី​មានអាយុ​១៥​ឆ្នាំ ម្តាយ​របស់​នាង​បានត្រលប់​មកវិញ​មួយរដូវកាល ហើយ​ដោយមិន​ចង់​រស់នៅ​បែក​ពីម្តាយ​របស់នាង​ម្តងទៀត ណាន់ស៊ី​បានទៅតាម​បេតស៊ី ដើម្បី​ទៅរស់នៅ​ជាមួយ​សាច់ញាតិ​ផ្សេងទៀត ។ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន ណាន់ស៊ី​បាន​រៀបការ​នឹង​បងប្អូន​ជីដូន​មួយ​ឈ្មោះ ម៉ូសេ ត្រេស៊ី ហើយ​ស្វាមី​ភរិយា​មួយគូនេះ « បានតាំង​ទីលំនៅ​ដោយ​ខ្លួនឯង » ។

កុមារភាព​របស់​ណាន់ស៊ី ហាក់ដូច​ជា​មានលក្ខណៈ​ខុសពី​ធម្មតា​ចំពោះ​មិត្តភក្ដិ​របស់​នាង ។ គ្រួសារ​ជាច្រើន​នៅជំនាន់​នោះបាន​ជួបប្រទះ​ការស្លាប់​របស់​សមាជិក​គ្រួសារ​ដោយ​មិន​បាន​រំពឹង​ទុក ឬការបំបែក​គ្រួសារ​រយៈពេលយូរ ។ គ្រួសារ​អាមេរិក​ភាគច្រើន​បាន​បង្រៀន​កូនស្រី​ឲ្យ​ចេះ​រវៃអំបោះ និងដេរ ។ ហើយយុវវ័យ​បាន​ស្រឡាញ់​គ្នា ហើយបានរៀបការ​នៅចុង​វ័យជំទង់ និងចូល​វ័យ​២០​ឆ្នាំ​របស់​ពួកគេ ។

លក្ខណៈ​ទាំងនេះ និង​លក្ខណៈ​ផ្សេងទៀត​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ជំនាន់​នោះ ជាញឹកញាប់​មិន​ទទួលបាន​ការយកចិត្ត​ទុកដាក់​ដោយផ្ទាល់​នៅក្នុង​កំណត់ត្រា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទេ ហើយវា​នៅតែ​មិនស្គាល់ និង​ពិបាកយល់​ចំពោះ​ពួកអ្នកអាន​សព្វថ្ងៃនេះ ។ ប៉ុន្តែ​ចង្វាក់​ប្រចាំថ្ងៃ និង​ទំនៀម​ទម្លាប់​នៃសម័យ​នោះ​បាន​បង្កើត​ពិភពលោក​ដែល​ពួកបរិសុទ្ធ​បានរស់នៅ និងបាន​ធ្វើការជ្រើសរើស​របស់​ពួកគេ ។ ទិដ្ឋភាព​នៃជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​ដែលបាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ច្រើនបំផុត​ចាប់តាំង​ពីដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៨០០ រួមមាន​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ សុខភាព​ផ្ទាល់ខ្លួន ការកម្សាន្ត ការធ្វើដំណើរ និង​ការទំនាក់ទំនង ។

សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ

សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ​បាន​រៀបចំ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ថ្ងៃធម្មតា​សម្រាប់​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជំនាន់ទីមួយ ។ ដោយសារតែ​មធ្យោបាយ​ផលិត​តម្រូវការ​ចាំបាច់​ភាគច្រើន​ត្រូវបាន​ភ្ជាប់​ទៅនឹងផ្ទះ មនុស្ស​ពឹងផ្អែកលើ​សមាជិក​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​សម្រាប់​ការរស់រាន​មានជីវិត ។ ជាង​៩០​ភាគរយ​នៃ​ប្រជាជន​អាមេរិក​ក្នុង​សម័យ​របស់ យ៉ូសែប ស្មីធ រស់នៅក្នុង​កសិដ្ឋាន និងនៅ​ក្នុង​តំបន់​ជនបទ ហើយ​សូម្បីតែ​ទីក្រុងធំៗ​ក៏តូចជាង​ស្តង់ដារ​សព្វថ្ងៃនេះ​ដែរ មានតែ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក ហ្វីឡាដេលហ្វី បាល់ទីម័រ និង បូស្តុន តែប៉ុណ្ណោះ​ដែលមាន​ប្រជាជន​ជាង​៥០,០០០​នាក់ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៣០ ។ គ្រួសារ​តាម​ជនបទ​ជាធម្មតា​បែងចែក​ការងារ​ក្នុងចំណោម​សមាជិក​គ្រួសារ​របស់ពួកគេ ដោយឪពុកម្តាយ​ទទួល​បន្ទុក​ម្ហូប​អាហារ និងថែទាំ​រហូត​ដល់កុមារ​អាចចូលរួម​កិច្ចការ​បន្តិចម្តងៗ ។

កសិកម្ម​ទាមទារ​កាលវិភាគ​ប្រចាំថ្ងៃ និងតាម​រដូវកាល ។ នៅពេល​ព្រឹកព្រលឹម សមាជិក​គ្រួសារ​ភេទស្រី​ជាធម្មតា​ចាប់ផ្តើម​ការងារ​ក្នុងផ្ទះ ដូចជា​ថែសួន ធ្វើវត្ថុ​ធាតុដើម​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ក្នុងផ្ទះ ដូចជាប៊ឺ និងឈីស តម្បាញ​ក្រណាត់ ជួសជុល និងបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ និងចម្អិនអាហារ ។ សមាជិក​គ្រួសារ​ជា​បុរស​បានចេញទៅ​ធ្វើការ​នៅ​ខាងក្រៅ​នៅក្នុង​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹមសត្វ ឬ​ជំនាញ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដូចជា​ជាង​ធ្វើ​ធុងទឹក លាង​ស្បែក​សត្វ និង​ការងារ​តូចៗ​ដទៃ​ទៀត ។ នៅពេល​ព្រលប់ គ្រួសារ​ភាគច្រើន​បានជួបជុំ​គ្នា​នៅក្នុង​ផ្ទះ​ដើម្បី​សន្ទនា​គ្នា ឬ​អាន​ព្រះគម្ពីរ​ប៊ីប ។ ជា​ធម្មតា ឪពុក​ម្តាយ ក្មេងស្រី និង​ក្មេងប្រុស​ដេក​នៅលើ​គ្រែ​ធ្វើ​ពី​ចំបើង ឬ​រោមសត្វ​ផ្សេង​ពី​គ្នា ។

តម្រូវការ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ​បាន​នាំ​ឲ្យ​ក្មេងៗ​វ័យ​ជំទង់​ធំៗ និង​យុវមជ្ឈិមវ័យ​ស្វែងរក​ដៃគូ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ធ្វើ​ជា​ស្វាមី ឬ​ភរិយា ។ នៅពេល​ដែល​វណ្ណៈ​កណ្តាល​មាន​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​នៅ​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៨០០ គូ​ស្នេហ៍​អាច​មាន​សេរីភាព​បុគ្គល​កាន់តែ​ច្រើន​ក្នុង​ការជ្រើសរើស​អ្នកណា និង​ពេលណា​ត្រូវ​រៀបការ ។ មនោសញ្ចេតនា និង​សុភមង្គល​របស់​ស្វាមី និង​ភរិយា​កាន់តែ​កើនឡើងជំនួសឲ្យ​ស្ថេរភាព​នៃ​គ្រួសារ​សាច់ញាតិ​ជិត​ឆ្ងាយ ដែល​ជា​ហេតុផល​ចម្បង​សម្រាប់​ការរៀបការ ។ ខណៈ​ពេល​ដែល​គូ​ស្វាមី​ភរិយា​អាច​រស់នៅ​បាន​ល្អ​ដោយ​មាន​កូន​ពីរបី​នាក់ ឬ​គ្មាន​កូន​ក៏​ដោយ តែ​វា​ជា​ការលំបាក​ខ្លាំង​ណាស់​សម្រាប់​អ្នក​នៅ​លីវ​ដើម្បី​ថែរក្សា​ជីវិត​រស់នៅ​បែប​កសិកម្ម ។

ឪពុកម្តាយ​រំពឹង​ថា ​កូនៗ​របស់​ពួកគាត់​អាច​ជួយ​កិច្ចការ​ក្នុង​ផ្ទះ នៅពេល​ពួកគេ​មាន​វ័យ​ធំ​បន្តិច ។ សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​មុន ការចិញ្ចឹម​បីបាច់​គឺជា​ការគ្រប់គ្រង​ឥរិយាបថ​កូន​ពី​អំពើ​ទុច្ចរិត តាមរយៈ​ការគ្រប់គ្រង​យ៉ាងតឹងរ៉ឹង និង​ក៏​អាច​មាន​ជា​ការដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​រាងកាយ​ផងដែរ ។ នៅ​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៨០០ ទស្សនៈ​បានចាប់ផ្តើម​ផ្លាស់ប្តូរ ហើយ​កុមារភាព​បានក្លាយ​ជា​ពេលវេលា​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍ​បុគ្គលិកលក្ខណៈ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ ។ ការលេង​មិន​ត្រឹមតែ​ជួយ​កុមារ​តូចៗ​ឲ្យ​ឆ្លងផុត​ក្នុង​ការងារ​កំប៉ិកកំប៉ុក​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ថែម​ទាំង​ជួយ​ពួកគេ​ឲ្យ​ត្រៀម​ខ្លួន​សម្រាប់​តួនាទី​របស់​មជ្ឈិមវ័យ​នៅក្នុង​វប្បធម៌​របស់​ពួកគេ​ផងដែរ ។ ក្មេងស្រីៗ​តែងតែ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​លើ​តុក្កតា ហើយ​ក្មេងប្រុសៗ​ចូលចិត្ត​លេង​ល្បែង​នៅ​ខាងក្រៅ​ផ្ទះ ដែល​ទាមទារ​កម្លាំង​ខាងរាងកាយ ។ នៅពេល​ដែល​ពួកគេ​ឈាន​ដល់​មជ្ឈិមវ័យ ទំនាក់ទំនង​របស់​ពួកគេ​ជាមួយ​គ្រួសារ​បានផ្លាស់ប្តូរ នៅពេល​ពួកគេ​រៀបការ ហើយ​ចង់​ចាប់ផ្តើម​កសិដ្ឋាន ឬ​សហគ្រាស​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​ពួកគេ ។

ជា​មធ្យម ភរិយា​ដែល​ទើប​រៀបការ​ថ្មីថ្មោង មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​១៨​ខែ​ក្រោយ​រៀបការ ។ ការពរ​ពោះ និង​ការសម្រាល​កូន​បាននាំ​ស្ត្រីៗ​ជុំ​គ្នា ជា​ពិសេស​ ឆ្មប សាច់ញាតិ និង​អ្នក​ជិត​ខាង​​ជួបជុំ​គ្នា ដើម្បី​ជួយ​ដល់អ្នក​ម្តាយ ។ ពេល​ខ្លះ​ ឆ្មប​​បានចាក់​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​តាម​ធម្មជាតិ ឬ​រុក្ខជាតិ​ជា​ផ្សិត​ពិសេស ដើម្បី​បង្កើន​ការកន្ត្រាក់​អំឡុងពេល​សម្រាល ហើយ​មើល​ខុសត្រូវ​ក្នុង​ការសម្រាលកូន ។ ម្តាយ និង​ទារក​ប្រឈមមុខ​នឹង​ហានិភ័យ​ធ្ងន់ធ្ងរ—តាម​ការប៉ាន់​ស្មាន​មួយ​ចំនួន ស្ត្រី៤ភាគរយ​បានស្លាប់​អំឡុងពេល​សម្រាល​កូន ហើយ​ប្រហែល​មួយ​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាំ​នាក់​បាត់បង់​ជីវិត​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ដំបូង ។ ឪពុកម្តាយ​តែងតែ​រង់ចាំ​ដាក់​ឈ្មោះ​កូន​របស់​ពួកគេ ជួនកាល​រហូត​ដល់​កូន​មានអាយុ​ពីរបី​ខែ ។

សុខភាព​ផ្ទាល់ខ្លួន

ដូចជា​ជនជាតិ​អាមេរិក​ដែល​រស់នៅ​ព្រំដែន​ដទៃ​ទៀត​ដែរ ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​បានចូលចិត្ត​នឹង​ប្រធាន​បទសុខភាព ។ ឱសថ​ព្យាបាល​ភាគច្រើន​បង្ហាញ​ថា​មិន​អាច​ទុក​ចិត្ត​បាន ហើយ​ជំងឺ​តែងតែ​ប៉ះពាល់​ដល់​សហគមន៍ ។ អាហារ​ខូច​គុណភាព ទឹក​មិន​ស្អាត និង​កង្វះ​អនាម័យ​ទូទៅ​បាននាំ​ឲ្យ​មាន​ការផ្ទុះឡើង​នៃ​ជំងឺ​ទាក់ទង​នឹង​ពោះវៀន ដែល​ជា​ជំងឺ​កើតមានញឹកញាប់​បំផុត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​នៅ​តាម​ជនបទ ។ អនាម័យ​ផ្ទាល់ខ្លួន រួមមាន​ការលាង​ដៃ និង​មុខ​ជាមួយនឹង​ទឹក ហើយ​ជូត​សម្អាត​ធូលី​ចេញពី​រាងកាយ​ដោយ​ក្រណាត់ ឬ​កន្សែង ។ សាប៊ូ​ប្រើសម្រាប់​ការសម្អាត​ផ្ទះ និង​បោកគក់​សម្លៀក​បំពាក់ ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​សម្រាប់​ព្យាបាល​ស្បែក​ទេ ដោយសារ​ភាពរឹង​របស់​សាប៊ូ ។

ក្លិន​លាមក បង្គន់ ញើស និង​ជី​កំប៉ុស​បានសាយភាយ​ពេញ​ក្រុង​តូចៗ និង​ក្រុង​ធំៗ​ដូចគ្នា ដោយសារ​មាន​មនុស្ស​តិចតួចណាស់​ដែល​បានងូតទឹក​ពេញ​រាងកាយ​ជា​ទៀងទាត់ ហើយ​ការចោល​កាក​សំណល់​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​ឥត​ឈប់ឈរ ។ កសិករ​តែងតែ​កប់​សម្រាម​របស់​ពួកគេ ខណៈ​អ្នក​ទីក្រុង​ទុក​សម្រាម​តាម​ផ្លូវ​ទុក​ឲ្យ​ជ្រូក​ស៊ី ។ ការរួមបញ្ចូល​គ្នា​នៃ​អនាម័យ​សាធារណៈ​ទាប និង​ការលំបាក​ក្នុង​ការចោល​កាក​សំណល់​បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការរីក​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ ។ វា​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយពេល​មួយ​សតវត្សរ៍​ទៀត មុន​ពេល​ការរកឃើញ​អំពី​តួនាទី​របស់​បាក់តេរី​ក្នុង​ជំងឺ ដែលនឹង​នាំ​ទៅរក​ការកែលម្អ​យ៉ាងទូលំ​ទូលាយ​លើ​ផ្នែក​អនាម័យ ។

ជំងឺ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​បាន​កើនឡើង​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ផងដែរ ។ ប្រជាជន​អាមេរិក​ជាច្រើន​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​១៩ ​បាន​ជាវ​ទ្រឹស្ដី​ដែល​ថា រាងកាយ​បានរៀបចំ​ឡើង​ដោយ​សារធាតុ​ទឹក​ចំនួន​បួន​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​នៅពេល​ដែល​សារធាតុ​ទឹក​ទាំងនោះ​មិន​មាន​តុល្យភាព ។ គំនិត​នេះ​គឺជា​រឿង​ធម្មតា​ណាស់​ដែល​ការព្យាបាល​គ្រុន​ក្ដៅ​ភាគច្រើន​នៅ​ដើម​សតវត្សរ៍ទី​១៩ បាន​សុំ​ឲ្យ​មាន​ការវះកាត់​យក​ដុំ​ឈាម​ចេញ ដែល​ជា​ការអនុវត្ត​នៃ​ការបង្ហូរ​ឈាម​របស់​មនុស្ស​ដែល​មាន​ជំងឺ​ចេញ ដើម្បី​នាំ​ឲ្យសារធាតុ​ទឹក​របស់​សារពាង្គកាយ​ត្រឡប់មកមាន​តុល្យភាព​ឡើងវិញ ។ គ្រូពេទ្យ និង​អ្នកអនុវត្ត​ដទៃ​ទៀត​នៅ​សម័យ​នោះ ជួនកាល​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថានភាព​អ្នកជំងឺ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើង​ដោយ​មិន​ដឹងខ្លួន ។

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​រដូវក្តៅ មូស​បានចម្លង​ជំងឺ​ដូចជា​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់ និង​គ្រុន​លឿង។ មនុស្ស​ឆ្លង​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ និង​ជំងឺ​របេង​មកពី​ការប៉ះ​ឈាម និង​ភ្នាក់ងារ​មីក្រូទស្សន៍​ដែល​ជាប់​នឹង​ធូលី ។ ទីក្រុង​ជា​ជម្រក​សម្រាប់​ជំងឺ​រាតត្បាត ជិត​មួយ​ភាគបួន​នៃ​ការស្លាប់​នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​ក្នុង​ឆ្នាំ១៨៤០ បណ្តាល​មកពី​ជំងឺ​របេង​តែ​មួយ​មុខ​គត់ ។ ការចាក់វ៉ាក់សាំង​បានផ្តល់​ការការពារ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​អុតស្វាយ ប៉ុន្តែ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ភ័យខ្លាច​ថា ការអនុវត្ត​នេះ​ចម្លង​រោគ​ឲ្យ​ពួកគេ និង​ប្រហែលជា​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លាប់​ផង​ក៏​មិន​ដឹង ហើយ​គ្រូពេទ្យ​បានពុះពារ​អស់​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​ដើម្បី​ព្យាបាល​អ្នកជំងឺ​ដែល​មាន​ការសង្ស័យ​លើ​ថ្នាំ​ដែល​បានពិសោធន៍​នេះ ។ មនុស្ស​ភាគច្រើន​ចង់​សាកល្បង​ឱសថ​នៅ​ផ្ទះ ឬ​រូបមន្ត​របស់​អ្នក​ជិតខាង ជាជាង​ធ្វើ​អនាម័យ​ប្រដាប់​ប្រដា ងូតទឹក​ឲ្យ​បានញឹកញាប់ ឬ​បញ្ជូន​ទៅ​ធ្វើ​តេស្ត​ខាង​វេជ្ជសាស្រ្ត ។

ការកម្សាន្ត

ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​បាន​មាន​ការលំបាក ហើយ​ការងារ​ក៏​ជា​អាទិភាព​បំផុត​ដែរ ប៉ុន្តែ​ក្រុមគ្រួសារ​ក៏​មាន​ពេល​សម្រាប់ការកម្សាន្ត​ផងដែរ ។ មាន​តែ​អ្នក​មាន​ទ្រព្យធន និង​ក្មេងៗ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​មាន​ពេល​ទំនេរ​យូរ ។ សម្រាប់​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​ផ្សេង​ទៀត ព្រួយបារម្ភ​ថា​ការកម្សាន្ត​គឺជា​អំពើ​ដ៏​មាន​បាប ដែល​នាំ​ឲ្យ​ពួកគេ​កាន់តែ​តាំងចិត្ត​ដើម្បី​សន្សំ​សំចៃ និង​ឧស្សាហ៍​ព្យាយាម​ថែម​ទៀត ។ ការកម្សាន្ត​ជា​ញឹកញាប់​មាន​ទម្រង់​នៃ​ការបង្វែរ​នៅក្នុង​បរិយាកាស​ការងារ ដូចជា​ការបរបាញ់ ការធ្វើ​ដំណើរ​កំសាន្ត​ទៅ​ញុំា​​អាហារ​នៅខាងក្រៅ​អំឡុង​ពេល​ទទួល​ទាន​អាហារ និង​ការបង្កើត​ល្បែង​កម្សាន្ត ឬ​កីឡា​ចេញពី​កម្លាំង​ពលកម្ម​ដោយ​ដៃ ។

គ្រួសារ​កសិករ​ភាគច្រើន​បានធ្វើ​ការប្រាំ​មួយ​ថ្ងៃ​ក្នុង​មួយ​សប្តាហ៍ ឈប់​សម្រាក​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​សម្រាប់​ការថ្វាយ​បង្គំ និង​ការសម្រាក ឬ​បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​ជួបជុំ​ផ្លូវការ​ក្នុង​សង្គម ឬ​ទៅ​ហាង​នៅក្នុង​មូលដ្ឋាន ។ សហគមន៍​ជនបទ​បានរៀបចំ « ការប្រជុំ » ឬ​ការជួប​ជា​ក្រុមៗ ដើម្បី​សង់​ផ្ទះ សម្អាត​ដី ឬ​ប្រមូល​ផល​ដំណាំ ។ ទាំងនេះ​ច្រើនតែ​ជា​ឱកាស​ដើម្បី​រីករាយ​មាន​ជា​តន្ត្រី របាំ និង​ការនិទាន​រឿង ។ អ្នក​ទៅ​ព្រះវិហារ​ត្រូវ​បាន​ទម្លាប់​ទៅនឹង​ការ​ប្រជុំ​ដែល​មាន​រយៈពេល​យូរ ដែល​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ទេសនកថា​ដ៏​រំភើបៗ ។ អ្នក​ឡើង​និយាយ​ផ្លាស់ប្តូរ​ការយល់ឃើញ​របស់​ពួកគេ ហើយ​ធ្វើ​កាយវិការ​យ៉ាង​ច្រើន​ដូចជា​អ្នកសម្តែង​ជាជាង​គ្រូ​គង្វាល ឬ​សាស្ត្រាចារ្យ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​គោរព ។ ការជួបជុំ​ជា​សាធារណៈ រួមទាំង​ការបម្រើ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​អាច​ដំណើរការ​ច្រើន​ម៉ោង វា​គឺជា​ទម្រង់​នៃ​ការកម្សាន្ត​របស់​ពួកគេ​ផ្ទាល់ ។

ការធ្វើ​ដំណើរ

ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​ភាគច្រើន ក៏​ដូច​ប្រជាជន​អាមេរិក​ដទៃ​ទៀត​នៅពេល​នោះ​ដែរ បានធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​ថ្មើរជើង ជិះសេះ ជិះ​រទេះ​សេះដឹក​អ្នក​ដំណើរ ឬ​ទូក ។ ពួក​អ្នកផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​វែងឆ្ងាយ ដោយ​ទៅ​ដល់​ទ្វីប​ផ្សេងៗ​ទៀត​តាមរយៈ​កប៉ាល់ ប៉ុន្តែ​ការធ្វើ​ដំណើរ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ពួកគេ រួមមាន​ការដើរ និង​ជួនកាល​ជិះសេះ ។ ផ្លូវ​នៅ​អាមេរិក​ខាងជើង​មាន​ផ្លូវ​រទេះ​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ និង​រទេះសេះ​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ និង​រទេះ​ដឹក​ឥវ៉ាន់ ខណៈ​ដែល​ផ្លូវ​ដើរ​ថ្មើរជើង​ដែលឆ្លងកាត់​ព្រៃឈើ និង​ដី​មិន​ស្មើ​គ្នា ហើយ​អាច​បាត់​ទៅវិញ​មួយ​យប់​ជាមួយនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ។ ប្រជាជន​អាមេរិក​ដែល​រស់នៅ​តាម​ព្រំដែន​បានស្ទាក់ស្ទើរ​ពី​ការធ្វើដំណើរ​នៅ​រដូវ​ផ្កា​រីក ខណៈ​ដែល​ព្រិល​រលាយ​នាំ​ឲ្យ​ផ្លូវ​មាន​ភក់ ។ ជា​ពិសេស​ទន្លេ​នៅ​រដ្ឋ​មិសសួរី និង​ប៉ូតូម៉ាក់ ដោយសារ​ទន្លេ​ទាំងនេះ​មាន​ទឹកជ្រោះ​ធ្លាក់​មក​ដោយ​មិន​ដឹង​មុន និង​ខ្យល់​ផ្លាស់​ទិសដៅ​ភ្លាមៗ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​អាច​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់ លើកលែង​តែ​មាន​អ្នក​ចែវ​ទូក​ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​ប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុង​រដូវ​ក្តៅ ពេលខ្លះ​បានឆ្លៀត​ទាញ​ប្រយោជន៍​ពី​ទូក​តាម​ប្រឡាយ ដោយ​បង្កើត​ផ្លូវ​ទឹក​ដែល​ត្រូវ​បាន​កែច្នៃ​ដូចជា ប្រឡាយ​អេរី​ ជាដើម ។

របៀប​ធ្វើ​ដំណើរ​ទូទៅ​បំផុត​សម្រាប់​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ នៅតែ​ជា​ការធ្វើ​ដំណើរ​តាមរយៈ​រទេះសេះ​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ​ដដែល ។ ពួក​អ្នក​បររទេះ បាន​បររទេះសេះ​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ​ទូទាំង​ប្រទេស​ដែល​បានតាំង​ទីលំនៅ​នៅ​អាមេរិក​ខាងជើង​នៅក្នុង​តម្លៃ​មួយ ដែល​ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​ភាគច្រើន​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ជិះ​បានតែ​ពីរបី​ដង​ក្នុង​ជីវិត​របស់​ពួកគេ ។ រទេះសេះ​ធំ​មាន​ដំបូល​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ដំណាក់​កាល ពី​កន្លែង​ឈប់​សម្រាក​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ​ទៀត ជា​ធម្មតា ផ្ទះ​សំណាក់ ឬ​ហាង ។ ពួក​អ្នកធ្វើ​ដំណើរ​រីករាយ​នឹង​ការផ្លាស់ប្ដូរ​ទេសភាព និង​ការកម្សាន្ត​ពេល​រាត្រី ប៉ុន្តែ​ការធ្វើ​ដំណើរ​មាន​ភាពហត់នឿយ បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​ការធ្វើ​ដំណើរ​នៅក្នុង​សម័យ​ទំនើប ។ ជាញឹកញាប់ ពួក​អ្នក​ដំណើរ​ត្រូវ​ចុះ​ជួយ​អ្នក​បររទេះ​លើក​កង់​ចេញពី​ភក់ ហើយ​ជួនកាល​សេះ​ខ្លាច​បោល​ចូល​ក្នុង​ព្រៃបាត់ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​អ្នកបររទេះ​ឈប់​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ស្ថានភាព​ឡើងវិញ ឬ​ជួយ​អ្នក​ជិះ​ចេញ​ពី​រទេះ ។ ការធ្វើ​ដំណើរ​ពី​បូស្តុន​ទៅកាន់​ប៉ាលម៉ៃរ៉ា រដ្ឋ​ញូវយ៉ក ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែលជា ៦៤៤ គីឡូម៉ែត្រ បានចំណាយ​ពេល​ប្រហែលជា​ពីរ​សប្តាហ៍ ។

ការទំនាក់ទំនង

របៀប​នៃ​ការធ្វើដំណើរ​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​មាន​កម្រិត​ចំពោះ​អ្វី​ដែល​អ្នក​នាំ​សំបុត្រ​អាច​ដឹកជញ្ជូន​តាមរយៈ​ទូក ឬ​រទេះ​សេះដឹក​អ្នក​ដំណើរ ។ ប្រព័ន្ធ​ប្រៃ​សណីយ៍​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ពឹងផ្អែក​លើ​រទេះសេះ​ធំ​មាន​ដំបូល និង « ផ្លូវ​សម្រាប់​រត់​សំបុត្រ » ដើម្បី​ដឹកជញ្ជូន​សំបុត្រ ។ នៅ​ឆ្នាំ១៨០០ ការិយាល័យ​ប៉ុស្តិ៍​សំបុត្រភាគច្រើន​ស្ថិត​នៅ​តែ​ភាគឦសាន ប៉ុន្តែ​នៅ​ពីរបី​ទសវត្សរ៍​ក្រោយមក ផ្លូវ​សម្រាប់​រត់​សំបុត្រ​ថ្មីៗ​បានបង្កើត​ឡើង អាច​ឲ្យ​សហគមន៍​នៅ​ទល់ដែន​ទទួល​សំបុត្រ​បានដោយ​ទៀងទាត់​ចាប់ពី​ចុង​ឆ្នាំ១៨២០​មក ។ ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​នៅ​សម័យ​ដើម​តែងតែ​ឆ្លើយឆ្លង​ជា​ញឹកញាប់​តាម​សំបុត្រ សូម្បី​តែ​បន្ទាប់ពី​មាន​ម៉ាស៊ីន​ទូរលេខ​បានប្រើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៅ​ពាក់កណ្តាល​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៨០០ ក៏​ដោយ ។

ការទំនាក់ទំនង​មហាជន​ក៏​ពឹងផ្អែក​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដែល​សរសេរ​ជា​អក្សរ​ផងដែរ ។ អ្នកអាន​មើល​កាសែត ទស្សនាវដ្តី ខិតប័ណ្ណ និង​សៀវភៅ​សម្រាប់​ព័ត៌មាន និង​ការឆ្លើយឆ្លង ។ អត្រា​អក្ខរកម្ម​នៅក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បានឈាន​ដល់​កម្រិត​មធ្យម​នៅក្នុង​អំឡុងពេល​នេះ ហើយ​ប្រជាជន​អាមេរិក​ភាគច្រើន​បានចូលរួម​ក្នុង​នយោបាយ និង​ការជជែក​ពិភាក្សា​ជា​សាធារណៈ​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​បោះពុម្ព ។

ការយល់ដឹង​អំពី​ស្ថានភាព​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​វេជ្ជសាស្រ្ត និង​ទំនាក់ទំនង និង​តម្រូវការ​នៃ​ជីវិត​នៅ​ជនបទ ជួយ​យើង​ឲ្យ​យល់​កាន់តែ​ច្បាស់​អំពី​វិធីសាស្រ្ត​អ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​នៅ​សម័យ​មុន ការអនុវត្ត​ការកសាង​សហគមន៍​របស់​ពួកគេ និង​បរិបទ​នៃ​វិវរណៈ​របស់ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ។ ជារឿយៗ ថ្វីបើ​ពួកគេ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែ​ការពិត​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ទាំងនេះ​បានជះ​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​ការរីកចម្រើន​ដំបូងៗ​នៃ​សាសនាចក្រ និង​ការខិតខំ​របស់​ពួកបរិសុទ្ធ​ក្នុង​ការប្រមូលផ្តុំ និង​ការសាងសង់​ទីក្រុង​ស៊ីយ៉ូន ។

កំណត់ចំណាំ

  1. អែលលីនណ័រ ស៊ី ជេនសិន និងរ៉េចុល ជី គ្រីស្ទីនសិន « ‹ Our Lamps Trimmed and Burning › ៖ Nancy Naomi Alexander Tracy (1816–1902) » នៅក្នុង ការកែសម្រួលដោយ រីឆាដ អ៊ី. ធឺលី ជុញ្ញ័រ និង ប្រីតតានី អេ ឆាផមេន Women of Faith in the Latter Days: Volume One, 1775–1820 ( ទីក្រុង សលត៍ លេក ៖ Deseret Book ឆ្នាំ២០១១ ) ទំព័រ ៤៣៩–៤៤០ ។

  2. ជេ ឌី ប៊ី ឌី ប៊ូ Mortality Statistics of the Seventh Census of the United States, 1850, ឯកសារ​ប្រតិបត្តិ លេខ. ៩៨ នៅក្នុង Executive Documents Printed by Order of the House of Representatives, During the Second Session of the Thirty-Third Congress, 1854–’55 ( វ៉ាស៊ីនតោន ឌី.ស៊ី ៖ អេ. អូ. ភី. នីកូលសុន ឆ្នាំ១៨៥៥ ) ។ អត្រាម​រណភាព​ទារក​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​ឆ្នាំ១៨៥០ គឺ​ស្ទើរតែ​ពីរ​ដង​នៃ​អត្រា​ខ្ពស់​បំផុត​នៅលើ​ពិភពលោក​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៥ ៖ ប្រទេស​អាហ្វហ្គានីស្ថាន ប្រហែល​១១​ភាគរយ ( « Infant Mortality Rate » ទីភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​កណ្តាល The World Factbook អត្រា​មរណភាព​ទារក - សៀវភៅ​ការពិត​អំពី​ពិភពលោក ) ។ សម្រាប់​អត្រា​មរណៈ​មាតា​នៃ​អំឡុង​ពេល​នោះ សូមមើល អៀរវីន លូដុន Death in Childbirth: An International Study of Maternal Care and Maternal Mortality, 1800–1950 ( Oxford: Clarendon Press of Oxford University Press ឆ្នាំ១៩៩៣ ) ។

  3. កំណត់ហេតុ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់ អួរសុន ហៃឌ ថ្ងៃទី១០–២២ ឆ្នាំ១៨៣២ នៅក្នុង Journal, 1832 February–December ទំព័រ ៨៦–៨៧ បណ្ណាល័យ​ប្រវត្តិ​សាសនាចក្រ នៅ​ទីក្រុង សលត៍ លេក ។