Երաշխավորել արդար դատաստան

Անցյալ հոկտեմբերին նախագահ Ռասսել Մ. Նելսոնը մեզ կոչ արեց մտածել, թե ինչպե՞ս կփոխվեր մեր կյանքը, եթե «Մորմոնի Գրքից սովորած գիտելիքները հանկարծակի վերցվեին [մեզանից]»:¹ Ես խորհել եմ նրա հարցի շուրջ և համոզված եմ, շատերդ եք նույն կերպ վարվել: Մի միտք կրկին ու կրկին այցելում էր ինձ, թե առանց Մորմոնի Գրքի և Քրիստոսի վարդապետության ու Նրա քավիչ զոհաբերության մասին նրա տված հստակության, ես որտե՞ղ խաղաղություն կգտնեի:

Քրիստոսի վարդապետությունը, որն ընդգրկում է Քրիստոսի հանդեպ հավատքի փրկարար սկզբունքներն ու արարողությունները, ապաշխարությունը, մկրտությունը, Սուրբ Հոգու պարգևը և մինչև վերջ տոկալը, բազմաթիվ անգամներ ուսուցանվում է Վերականգնման բոլոր սուրբ գրություններում, բայց առանձնահատուկ զորությամբ այն ուսուցանվում է Մորմոնի Գրքում:² Վարդապետությունը սկսվում է Քրիստոսի հանդեպ հավատքով, և դրա տարրերից յուրաքանչյուրը կախված է Նրա քավիչ զոհաբերության հանդեպ վստահությունից:

Ինչպես նախագահ Նելսոնն է ուսուցանել. «Հիսուս Քրիստոսի Քավության մասին Մորմոնի Գիրքը տրամադրում է ամենից ամբողջական և հեղինակավոր հասկացողությունը, որը երբևէ եղել է մինչ այդ»:³ Որքան շատ է մեծանում մեր հասկացողությունը Փրկիչի երկնային պարգևի մասին, մեր մտքում ու սրտում այնքան լավ ենք սկսում հասկանալ⁴ նախագահ Նելսոնի հավաստիացման իսկությունը, որ «Մորմոնի Գրքի ճշմարտությունները զորություն ունեն բժշկելու, սփոփելու, վերականգնելու, սատարելու, զորացնելու, մխիթարելու և քաջալերելու մեր հոգիները»:⁵

Փրկիչի Քավության մասին մեր հասկացողության մեջ Մորմոնի Գրքի կարևոր և խաղաղություն պարգևող ներդրումը նրա ուսմունքն է առ այն, որ Քրիստոսի գթասիրտ զոհաբերությունը կատարում է արդարադատության բոլոր պահանջները: Ինչպես Ալման է բացատրել. «Հետևաբար, Աստված ինքն է քավում աշխարհի մեղքերը՝ իրականացնելով ողորմության ծրագիրը, բավարարելով արդարադատության պահանջները, որպեսզի Աստված լինի կատարյալ, արդար Աստված և նաև ողորմած Աստված»:⁶ Հոր ողորմության ծրագիրը⁷, որը սուրբ գրություններում նաև կոչվում է երջանկության ծրագիր⁸ կամ փրկության ծրագիր⁹, չի կարող իրականացվել, եթե արդարադատության բոլոր պահանջները չբավարարվեն:

Բայց իրականում որո՞նք են «արդարադատության պահանջները»: Դիտարկեք Ալմայի փորձառությունը: Հիշեք, որ երիտասարդ Ալման շրջում էր ամենուր, «որպեսզի կործանի եկեղեցին»:¹⁰ Փաստորեն, Ալման ասաց իր որդի Հելամանին, որ ինքը «տանջվում էր դժոխքի ցավերով», քանի որ հաջողությամբ «սպանել էր [Աստծո] զավակներից շատերին»՝ տանելով նրանց «դեպի կործանում»:¹¹

Ալման բացատրեց Հելամանին, որ ինքը վերջապես խաղաղություն ձեռք բերեց, երբ իր «դատողությունը որսաց այս միտքը» իր հոր ուսմունքներում «Հիսուս Քրիստոսի … գալուստի վերաբերյալ … քավելու համար աշխարհի մեղքերը»:¹² Զղջացող Ալման աղերսում էր Քրիստոսի ողորմությունը,¹³ իսկ հետո զգաց ուրախություն և սփոփանք, երբ հասկացավ, որ Քրիստոսը քավել էր իր մեղքերը և վճարել այն ամենը, ինչ արդարադատությունը պահանջում էր: Կրկին, ի՞նչ կպահանջեր արդարադատությունը Ալմայից: Ինչպես Ալման ինքը ավելի ուշ ուսուցանեց, «ոչ մի անմաքուր բան չի կարող ժառանգել Աստծո արքայությունը»¹⁴: Ուստի, Ալմայի սփոփանքի մի մասը, հնարավոր է այն էր, որ եթե ողորմությունը չմիջամտեր, արդարադատությունը կխանգարեր նրան վերադառնալ ու ապրել Երկնային Հոր հետ:¹⁵

Բայց արդյո՞ք Ալմայի ուրախությունը կենտրոնացած էր լոկ իր վրա, որ ինքը խուսափեր պատժից և ինքնուրույն կարողանար վերադառնալ Հոր մոտ: Մենք գիտենք, որ Ալման տառապում էր նաև նրանց համար, ում ինքը հեռացրել էր ճշմարտությունից:¹⁶ Բայց Ալման չէր կարող բժշկել ու վերականգնել այն բոլոր մարդկանց, ում ինքը մոլորեցրել էր: Նա ինքնուրույն չէր կարող երաշխավորել, որ նրանց արդար հնարավորություն կտրվեր սովորելու Քրիստոսի վարդապետությունը և օրհնվել՝ ապրելով դրա ուրախ սկզբունքներով: Նա չէր կարող վերադարձնել նրանց, ովքեր մահացել էին իր կեղծ ուսմունքով խաբված:

Ինչպես նախագահ Բոյդ Ք. Փաքերն է ուսուցանել. «Միտքը, որը փրկեց Ալմային … հետևյալն է՝ վերականգնել այն, ինչը չես կարող վերականգնել, բժշկել վերքը, որը չես կարող բժշկել, նորոգել այն, ինչը կոտրել ես և չես կարող նորոգել. ահա սա է Քրիստոսի քավության նպատակը»:¹⁷ Բերկրալի ճշմարտությունը, որը «որսաց Ալմայի միտքը», միայն այն չէր, որ ինքը կարող է մաքրվել, այլև այն, որ կարող էին բժշկվել և առողջանալ նաև այն մարդիկ, ում ինքը վնասել էր:

Այս քաջալերող վարդապետությամբ Ալմայի փրկվելուց տարիներ առաջ Բենիամին թագավորն ուսուցանել էր Փրկիչի քավիչ զոհաբերության բժշկող զորության մասին: Բենիամին թագավորը հայտարարեց, որ «մեծ ուրախության ավետիքը» հայտնի դարձվեց իրեն «Տիրոջ հրեշտակի կողմից»:¹⁸ Այդ ուրախ ավետիքը ներառում էր այն ճշմարտությունը, որ Քրիստոսը կտառապի ու կմեռնի մեր մեղքերի ու սխալների համար, երաշխավորելով, որ «մի արդար դատաստան գա մարդկանց զավակների վրա»:¹⁹

Հատկապես ի՞նչ է պահանջում «արդար դատաստանը»։ Հաջորդ հատվածում Բենիամին թագավորը բացատրեց, որ որպեսզի երաշխավորի արդար դատաստան, Փրկիչի արյունը քավեց «նրանց մեղքերը, որոնք ընկել են Ադամի օրինազանցության պատճառով», և նրանց համար, «որոնք մահացել են՝ չիմանալով Աստծո կամքն իրենց վերաբերյալ, կամ ովքեր անգիտակցորեն են մեղք գործել»:²⁰ Նա ուսուցանեց, որ արդար դատաստանը նաև պահանջում էր, որ «Քրիստոսի արյունը քավի» փոքր երեխաների մեղքերը:²¹

Այս սուրբ գրությունները ուսուցանում են մի փառահեղ վարդապետություն. Փրկիչի քավիչ զոհաբերությունը, որպես անվճար պարգև, բժշկում է նրանց, ովքեր անգիտակցորեն են մեղք գործել, նրանց, ում համար, ինչպես Հակոբն է ասել, «չկա տրված օրենք»:²² Պատասխանատվությունը մեղքի համար կախված է մեզ տրված հասկացողությունից, ինչպես նաև կախված է մեր կամքը գործադրելու կարողությունից:²³ Այս բժշկող և սփոփող ճշմարտությունը մենք գիտենք միայն Մորմոնի Գրքի և Վերականգնման այլ սուրբ գրությունների շնորհիվ:²⁴

Անշուշտ, որտեղ կա տրված օրենք, որտեղ մենք անտեղյակ չենք Աստծո կամքին, մենք պատասխանատու ենք: Ինչպես Բենիամին թագավորն է շեշտել. «Բայց, վա՜յ, վա՜յ նրան, ով գիտի, որ ապստամբում է Աստծո դեմ: Քանզի փրկությունն այդպիսիներից ոչ մեկին չի գա, բացի դա լինի ապաշխարհության և առ Տեր Հիսուս Քրիստոսը հավատքի միջոցով»:²⁵

Սա ևս Քրիստոսի վարդապետության մեծ ավետիքն է: Փրկիչը ոչ միայն բժշկում և վերականգնում է նրանց, ովքեր անգիտակցորեն մեղք են գործում, այլև նրանց, ովքեր մեղք են գործում լույսի դեմ, Փրկիչն առաջարկում է բժշկում՝ ապաշխարության և Իր հանդեպ հավատքի պայմանով:²⁶

Ալման, հնարավոր է, «որսացել է» այս երկու ճշմարտությունները: Արդյո՞ք Ալման իրոք զգացել էր այն, ինչ ինքը կոչել էր «ուժգին … ուրախություն»,²⁷ եթե նա կարծում էր, որ Քրիստոսը փրկեց իրեն, բայց ընդմիշտ վնասված թողեց նրանց, ում ինքը հեռացրել էր ճշմարտությունից: Անշուշտ, չէր զգացել: Որպեսզի Ալման ամբողջական խաղաղություն զգար, պետք է բժշկման հնարավորություն ստանային նաև նրանք, ում ինքը վնասել էր:

Բայց հատկապես ինչպե՞ս կբժշկվեն նա կամ նրանք, ում մենք կարող ենք վնասել: Չնայած մենք լիովին չենք հասկանում սրբազան գործընթացները, որոնցով Փրկիչի քավիչ զոհաբերությունը բժշկում և վերականգնում է, մենք իրոք գիտենք, որ որպեսզի երաշխավորենք արդար դատաստան, Փրկիչը կհեռացնի անգիտության ծիլերը և ուրիշների պատճառած վիրավորանքի հոգևոր ցավերը:²⁸ Սրանով Նա հավաստիացնում է, որ Աստծո բոլոր զավակներին հնարավորություն կտրվի պարզ տեսլականով ընտրել հետևել Իրեն և ընդունել երջանկության մեծ ծրագիրը:²⁹

Ահա այս ճշմարտությունները խաղաղություն կբերեին Ալմային: Եվ այս ճշմարտություններն են, որոնք մեզ նույնպես պետք է մեծ ուրախություն բերեն: Քանի որ մենք բնական տղամարդիկ և կանայք ենք, մենք բոլորս երբեմն հարվածում ենք կամ բախվում ենք միմյանց՝ պատճառելով վնասներ: Ինչպես յուրաքանչյուր ծնող կարող է վկայել, մեր սխալներին ուղեկցող ցավը մեր սեփական պատժի վախը չէ միայն, այլև վախը, որ մենք, գուցե, սահմանափակել ենք մեր զավակների ուրախությունը կամ ինչ-որ կերպ խանգարել ենք նրանց տեսնել ու հասկանալ ճշմարտությունը: Փրկիչի քավիչ զոհաբերության փառավոր խոստումն այն է, որ ինչ վերաբերում է մեր սխալներին, որպես ծնողներ, Նա մեր զավակներին անմեղ է համարում և հոգևոր բժշկում է խոստանում նրանց:³⁰ Եվ նույնիսկ, եթե նրանք մեղանչել են՝ ունենալով ճշմարտության մասին գիտելիքը, ինչպես մենք բոլորս ենք անում, Նա կմեկնի Իր ողորմության բազուկը³¹ և կփրկագնի նրանց, եթե նրանք նայեն Իրեն ու ապրեն:

Չնայած Փրկիչը զորություն ունի ուղղելու այն, ինչ մենք չենք կարող շտկել, Նա պատվիրում է մեզ անել այն ամենը, ինչ կարող ենք հատուցման համար՝ որպես մեր ապաշխարության մաս:³³ Մեր մեղքերն ու սխալները խանգարում են ոչ միայն Աստծո հետ մեր հարաբերություններին, այլև ուրիշների հետ փոխհարաբերություններին: Երբեմն բժշկելու և վերականգնելու մեր ջանքերը կարող են պարզ լինել, ինչպես օրինակ ներողությունը, բայց այլ դեպքերում հատուցումը կարող է պահանջել տարիների խոնարհ ջանքեր:³⁴ Սակայն մեր շատ մեղքերի ու սխալների դեպքում մենք պարզապես չենք կարող լիովին բժշկել նրանց, ում վնասել ենք: Մորմոնի Գրքի և վերականգնված ավետարանի հրաշալի և խաղաղություն պարգևող խոստումն այն է, որ Փրկիչը կնորոգի այն ամենը, ինչ մենք կոտրել ենք:³⁵ Եվ Նա կնորոգի նաև մեզ, եթե հավատքով դառնանք դեպի Իրեն և ապաշխարենք այն վնասի համար, որը մենք ենք պատճառել:³⁶ Նա առաջարկում է այս երկու պարգևները, քանի որ Նա կատարյալ սիրով սիրում է մեզ բոլորիս,³⁷ և քանի որ Նա հանձնառու է ապահովել արդար դատաստան, որը պատվում է ինչպես արդարադատությունը, այնպես էլ ողորմածությունը: Ես վկայում եմ, որ սա ճշմարիտ է, Հիսուս Քրիստոսի անունով, ամեն: