2020–2024
Kapwurupwurdohn Rahn Koaros
Kapokon Lap en Oakotohpe 2021


Kapwurupwurdohn Rahn Koaros

Kitail anahne en kokohwei te, mehn kakehlail en marain en nanleng. Kitail anahne “ansou kan en weliakapw.” Ansou en pein amw kaudiahl.

Kitail pokonpene kohpene ni menseng kaselel en rahn en sapad wet pwe kitail en kosoaia duwen Krais, perepereniki Sapwelime rongamwahuo, oh utung oh pwungki kamanahla emen emen ni atail pahn keid nan “ahl” en Sounkomouro.

Ni atail wia towe mehlel en Mwomwodios en Sises Krais en Souleng-En-Imwin-Rahn-Akan, kitail kin pokoniki pene kahrepe wet rahn en Sapad koaros, erein nan ehu pahr ehu pwon. Ma kowe emen me sohte wia towe en Mwomwodiso wet, se kasomwoiuk oh kalahnganki amw patehng kiht nan kaudok ong Sounkomouro oh kasukuhl ki duwen Ih. Se pil duwe iuk, me wie nananti—nan aht pil sohte unsek—pwe sehn wiahla kompokepah mwahu kei, mehn impoamw mwahu kei, oh aramas ekei, oh se rapahki en wia met sang ni ideidawehn atail Soun Karasaras mwahu, Sises Krais.

Atail Sounkomour Sises Krais

Se koapwoaroapwoarki kumwail en kak kehn kak koahn duwen loaloapwoat en aht kadehde mwahu. Sises Krais ieias! Iei ih me Ieros en Koht ieias, oh E kin kaweid soukohp akan pohn sampah nan rahn pwukat. Se luke koaros en kohdo, rong mahsen en Koht, oh ale Sapwelime kupwur kalahngan! Ih wia pein ai kadehde me Koht ketiket nan pwungatail oh E pahn udahn karanihla koaros me koaroandohng Ih.

Se inenen kapingki kitail en alu nan ahlen atail Kaun me inen oh wetikitik en wia soun papah kei.

Mwomwen Alialu nan Lain me Inen

Mie madamadau ehu me kin kopwkopwurupwurieng mwekid en kalapw-wiewiawi me dene aramas me kin salongalah kan kin alialu pidepidekselihte wasahte kis. Ansou kis samwalahro Sohte werei, scientists semen kan en ni Max Planck Institute ong Biological Cybernetics ahpw desih song skeng ih mwekid de madamadau wet Irail wahla aramas ekei nan mwutumwuten tuhke kei o oh padahkiong irail iren kaweid kosondi mengei kei: “Alu nan lain me inen.” Sohte mehn kaweid en nan sahpw. Aramas pwukat pahn anahne kehliki pein arail mehn pepehm kan en kaweid irail.

Dahme ke medewe me irail wia?

Scientist ko kasalehda ni imwilau me, “Aramas kin [udahn] alu pidepidekselihte wasahkis ansou me irail sohte ahneki mehn kaweid ong wasa kan me re kokohlang ie.” Mwuhr re ahpw peidek rehrail, ekei irail aramas sapengki ni koapwoaroapwoar me irail pein kehlailki arail inda me re sohte pil ekis salongala, Mendahte wen laud en koapwoaroapwoar me irail ahniki, GPS o kasalehda me irail pidepidekselihkihte daiamihder en miter 20.

Dahme kitail ahneki ki kahpwal laud en aluwei nan ahl me ineno? Ekei soun roporop kan diaradahr me mehkot tikitik, kin wia kisin kemwekid tikitik ehu me kin kak tehtehlapeseng oh wekidala mehkot. Ekei kin kosoia ni mehlel me kitail koaros ahneki ehu neh me kin ekis inenen kehlail sang mehtei o. “Mweihnte Pil duwehte,” ahpw, kitail kin ahneki kahpwal en alu inen kohwei mwowe “[pwehki] laudlahn peikasal duwen iawasa me ahl ineno mih ioa.”

Sohte lipilipil ia kahrepe, met wia kisehn momour en aramas: ma sohte mehn kaweid en sahpw akan, kitail kin salongala.

Salongasang Ahlo

E sou kapwuriamwei ia woahn tikitik, mehkot me inenen tikitik kak wiahda lapalahn wekila ehu nan atail mour kan?

I ese met sang ni ai koahiok en wia pilot. Ansou koaros me ih tepida pahn peidieng nan wasahn peidi en sompihr, ih ese me luhwen ai dodohk pahn audaudki duwen kapwungala mehkot tikitik kesempwal kan pwe en kak peidi ni keneinei kahluwa la sompihr o ong wasa me e pahn peidi ie.

Mwein kumwail pil lelohng songen mwekid wet ansou me kumwail kin dirapih sidohsa. Kisinieng, ahl sakanakan akan, sakanakan en mehn diraip ih sidohsau, soukautih—pil iangahki mwekid en soun diraip teikan—koaros kak siken uhkasang pohn ahmw ahl me pwungo. Ma kumwail sohte tehk mwahu mehn kaweid pwukat ah kumwail pahn lelohng nan lapalahn kahpwal

Sdohsa nan pihl

Met e pil doadoahk ong kitail ni paliwar.

E pil doadoahk ongete palingenitail.

Pali tohto en wekideklahn palingehn nan atail mour kan—koaros me mwahu oh me suwed koaros—kin wiawi ekis ekis kohwei ni wawai, kahk ehu nan ahnsou nan ansou kan. Duwehte irail ako me patehng onopiki Max Planck, kitail kak sohte wewehki me kitail salongasangehr wasao. Kitail pil kak kehlailki me kitail alialu nan ahl me inen. Ahpw ni mehlel o ma sohte mehn sawas en men kaweid nan sahpw akan, , kitail udahn pahn salongasang atail ahlo oh imwila wasa me kitail sohte medewe me kitail pahn mihe de lel ioa.

Met me mehlel ong emen emen aramas. E pil mehlel ong nan kousapw akan oh sahpw laud akan, pwihn ehu oh pil wasa kan. Iren pwuhk sarawi kan audaukihda karasaras tohto.

Pwuhk en Sounkopwung kan kasalehda intingihda me mwurin Joshua ah mehla, “mie ehu dih me pil kohdo … me sohte ese Kauno, pil doadoahk kan koaros me e wiaiong mehn Isrehl.”

Mendahte songen kapwuriamwei kan sang nanleng, pwaredo kan, kapitala kan, oh songen powehdi kapwuriamwei kan me seri en Isrehl kan kilahnger nan mwein Moses oh Sosua, aramas en dih en mwuhr kan sohpeisang Ahlo oh tapida alialu ni pein insenerail kan. Oh, ahpw mehlel, e sohte werei ah arail alehdi pweinen arail wiewia kan.

Ekei pak pwopwila wet kin kak lel la dih en mwuhr akan. Ekei pak e kin wiawi mwurin sounpar kei de pil sounpwong kei. Ahpw kitail koaros pahn ale koalokepe. Sohte katepen ia woahn atail kehlail ni pali ngehn ansou kei samwalahro, ni atail wie aramas kitail udahn pahn kin salongala. Met e kin wiewiawi sangete nan mwein Adam leledo ansou wet.

Iet Rohng Mwahuo

Ahpw koaros sohte salongala. Met sohte duwehte oaralapw apwal kan, mie mehn kaweid, sansalpen sahpw akan me kitail kak doadoahngki pwe kitail en diar wasa kitail kohkohla ie.

Oh iahngeh kan iren sawas kan?

Udahn met iangahki kapakap rahn koaros oh medemedewe iren pwuhk sarawi kan oh dodohngki dipwisou kan me rasohng Come, Follow Me. Nan ehu ehu rahn. kitail kak inenwong sehr en Koht ni karakarahk oh mehlel. Kitail kak kin medewe atail mwekid kan oh pwurehng tehk mwomwen atail ansou nan rahno—medemedewehki atail mwekid oh ineng nan Sapwelime marain. Ma kitail pahn salongala, kitail kin peki rehn Koht en kapwurehdo kitail, oh kitail inoukihdi me kitail pahn nantiong en mwahula.

Sounkomour o kahluwa Sapwelime sihpw

Ansou en medemedewe kiong kitail ansou mwahu en kamwahuila. E wia mwetuwel en iroir ehu, wasa me kitail kak iang Kauno alu oh alehdi kaweid kan, kamwauhiala oh kalaudehla, oh mwakelekel sang ni inting oh kasansalada sang-ngehno mahsen en Samatail Nanleng. E wia ansou ehu me sarawi ansou me kitail kin tamanda atail inou kan en idahwen Krais, ansou me kitail kin alehdi wahn atail dodohk oh kainenehla kitail ki mehn sawasen ngehn o me Koht ketikiong kitail Sapwelime seri kan.

Medewehiong met ong ni pein kumwail, kapwurupwurdohn ehu ehu rahn akan. Nan atail seilok pohn ahl en klohri, kitail ese ia woahn mengei en salongala. Ahpw kisin mehkot tikitik kak kihsang kitail nan Ahl en Sounkomouro, ahpw pil mie mehkot tikitik oh mengei nan wiewia me pil kak kapwure kitail do. Ansou me rotorot kin waidohng nan atail mour kan, me e kin wiawi kerenieng ansou koaros ekei pak, atail pwurodohng pohn ahl pwungo kin ritingada atail mongiong kan ong marain en nanleng, me kin wekidala ngenitail kan, kausalahsang rotorot, masepwehk,. oh peikasal kan.

Mehn Padil Tikitik, Sohp Laud akan

Ma kitail rapahki, mehlel “Koht pahn ketikihdong [kitail] lolokong sang sapwelime Ngehn Sarawi, ei, sang ni kisakis en Ngehn Sarawi.” Ansou me kitail kin peki, E pahn padahkiong kitail Ahlo oh sewese kitail en idahwen.

Met, ni mehlel, kitail anahne ahniki loaloapwoat ong atail pali. Kitail sohte kak en itarikihlahte dahme kitail eselahr sang rahnteio. Kitail anahne kohkohlahte mwowe pahpahrekwei.

Kitail sohte kak kehliki an meteikan arail kadehde kan kokolahte. Kitail anahne pein alehdi pein atail.

Kitail anahne en kokohwei te, mehn kakehlail en marain en nanleng.

Kitail anahne “ahnsou en kin pwurehngkatamanda en kaweliakapw.” Ansou en pein amw kaudiahl.

“Pihl me pwilipwilwei” sohte kak werei “mihmi te nan kiried.” Pwe atail madamadau oh wiewia en mwakelekel, kitail anahne mwekimwekid!

Mwurin mehkoaros, Koapwurupwurdohn rongamwahuo oh Mwomwodiso wet sohte wia mehkot ehu me wiawihte pak ehu te eri nekier. Met wia mehkot ehu me pahn wie mwekimwekid kohwei—nan ehu ehu rahn, nan ehu ehu mongiong.

Ni atail rahn akan ah kin kohwei, atail mour pil kin kohwei. Emen soun intingiada pwuhk ahpwkoasoaia nin duwe met: “Rahn ehu duwehte atail mour unsek. Ke tepida wiewia ehu mehkot, ahpw imwikihla wiewia ehu songen mehkot, pilahn en wiahda mehkot, ahpw sohte kak lel la wasao. … Oh ni imwilahn amwail mour, amwail mour pwon ahneki songen liselipingoh, te. Amwail mour unsek ahneki songen mwohmw euhte me duwehte rahn ehu.”

Kumwail men wekidala mwomwen amwail mour?

Wekidala mwomwen amwail rahn akan.

Kumwail men wekidala amwail rahn akan?

Wekila nan awa wet.

Wekidala mwomwen amwail kin medewe, pepehm, oh wia nan ansou wet.

Padil tikitik ehu mehn katanga sohp lapala ehu.

Pilok tikitik kan kak wiahda lapalahn kanihmw kei.

Kisin weren tuhke kan kak wiahla lapalahn tuhke kan.sokoia kei.

Minit oh awah kan me kitail kin dodohngkila iei block kei ong momour mwahu. Irail kak kihdo mehkot me mwahu, me pahn kamaiau kitaildahsang nan sohte itar akan,oh kahluwai kitaildalahng nan ahl en komour en mahk oh sarawi.

Koht en Ni Tapio.

Ni ei patehng kumwail, I ahniki kaping laud nan ai mongiong ong ansou mwahu wet, mour kapw, kopworopwor kapw.

Kitail kin weriweriki atail kaping ong atail Koht lapalap oh mahk. Ahpwni mehlel, E wia Koht en mour kapw kan. Keimwseklahn Imwilahn Sapwelime doadoahk kan koaros iei en sewese kitail, Sapwelime seri kan, kitail en kak pweida nan seilok en mour en palio oh alehdi mour soutuk.

Kitail kak wiahla aramas kapw rehn Krais, pwe Koht inoukidahr, “Ansou me nei aramas akan pahn kin koluhla ih pahn kin mahkong irail akan me kin wiahda sapwung mwohi” oh “sohte kin pwuroahng tamanda.”

Rie kompokepahi mwanakapw oh peinakapw akan, kompokepahi kan, kitail kin salongala nan ansou kan.

Ahpw kitail kak pwurala nan ahlo. Kitail kak kaweid kitail nan rotorot oh kasongosong en mour wet oh diarada ahl en pwurala rehn Samatail Nanleng ma kitail rapahki oh alehda mehn sawas en pali ngehn kan me E ketikidahr, alehdi pein atail kaudiahl, oh nantihong idawen en kapwurupwurdohn nan ehu ehu rahn akan. Ih met mwomwen atail pahn wia sounpapahhla werek mehlel kei en atail Sounkomourndor, Sises Krais.

Ni atail pahn wia met, Koht pahn sireidohng kitail. “Kauno pahn ketin … kapaiada kumwail nan sahpw me Kauno Koht ketikiong kumwail. Kauno pahn ketin kasapwilada kumwail en wiahla aramas sarawi kei reh.”

Kitail en rapahki en pwuralahng pohn ahl pwungo ansou koaros kapwurupwurdo kan nan ehu ehu rahn oh weonlahte nantiong keidwei nan Ahl en Sises Krais ieiih me ih kapakapki. Ni mwaren Sises Krais, amen.

Ire kan

  1. Sises padahngki, “Ngehi me ahl, me mehlel, oh me mour” (Sohn 14:6). NIV First-Century Study Bible kawewehda met: “Mwomwen wasa de ahl nan Pwuhk en Ipru kin kalapw kehlail ki kolokol kosonned akan oh padahk kan en Koht[kilang Psalm 1:1; 16:11; 86:11]. Met wia iren poadopoad ehu ong irail akan me kehlail nan arail lamalam kan, padahk kan de wiewia kan koaros. Wasahn kouson en Dead Scrolls kin kahdaneki irail soun idahwen ahlo, me re kin kosoia me re kin idahwen pein arail wehwe ong ahl en kaperenih Koht. Paul oh ienge Souleng kan kin pil kahdeneki irail ‘soun idahwen [kan]en Ahlo’ [kilang Wiewia 24:14]” (in “Dahme Pwuhk sarawi masanih ki duwen Ahlo, Mehlel o, oh Mour,” Bible Gateway, biblegateway.com/topics/the-way-the-truth-and-the-life).

    Nan 1873, pwuhk en poadopoad me kadahneki Didache Jerusalem at Constantinople. Tohto soun onop kei kamelehle me e intingdier oh dodohk nan keieu en ehu ansou (AD 80–100). Ahd Didache tepikihda ki lepin lokaia kat: “Mioa pali riau, ehu ong mour ah ehu ong mehla, ahpw mioa lapalahn wekpeseng ong ni sohng riau wet. Ahl en kohlang mour, me, iei met” Keieu, ko en pokohng Koht me kapik uhkada, keriau, mehn impomw duwehte pein kowe” (Padahk kan en Wahnparon Ehk Riemeno, trans. Roswell D. Hitchcock and Francis Brown [1884], 3).

    Sohngen dipwisou teikan, me duwehte The Expositor’s Bible Commentary, kasalehda me “ansou me mwomwodiso tepeida, koaros me alehda Sises oh kin kosoia me ih me arail Kaun kin kadahneki irail ‘Ahlo’ [kilang Acts 19:9, 23; 22:4; 24:14, 22]” (ed. Frank E. Gaebelein and others [1981], 9:370).

  2. Tehk Mosiah 2:17.

  3. Tehk Doctrine and Covenants 88:63.

  4. “Walking in Circles,” Aug. 20, 2009, Max-Planck-Gesellschaft, mpg.de.

  5. “Alialu pidepidekseli ni mwomwen pwonopwon kan,” mpg.de. Kilel wet en pah kasalehda GPS en aramas pahmen me iang nan arail wasahn onopo. Silemen irail alu nan rahn rotorot ehu. Emen irail (SM) tepida alu ansou me ketipino dakada nan depwek kan, ahpw mwurin minit 15 ketipino tepida sohrala, oh aramas menet kin kilangete kisin lingen ketipino nan depwek ko. Kilang mwomwen, ketipino ah kak sansal ekis ansou o, aramaso inenen pweida nan ah alialu kohwei pohn ahl me inen o.

  6. Ong ehu karasaras laud en ia mwomwen sapwung en dikiri riau me elehda me iang sounpihr de jet ah pwupwidi nan Mount Erebus nan Antarctica, For one tragic example of how a course error of a mere two degrees caused a passenger jet to crash into Mount Erebus in Antarctica, kemehla aramas 257 people, kilang Dieter F. Uchtdorf, “A Matter of a Few Degrees,” Liahona, May 2008, 57–60.

  7. Soun Koapwung kan 2:10.

  8. Mwurin Krais ah pwarek mehn Amerika kan, aramas ko koluhla ni mehlel, irail pepdaisla, oh alehdi Ngehn Sarawi. Ni ansou ehu me irail udahn kin uhpene oh pohnmwahso pene, met “sohte saminimin oh uhpene nan pwungarail, oh aramas koaros kin nantiong en kin pahrek pene nanpwungarail” (4 Nephi 1:2). Nan ansou en pwung wet imwsekla nan mwehi riau mwuri mwohn pohnmwahso ah karehda aramas akan sopeisang Ahlo. Ahpw, salongalahn ngehno pil kak wiawi mwadang. Ni karasepe, sounpar kei samwalahr ko, nan pahr 50 nan mwein sounkoapwung kan nan Pwuhk en Mormon, mie “meleilei oh peren laud” nan pwungen aramas akan. Ahpw sang ni pohnmwahso me miher nan mongiong en towe kan en Mwomwodiso kan, mwurin sounpar pahieu “mie saminimin nan mwomwodiso, oh pil sohla ehupene nan pwungen aramas akan, me elehda arail kakerehdi lapalahn inta” (kilang Helaman 3:32–4:1).

  9. Tehk Doctrine and Covenants 121:26.

  10. Wiewia 3:19.

  11. Tehk Doctrine and Covenants 121:33.

  12. Michael Crichton, Jurassic Park (2015), 190.

  13. “Ale sohp ni karasepe. Mendahte arail lapala oh kin tangkihwei kisinieng kehlail, irail kin wetila sang ni kisin mete tikitik kis me soun katangahu kin katangahla ie” (James 3:4; New International Version).

  14. Tehk Moses 1:39.

  15. Tehk Mosiah 26:30.

  16. Tehk Doctrine and Covenants 58:42.

  17. Deuteronomy 28:8–9; pil kilang ire tikitik 1–7.