2020–2024
Tanan nga mga Kanasuran, mga Kaliwatan, ug mga Pinulongan
Oktubre 2020 nga kinatibuk-ang komperensya


14:44

Tanan nga mga Kanasuran, mga Kaliwatan, ug mga Pinulongan

Kita mamahimo, sa kaugalingon natong paagi, nga kabahin sa katumanan sa mga panagna sa Ginoo ug mga saad—nga kabahin sa panalangin sa ebanghelyo sa kalibutan.

Minahal nga mga kaigsoonan, bag-o lang nagdumala ako sa usa ka pagsilyo sa templo, nagsunod sa mga lagda sa COVID-19. Kauban sa pangasaw-unon ug sa pamanhunon, nga parehong matinud-anong nauli na nga mga misyonaryo, mao ang ilang mga ginikanan ug tanan nilang mga igsoon. Dili kini sayon. Ang pangasaw-unon maoy ikasiyam sa napulo ka anak. Ang iyang siyam ka igsoon naglaray sa paglingkod gikan sa kinamagulangan ngadto sa kinamanghuran, naka-social distancing siyempre.

Ang pamilya nagtinguha nga mahimong maayo nga mga silingan bisan asa sila magpuyo. Bisan pa, ang usa ka komunidad dili mahinangopon—tungod kay, matud pa sa inahan sa pangasaw-unon, ang ilang pamilya mga miyembro man gud sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw.

Ang pamilya mihimo sa tanan aron mahigala ang tanan sa eskwelahan, mitampo aron dawaton, apan walay kahimoan. Nag-ampo ug nag-ampo ang pamilya nga ang mga kasingkasing unta mohumok.

Usa ka gabii, ang pamilya mibati nga natubag ang ilang mga pag-ampo, apan sa wala gayud damha nga pamaagi. Ang ilang balay nasunog ug naugdaw gayud. Apan adunay lahi nga nahitabo. Ang sunog nakapahumok sa kasingkasing sa ilang mga silingan.

Ang ilang mga silingan ug ang lokal nga eskwelahan nangolekta og mga sinina, mga sapatos, ubang mga kinahanglanon sa pamilya, kinsa nawad-an sa tanan. Ang kamabination midalit og pagsinabtanay. Dili kadto ang gipangandoy nga paagi sa pamilya nga matubag ang ilang mga pag-ampo. Apan, nagpasalamat sila sa unsay ilang nakat-unan gikan sa lisud nga mga kasinatian ug wala damhang mga tubag sa kinasingkasing nga mga pag-ampo.

Sa tinuod, alang niadtong adunay matinud-anong kasingkasing ug mata nga makakita, ang malumong mga kalooy sa Ginoo ipakita taliwala sa mga hagit sa kinabuhi. Ang matinud-anong pagsugat sa mga hagit ug sakripisyo magdala gayud og mga panalangin sa langit. Dinhi sa mortalidad, tingali mawad-an kita o maghulat og pipila ka butang sulod sa panahon, apan sa katapusan makit-an ra nato unsay pinakaimportante. 1 Kana ang Iyang saad. 2

Ang atong 2020 nga ikaduhang siglo nga pamahayag nagsugod og talagsaong saad para sa tanan nga “ang Dios nagmahal sa Iyang mga anak sa matag nasud sa kalibutan.” 3 Sa matag usa kanato sa tanang nasud, kaliwatan, pinulongan, ug katawhan, 4 ang Dios nanaad, nakigsaad, ug midapit kanato sa pag-ambit sa Iyang buhong nga kalipay ug pagkamaayo.

Ang gugma sa Dios alang sa tanang katawhan gipamatud-an sa tibuok kasulatan. 5 Kana nga gugma gilangkuban sa pakigsaad sama kang Abraham, pagpundok sa nagkatibulaag Niyang mga anak, 6 ug sa Iyang plano sa kalipay.

Diha sa panimalay sa pagtuo walay mga langyaw, walay mga dumuduong, 7 walay mga adunahan ug timawa, 8 walay tawo nga “ibaliwala.” Isip “mga kauban na sa katawhan sa Dios,” 9 gidapit kita sa pag-usab sa kalibutan ngadto sa kamaayo, gikan sa pinakagamay ngadto sa pinakadako, usa ka tawo, usa ka pamilya, usa ka silingan sa matag higayon.

Mahitabo kini kon mosunod ug mopaambit kita sa ebanghelyo. Sayo niini nga dispensasyon, si Propeta Joseph nakadawat og talagsaong panagna nga ang Langitnong Amahan nagtinguha sa tanan bisan asa sa pagdiskobre sa gugma sa Dios ug pagsinati sa Iyang gahum aron molambo ug mag-usab.

Balay sa pamilyang Smith

Kana nga panagna nadawat dinhi, sa trosong panimalay sa pamilyang Smith sa Palmyra, New York. 10

Elder ug Sister Gong sa Smith nga panimalay

Nahuman pagka-1998, ang panimalay sa mga Smith gitukod og balik sa orihinal niini nga pundasyon. Ang ikaduhang andana nga lawak katulganan nag-okupar sa samang 18-por 30-por 10-ka pye (5.5 por 9 por 3m) nga pisikal nga gilapdon diin si Moroni, isip mahimayaong mensahero gikan sa Dios, miadto sa batan-ong si Joseph sa gabii sa Septyembre 21, 1823. 11

Mahinumduman ninyo ang gisugilon ni Propeta Joseph:

Si “[Moroni] miingon … ang Dios adunay ipabuhat kanako; ug nga ang akong ngalan pagagamiton alang sa maayo ug sa dautan diha sa tanan nga mga kanasuran, mga kaliwatan, ug mga pinulongan. …

“[Si Moroni] miingon nga adunay usa ka basahon nga gitagoan, … nga ang kahingpitan sa walay katapusan nga Ebanghelyo anaa niini.” 12

Dinhi kita mohunong. Mosimba kita sa Dios nga Mahangturong Amahan ug sa Iyang Anak, si Jesukristo, dili kang Propeta Joseph o ni bisan kinsang mortal nga lalaki o babaye.

Bisan pa hunahunaa kon sa unsang paagi ang mga panagna nga gihatag sa Dios sa Iyang mga sulugoon natuman. 13 Ang uban sayo nga natuman, ang uban nataud-tauran, apan ang tanan natuman. 14 Kon mopatalinghug kita sa espiritu sa panagna sa Ginoo, kita mamahimo, sa kaugalingon natong paagi, nga kabahin sa katumanan sa Iyang mga panagna ug mga saad—kabahin sa panalangin sa ebanghelyo sa kalibutan.

Niadtong 1823, si Joseph usa ka wala mailhi nga 17-anyos nga batan-on nga nagpuyo sa dili kaayo ilado nga balangay sa bag-ong naindependente nga nasud. Gawas kon kini tinuod, giunsa kaha niya sa paghunahuna nga miingon nga himoon siyang instrumento sa buhat sa Dios ug mohubad pinaagi sa gasa ug gahom sa Dios og sagradong kasulatan nga mahibaloan sa tanang dapit?

Bisan pa, kay kini tinuod man, ikaw ug ako makasaksi niana nga panagna nga natuman gani dihang gidapit kita aron motabang nga matuman kini.

Mga kaigsoonan, tadlas sa kalibutan, matag usa kanato nga nag-apil niining Oktubre 2020 nga kinatibuk-ang komperensya mga kauban sa mga kanasuran, mga kaliwatan, mga pinulongan nga gipamulong.

Karon, ang mga miyembro sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw nga nagpuyo sa 196 ka mga nasud ug mga teritoryo, nga may 3,446 ka mga stake sa Simbahan diha sa 90 niini. 15 Nagrepresentar kita sa daghan nga managlahing dapit ug mga sentro sa kalig-on.

Niadtong 1823, kinsay maghunahuna nga sa 2020 dunay tulo ka nasud diin ang matag usa may kapin na sa usa ka milyon nga mga miyembro niini nga Simbahan—ang Estados Unidos, Mexico, ug Brazil?

O 23 ka nasud nga ang matag usa may kapin sa 100,000 ka mga miyembro sa Simbahan—tulo sa Amihanang Amerika, katorse sa Central ug sa Habagatang Amerika, usa sa Uropa, upat sa Asya, ug usa sa Africa? 16

Si Presidente Russell M. Nelson mitawag sa Basahon ni Mormon nga “usa ka milagruso nga milagro.” 17 Ang mga saksi niini mipamatuod, “Angay nga mahibaloan ngadto sa tanan nga mga kanasuran, mga kaliwatan, mga pinulongan, ug katawhan.” 18 Karon, ang kinatibuk-ang komperensya anaa sa 100 ka pinulongan. Si Presidente Nelson mipamatuod bahin kang Jesukristo ug sa Iyang gipahiuli nga ebanghelyo diha sa 138 ka mga nasud ug nagkadaghan pa.

Nagsugod sa 5,000 ka naimprintang mga kopya niadtong 1830 nga unang edisyon sa Basahon ni Mormon, mga 192 ka milyon nga kopya sa tibuok o porsyon sa Basahon ni Mormon gimantala sa 112 ka pinulongan. Ang mga hubad sa Basahon ni Mormon magamit na karon sa kadaghanan sa digital nga paagi. Ang kasamtangan nga mga hubad sa Basahon ni Mormon kadaghanan naglakip sa 23 ka pinulongan nga sinultian sa 50 ka milyong mga tawo o labaw pa, sa tingob nga lumad nga mga pinulongan sa mga 4.1 ka bilyon nga katawhan. 19

Pinaagi sa gagmay ug yanong mga butang—diin kitang matag usa gidapit sa pag-apil—dagkong mga butang ang mapahinabo.

Sama pananglit, sa usa ka komperensya sa stake sa Monroe, Utah, nga ang populasyon 2,200, nangutana ko kon pila ang nakaserbisyo og misyon. Hapit ang matag kamot giisa. Sa bag-o lang nga katuigan, gikan niana nga stake, 564 ka misyonaryo ang miserbisyo sa tanang 50 ka mga estado sa U.S. ug sa 53 ka nasud—sa matag kontinente gawas sa Antarctica.

Sa paghisgot bahin sa Antarctica, gani sa Ushuaia, sa tumoy sa habagatang Argentina, akong nakita ang panagna nga natuman samtang ang atong mga misyonaryo mipaambit sa gipahiuli nga ebanghelyo ni Jesukristo sa dapit nga gitawag og “ang kinatumyan sa yuta.” 20

Pinintal [Mural] nga giporma sa mga volume sa Mga Santos

Ang pinintal nga naporma diha sa mga hapin sa atong upat ka volume sa Mga Santos 21 nagpakita sa tibuok kalibutang dayandayan sa mga bunga sa pagsunod sa ebanghelyo nga moabut ngadto sa matinud-anong mga Santos sa tanang dapit. Ang atong kasaysayan sa Simbahan nakaangkla sa gipuy-ang pagpamatuod ug sa panaw sa ebanghelyo sa matag miyembro, lakip ni Mary Whitmer, ang matinud-anon nga sister nga gipatan-aw ni Moroni sa mga palid sa Basahon ni Mormon. 22

Bag-ong mga magasin sa Simbahan

Sa moabut nga Enero 2021, ang atong tulo ka bag-ong tibuok kalibutan nga mga magasin—ang Higala, Alang sa Kalig-on sa mga Kabatan-onan, ug ang Liahona—nagdapit sa tanan sa pag-apil ug pagpaambit sa mga kasinatian ug pagpamatuod diha sa atong tibuok kalibutan nga komunidad sa pagtuo. 23

Mga kaigsoonan, samtang magpalambo kita sa atong pagtuo sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo, modawat sa mga panalangin nga makita diha sa pagsunod sa mga kamatuoran sa gipahiuli nga ebanghelyo ug sa sagradong mga pakigsaad, ug sa pagtuon, pagpamalandong, ug pagpaambit sa nagpadayong Pagpahiuli, miapil kita sa pagtuman sa panagna.

Nag-usab kita sa atong kinabuhi mismo ug sa kalibutan diha sa sumbanan sa ebanghelyo nga mipanalangin sa kinabuhi sa tanang dapit.

Usa ka Afrikana nga sister miingon, “ang panerbisyo sa pagkapari sa akong bana naghimo kaniyang mas pasensyuso ug mabination. Ug ako nagkamaayo nga asawa ug inahan.”

Usa ka tinahud na nga konsultant karon sa internasyonal nga negosyo sa Central Amerika miingon nga sa wala pa niya madiskobre ang gipahiuli nga ebanghelyo sa Dios, walay tumong ang iyang pagpakabuhi sa kadalanan. Karon siya ug ang iyang pamilya nakakita na og kailhanan, katuyoan, ug kalig-on.

Usa ka batan-ong lalaki sa Habagatang Amerika namuhi og mga manok ug ipamaligya ang mga itlog niini aron itabang sa pagpalit og mga bintana sa balay nga gitukod sa iyang pamilya. Iyang unahon sa pagbayad ang iyang ikapulo. Sa tinuod makita niya nga moabli ang mga bintana sa langit.

Diha sa Four Corners, usa ka komunidad sa habagatang kasadpan sa Estados Unidos, usa ka Lumad nga Amerikanhong pamilya nagpatubo og matahum nga rosas aron mamuwak sa desyerto, simbolo sa pagtuo sa ebanghelyo ug pagbarug sa kaugalingong paningkamot.

Usa sa nakalingkawas sa pait nga gubat sibil, ang kinabuhi sa usa ka desperadong brother sa Habagatang sidlakan sa Asya walay kahulugan. Nakakita siya og paglaum sa usa ka damgo diin ang kanhi niyang klasmeyt naggunit og tray sa sakrament ug mipamatuod bahin sa makaluwas nga mga ordinansa ug sa Pag-ula ni Jesukristo.

Ang Langitnong Amahan midapit kanato sa tanang dapit sa pagbati sa Iyang gugma, sa pagkat-on ug paglambo pinaagi sa edukasyon, dungganong panarbaho, serbisyo sa kaugalingong paningkamot, ug mga sundanan sa pagkamaayo ug kalipay nga atong makita diha sa Iyang gipahiuli nga Simbahan.

Samtang mosalig kita sa Dios, usahay pinaagi sa pagpangaliyupo atol sa atong pinakalisud, pinakasubo, pinakawalay kasiguroang mga gutlo, masayud kita nga Siya mas nakaila kanato ug nahigugma kanato labaw sa atong nasayran o sa gugma sa atong kaugalingon.

Mao nga nagkinahanglan kita sa tabang sa Dios aron mamugna ang molahutay nga hustisya, kaangayan, pagkapatas, ug kalinaw sa atong mga panimalay ug mga komunidad. Ang atong pinakatinuod, kinalawman, kinatinuorang pagsaysay, dapit, ug pagkahisakop moabut kon mobati kita sa makatubos nga gugma sa Dios, magtinguha sa grasya ug mga milagro pinaagi sa Pag-ula sa Iyang Anak, ug motukod og mahangturon nga relasyon pinaagi sa sagradong mga pakigsaad.

Ang relihiyuso nga kamaayo ug kaalam gikinahanglan sa nagkayamukat, saba, hugaw nga kalibutan karon. Unsa pay atong mahimo sa pagbag-o, pagdasig, ug pagpalambo sa espiritu sa tawo? 24

Pagpananom og mga kahoy sa Haiti
Pagpananom og mga kahoy sa Haiti
Pagpananom og mga kahoy sa Haiti

Ang pagpananom og mga kahoy sa Haiti usa lang sa gatusan ka mga ehemplo sa katawhan nga nagtambayayong sa paghimo og maayo. Ang lokal nga komunidad, lakip ang 1,800 ka mga miyembro sa Simbahan, nga midonar sa mga kahoy, nagtagbo sa pagtanom sa hapit 25,000 ka mga kahoy. 25 Kining daghang tuig nga proyekto sa pagpananom nakatanom na og kapin sa 121,000 ka mga kahoy. Nagpaabut kini nga makatanom og dugang pa nga napulo ka liboan.

Kining hiniusa nga paningkamot naghatag og landong, pagpatunhay sa yuta, pagpugong sa moabut nga mga baha. Nagpatahom kini sa kasilinganan, mipalambo sa komunidad, makapakaon sa katawhan, ug nag-alima sa kalag. Kon pangutan-on ninyo ang mga Taga-Haiti kinsay moani sa bunga niining mga kahoya, moingon sila, “Bisan kinsa nga gigutom.”

Mga 80 porsyento sa populasyon sa kalibutan ang mipasakop og relihiyon. 26 Ang relihiyusong mga komunidad andam nga motubag sa diha-dihang mga panginahanglan human sa natural nga mga katalagman, ingon man sa padayong panginahanglan og pagkaon, kasilongan, edukasyon, literasiya, ug pagbansay alang sa panarbaho. Tadlas sa kalibutan, ang atong mga miyembro, mga higala, ug Simbahan nagtabang sa mga komunidad sa pagsuporta sa mga refugee ug paghatag og tubig, sanitasyon, pagpalihok sa mga adunay kakulian sa panglawas, pag-atiman sa panan-aw—usa ka tawo, usa ka balangay, usa ka kahoy sa usa ka higayon. 27 Bisan asa, nagtinguha kita nga mahimong maayo nga mga ginikanan ug maayong mga lungsuranon, sa pagtampo sa atong mga kasilinganan ug katilingban, lakip ang pinaagi sa Latter-day Saint Charities. 28

Ang Dios mihatag kanato og moral nga kabubut-on—moral nga pagkamay-tulubagon. Namahayag ang Ginoo, “Ako, ang Ginoo nga Dios, mohimo kaninyo nga gawasnon, busa [kamo] gawasnon gayud.” 29 Sa pagpamahayag og “kagawasan sa mga binihag,” 30 ang Ginoo misaad nga ang Iyang Pag-ula ug mga dalan sa ebanghelyo makabuak sa temporal ug sa espiritwal nga mga higot. 31 Sa mabinationg paagi, kining makatubos nga kagawasan ipadangat niadtong mibiya na sa mortalidad.

Pipila ka tuig ang milabay, usa ka pari sa Central Amerika misulti kanako nga gitun-an niya ang “bunyag nga gihimo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw alang sa mga tawong patay na.” “Ingon og daw makiangayon,” miingon ang pari, “nga ang Dios motanyag sa matag tawo og oportunidad sa pagdawat og bunyag, walay pagsapayan kanus-a o asa sila nagpuyo, gawas sa gagmayng mga bata, kinsa ‘buhi diha kang Kristo.’ 32 Si Apostol Pablo,” nakatimaan ang pari, “namulong bahin sa mga patay nga naghulat nga mabunyagan ug sa pagkabanhaw.” 33 Ang mga ordinansa sa templo alang sa mga patay nagsaad sa tanan nga mga kanasuran, mga kaliwatan, ug mga pinulongan nga dili angay nga adunay “magpabiling dili gawasnon sa kamatayon, sa impyerno, o sa lubnganan.” 34

Samtang magdiskobre kita sa Dios, usahay ang dili damhon nga mga tubag sa mga pag-ampo motabang kanato nga makabuntog sa lisod nga mga sitwasyon, motabang kanato nga makakaplag og pagkahisakop sa komunidad, pagwagtang sa kangitngit sa atong mga kalag, ug paggiya kanato sa pagkakita og espirituhanong kasilungan ug pagkahisakop sa kaanindot sa Iyang mga pakigsaad ug malahutayon nga gugma.

Ang dagkong mga butang kasagaran magsugod sa gagmay, apan ang mga milagro sa Dios ipakita sa matag adlaw. Kadako sa atong pasalamat alang sa langitnong gasa sa Espiritu Santo, sa Pag-ula ni Jesukristo, ug sa gipadayag nga doktrina, mga ordinansa, ug mga pakigsaad nga anaa sa Iyang gipahiuli nga Simbahan, nga gipangalan sa Iyang ngalan.

Hinaot nga malipayon kitang modawat sa pagdapit sa Dios sa pagdawat ug pagtabang nga matuman ang Iyang gisaad ug gipanagna nga mga panalangin sa tanan nga mga kanasuran, mga kaliwatan, ug mga pinulongan, akong pag-ampo, sa sagrado ug balaang pangalan ni Jesukristo, amen.

Mubo nga mga Sulat

  1. “Ang tanan nga nangawala kaninyo ihatag nganha kaninyo inig ka banhaw, basta magpadayon kamo nga matinud-anon” ( Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Joseph Smith [2007], 60).

  2. Tan-awa sa Mosiah 2:41.

  3. Ang Pagpahiuli sa Kahingpitan sa Ebanghelyo ni Jesukristo: Usa ka Pamahayag ngadto sa Kalibutan sa Ikaduhang Siglo nga Kasaulogan,” ChurchofJesusChrist.org; tan-awa usab sa, alang sa pananglitan ang, Alma 26:37.

  4. Tan-awa sa Pinadayag 14:6; 1 Nephi 19:17; 22:28; 2 Nephi 30:8; Mosiah 3:20; 15:28; Alma 37:4–6; 3 Nephi 28:29; Doktrina ug mga Pakigsaad 42:58; 133:37.

  5. Tan-awa sa Juan 3:16–17; 15:12; Mga Taga-Roma 8:35, 38–39.

  6. Tan-awa sa 1 Nephi 22:3, 9; Doktrina ug mga Pakigsaad 45:24–25, 69, 71; 64:42.

  7. Tan-awa sa Mga Taga-Efeso 2:19.

  8. Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 104:14–17.

  9. Mga Taga-Efeso 2:19.

  10. Pipila ka gatus ka metros gikan sa panimalay sa Smith sa luyo nga pultahan mao ang usa ka kakahoyan, nga nahimo nga atong Sagrado nga Kakahoyan “sa buntag sa usa ka matahum, maayo nga panahon, sayo sa tingpamulak sa usa ka libo walo ka gatus ug kawhaan” (Joseph Smith—Kasaysayan 1:14).

  11. Ang pagkanaa sa piho, pisikal nga lokasyon sa nahibaloan nga makasaysayanong hitabo dako kaayo og mahimo sa pagkonektar sa panahon ug sa dapit. Sa gihapon, ang atong pagpamatuod sa sagradong mga hitabo nga naglibot sa pagpakita ni Moroni sa batan-ong si Propeta Joseph usa ka espirituhanon.

  12. Joseph Smith—Kasaysayan 1:33–34.

  13. Tan-awa sa Amos 3:7; Doktrina ug mga Pakigsaad 1:38.

  14. Tan-awa sa Alma 37:6; Doktrina ug mga Pakigsaad 64:33.

  15. Estatistika sa Simbahan hangtud Septyembre 3, 2020; “mga nasud ug mga teritoryo” naglakip sa anaa nga mga dapit sama sa Guam, Puerto Rico, ug American Samoa.

  16. Ang 23 ka nasud mao ang Estados Unidos, Mexico, Brazil, Pilipinas, Peru, Chile, Argentina, Guatemala, Ecuador, Bolivia, Colombia, Canada, ang United Kingdom, Honduras, Nigeria, Venezuela, Australia, Dominican Republic, Japan, El Salvador, New Zealand, Uruguay, Nicaragua. Ang Australia ug New Zealand nalakip sa upat ka nasud sa Asya nga adunay kapin sa 100,000 ka mga miyembro. Ang Paraguay adunay kapin sa 96,000 ka mga miyembro sa Simbahan ug tingali maoy sunod nga maapil sa 100,000 nga grupo sa miyembro.

  17. Russell M. Nelson, “The Book of Mormon: A Miraculous Miracle” (pakigpulong nga gihatag atol sa seminar alang sa bag-ong mga presidente sa misyon, Hunyo 23, 2016).

  18. Ang Pagpamatuod sa Tulo ka mga Saksi” ug “Ang Pagpamatuod sa Walo ka mga Saksi,” sa Basahon ni Mormon.

  19. Dugang nga mga paghubad nagpadayon sa saad nga ang matag lalaki ug babaye “makapaminaw sa kahingpitan sa ebanghelyo sa [ilang] kaugalingon nga dila, ug … pinulongan” (Doktrina ug mga Pakigsaad 90:11).

  20. Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 122:1.

  21. Ang mga ulohan sa upat ka volume sa Mga Santos naggikan sa dinasig nga pagpamahayag sa pagpamatuod ni Propeta Joseph diha sa Wentworth letter— Ang Sumbanan sa Kamatuoran; Walay Dili Balaan nga Kamot; Maisugon, Mahalangdon ug Gawasnon; ug Makasulti sa Matag Dunggan.

  22. Tan-awa sa Mga Santos: Ang Istorya sa Simbahan ni Jesukristo sa Ulahing mga Adlaw, vol. 1, Ang Sumbanan sa Kamatuoran, 1815–1846 (2018), 78–79.

  23. Tan-awa ang sulat sa Unang Kapangulohan, Ago.14, 2020.

  24. Tan-awa sa Gerrit W. Gong, “Seven Ways Religious Inputs and Values Contribute to Practical, Principle-Based Policy Approaches” (pakigpulong nga gihatag atol sa G20 Interfaith Forum, Hunyo 8, 2019), newsroom.ChurchofJesusChrist.org.

  25. Tan-awa sa Jason Swensen, “LDS Church Celebrates 30 years in Haiti by Planting Thousands of Trees,” Deseret News, Mayo 1, 2013, www.deseretnews.com.

  26. Tan-awa sa Pew Research Center, “The Global Religious Landscape,” Dis. 18, 2012, pewforum.org. Kini nga “komprehensibo nga pagtuon sa demograpiya bahin sa kapin sa 230 ka nasud ug mga teritoryo … mibana-bana nga adunay 5.8 ka bilyon nga nasakop sa relihiyon nga mga hingkod ug mga bata sa tibuok kalibutan, nga nagrepresentar sa 84% sa 2010 nga populasyon sa kalibotan nga 6.9 ka bilyon.”

  27. Ang relihiyusong mga hiyas ug mga pamatasan nakaangkla ug mipabuhong sa sibil nga katilingban; midasig sa komunidad, sibil nga pagpanginlabot, sosyal nga paghiusa, serbisyo, ug pagboluntaryo; ug pagpasiugda og kaangayan, pagpakig-uli, ug pagpasaylo, lakip ang pagtabang kanato aron mahibalo kanus-a ug unsaon sa pagpadayon ug dili pagkabalaka, aron mahibalo kon kanus-a ug unsay angay hinumduman ug hikalimtan.

  28. Agi og dugang sa ilang mga kontribusyon ngadto sa Latter-day Saint Charities (tan-awa sa latterdaysaintcharities.org), nga nagserbisyo isip humanitarian nga abag sa Simbahan, ang mga miyembro sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw nakig-alayon sa ilang mga silingan ug sa mga komunidad sa paghatag og panahon ug mga paagi pinaagi sa pagserbisyo diha sa mga proyekto sa JustServe o mga proyekto sa Helping Hands (tan-awa sa justserve.org ug sa ChurchofJesusChrist.org/topics/humanitarian-service/helping-hands) ug pinaagi sa donasyon sa mga halad sa puasa (tan-awa sa “Puasa ug Mga Halad sa Puasa,” Mga Hilisgutan sa Ebanghelyo, topics.ChurchofJesusChrist.org). Ang matag usa niini nga mga paningkamot nagdala og igong kamanggihatagon sa mga miyembro sa Simbahan ug mga higala sa pagpanalangin sa mga liboan tadlas sa kalibutan.

  29. Doktrina ug mga Pakigsaad 98:8.

  30. Isaias 61:1; tan-awa usab sa Juan 8:36; Mga Taga-Galacia 5:1; Doktrina ug mga Pakigsaad 88:86.

  31. Kini nga paglaum sa kagawasan naglakip niadtong naningkamot nga mabuntog ang makadaot nilang mga kinaiya o mga pagkaadik, kawalay salig sa kaugalingon nga mga kinaiya, mga sinunod sa kaliwatan nga pagbating sad-an, og bisan unsang kasubo.

  32. Moroni 8:12; tan-awa usab sa Doktrina ug mga Pakigsaad 137:10.

  33. Tan-awa sa 1 Mga Taga-Corinto 15:29.

  34. “Sa Pag-ambit sa Sakramento,” Mga Himno, nu. 104, bersikulo 3.