2010–2019
Non Kuchu me Tinen Akar, Samon, Nonomw Rei!
October 2019 mwichenapen Mwichefen


11:33

Non Kuchu me Tinen Akar, Samon, Nonomw Rei!

Uwa pwarata ngeni kemi pwe “non kuchu me tinen akar” ewe Samon mei nomw rech, pwe ach “riaffou [repwe tongeni] nemenemeno non pwapwan Kraist.”

Echo ach kewe kon a pwari usun ew tungor “Non kuchu me tinen akar, Samon, mei chok nonomw rei!” Fan ew ua nomw won efoch sepenin nupwen a tori ew watten asapwan. Uwa neu non ewe asamwacho, uwa kuna ew manunun kuchu faam. Saramen ewe akar an a tetiw a tineiti kewe kuchu, a efisata ar repwe unusen saramaram. Mwutir chok, ewe sepenin a sanong non ewe manunun kuchu, iwe auwa nomw non ewe kuchu mei unusen kiroch ewe auwa mamasaroch ren pechekunen ewe saram auwa keran chok kuna me mwan.

Tinen ewe akkar a tuputiw
Kuchu mi rochopwak

Kuchu chon mei tongeni fisita non manawach, minne mei tongeni ochunakich seni saramen Kot me epwe fen pwan fori ach sipwe kapas eis ika ena saram mei chiwen nomw rech. Ekkoch ekena kuchu ir tipechou, nuokus, me pwan ekoch sokkun riafoun ekiek me memef. Repwe tongeni angawa ach kuna manawach, ekoch, me pwan Kot. Ra osukosuka fefin me mwan ese nifinifin ierir non ususen fonufan.

Usun chok angawa ina ew kuchun nukunukumang pwe epwe pwan osukosuka ekoch ekewe resemwo kuna ekei sokkun weires. Usun kinikinin ewe inis, ewe tupu epwe tori sokun samwaw, samwaw weires, me mettoch esapw nenepek. Nupwen ach ekiek a weires, mi och ach sipwe tungor aninis seni Kot, seni menun unukuch, me seni sounsafei.

“Aramas meinsin—mwan me fefin—fa för non nikinikin Kot. Emon me emon mi eu ngun mi achengicheng aat me nengin noun emon sam me in won nang, me … emon me emon a wor an fetanin napanap me tufich napanap.” Usun inach me samach non lang me ach chon Amanau, a wor inisich me sa sine foffor.

Pwi achengicheng, ese wor ngawen ami oupwe neipechow ika ekipwich fan ew non ew fansoun. Netipechow me nuokus ikena met an aramas memef. Nge, ika sia song iteitan me ika ach weires a epeti ach tongeni mefi ewe tong an Samach non lang me Neun ewe me ewe memefin ewe Ngun mi Fel, iwe sipwe riafoun tipechou, nuokus, ika pwan ekoch nonomwun inis.

Neiwe nengin a makei fan ew: “Mei wor ew fansoun …[nupwen] uwa netipechow iteiten fansoun meinisin. Uwa ekieki pwe netipechow eoch mettoch sipwe sawasini, me ina ew esisinen apwangapwang. Iwe uwa anomwu ai netipechow ngeni inisi. … Uwa unusen mefi pwe ese wor namwotei.”

Emon chienei a awewei ren ei: “Seni nekukunui, iteitan uwa fiu ngeni ai mefi pwe ese chiwen wor ai apinukunuk, kiroch, akanaemon, me nuokus me ewe memef pwe uwa tatakis me ngawono. Uwa fori meinisin ren ai opano ai kewe riafow me use mwochen upwe pwari pwan och me nukun ngang mei achocho me pechekun.”

Chiechiei achengicheng, mei tongeni fis ngeni emon me neich—akaewin nupwen, ren chon nuku non ewe kokkoten pwapwa, sia wata chow ese wor namwotan won inisich ren ach ekieki pwe sipwe unusech iei. Ei ekiek epwe tongeni aweiresikich. Ach sipwe unusech ew fofor epwe fis non unusen manawach iei me pwan mwurin—me ren chok an Jises Kraist umeumech.

Are, nupwen sia kapas usun ach weiresin memef, sia pwarata pwe sise unusech, sia ngeni ekoch mwumwuta ar repwe pworous usun ar nipwakingaw. Sia kuna pwe mei wor apinukunuk me sisapw riafow won winikapach.

Apinukunuk non ewe Aruwen Wareto

Ren neun Jises Kraist chon kuno, sia pwon ngeni Kot pwe sia “mwochen sipwe mwarei an emon chow” me “sipwe netipechow fengen me ekkewe ra netipechow.” Naman mi namwot sipwe keao usun samwaun ekichow, kutta pekin aninis epwe anisi ekei sokkun nipwakingaw, me uwei safanikich me ekoch ngeni Kraist, ewe Mastan Chon Echikar. Ika mwo sise weweit met ekoch ra nomw non, anetaechu pwe ar riafow mei enet ina ew kinikin mei namwot ach sipwe weweiti me echikarer.

Fan ekoch, ekewe metoch ra pwopwutani tipechou me nuokus kich mi tongeni siner, nge fan ekoch epwe weires ach sipwe esinna. Tupuach epwe riafow pwokiten ekichow ika apwangapwang, nge mei tongeni echuno ren ach sia tumunu anach, ach meur, me angangen epechekunen inis. Fan ekkoch, safei me aninis meren ekewe mei sinenap mei pwan tongeni aninis.

Niwinin ekewe samwaun inis me ekiek mei watte, epwe awateno ach umwuno, wewengaw, atai nefin, efeiengawa-inis, ika pwan nimanaw. Uwa fen sinei ei, pwokiten pwukutan semei we a angei manawan chomong ier a no. An mano a amairu me netipeta ngeni ai we famini me ngang. A tori ier chomong ai wa netipechow, iwe uwa keran chok sinei pwe ai upwe kapas usun nimanaw non nikinikech a tongeni anisi an epwe epeti nge esapw awateno. Iei uwa fen pworous ngeni nei kewe usun an semei we mano me uwa pwarata usun an ewe Chon Amanau anisiei won me ruepek ewe eppet.

Ngawan chok, chomong ra riafoun tipechou ra atowawa inisir seni cheicheir aramas mi pin pwokiten ra mefi pwe rese echun nomw nein ekoch. Sia tongeni anisir ar repwe sinei pwe iir chiechiach. Mei auchea ach sipwe sinei pwe tipechou esapw seni ach apwangapwang, ika pwungun ach tipis. Mei “sa non monomon nge kukun non chiechiech.” Kich fengen, sia tongeni tonong non ekewe kuchun akanaemon me nikinikingaw pwe ewe choun itengaw epwe wesino me ewe feiechun ngasono epwe fis.

Nupwen A afanafan won fonufan, Jises Kraist a echikara mei semwen me osukosuk, nge emon me emon epwe fori angangen nuku non Ii me fori ren An epwe echikarer. Ekoch ra fetan nakatam, ekoch ra eitieu peur repwe atapa ufan ewe, me ekoch ra keki ngeni ar repwe tongeni chikar. Ren pekin echikar, sise unusen mwochen an epwe anisikich? “Esap Kich Meinisin Chon Tungor?”

Sipwe tapwei anen ach Chon Amanau me awateno ach kirekiroch, ekukunano ach eitengaw, me awesano ach cheki nukukachern ekkoch. Ach rongorong fiti tong ina ew watten nifang sia tongei aea, me sia tongeni uwei ika eki ekewe kuchu mei chow kewe ra nieno atongeach me chiechiach kewe pwe, non ach tong, repwe tongeni mefi ewe Ngun mi Fel me angei ewe saram me feito seni Jises Kraist.

Ika kachok nonomw ren “rochopwak,” kun ngeni Samach non Nang. Esapw wor metoch kafen fori epwe siwini ewe enet pwe en neun me I mei tongek. Chechemeni pwe Kraist ii omw Chon Amanau me Chon Angasono, me Kot ii Semwom. Iir mei weweiti. Ekieki pwe iir mei nomw unukumw, eusening me ngonuk aninis. “[Repwe] chacharikemi non ami riaffou.” Fori meinisin met en mei tongeni, me nuku an ewe Samon chen mi achasefani.

Omw nipwakingaw esapw aweweok, nge repwe tongeni forsefani en. Pokiten ew “ira fonufon non futuk,” kopwe tongeni omw kopwe ani kirekiroch ngeni ekoch. Fan emwenien ewe Ngun mi Fel, pworous usun pworousomw pwe epwe “anisi mi apwangapwang, ekieta ekewe pau mei turutiw, me epechekuna ekewe pwosuk mi pekus.”

Ren kich ekewe mei nipwakingaw ika anisi emon mei nipwakingaw, sipwe chengenne fori an Kot kewe annuk pwe an Ngun mi Fel epwe nomw rech fansoun meinisin. Sipwe fori ewe “metoch mei kukkun me mecheres” ewe epwe ngenikich pechekunen ngunuch. Usun Preseten Russell M. Nelson said a apasa: “Ese wor met epwe suki nang usun watenon ach mirit, tupon, kutta, kametip won ewe kapasen Kraist non ewe Puken Mormon fansoun meinisin, me iteitan ach fansoun no ngeni tempel me angangen uruo.”

Ewe Chon Amanau a echikarata

Sipwe chechemeni pwe ach Chon Amanau, Jises Kraist, “[afen angei] won inisin [ach] apwangapwang, pwe nenukan epwe tongeni ureno ren umoumoch, anongonong won ewe pekin aion, pwe I epwe tongeni sinei … ifa usun an epwe anisi [kich] anongonong won [ach] pwangapwang.” A waroto “pwe epwe ochu ekewe mei netipengaw, … epwe achipa ekewe mei netipeta; … an epwe ngenir ning seni pwochoch, me oinen pwapwa ren netipechow, ewe garmenin eningano ewe ngunun nang.”

Ewe Aruwen Wareton

Uwa pwarata ngeni kemi pwe “non kuchu me tinen akar” ewe Samon mei nomw rech, pwe ach “riaffou [repwe tongeni] nemenemeno non pwapwan Kraist,” iwe ina “pwe seni chen kich sia manau, mwirinon meinisin met sia fori.” Uwa pwarata pwe Jises Kraist epwe niwin ngeni fonufan “fiti ewe pochokunen chikar non peun.” Nge unusan, I “epwe tenu meinisin surun maas seni [pwusin] mesach; me esapw chiwen wor … netipengaw.” Ren meinisin ekewe repwe “feito ren Kraist, me oupwe unusochuno non i,” ewe “akar esapw chiwen tupwutiw …pwe ewe Samon epwe [ach]saram fochofoch, me ewe ranin [ach] netipeta epwe wesino.” Non iten Jises Kraist, amen.

Esinesin

  1. “Nonnom Rei!” Hymns, no. 166.

  2. Nupwen sia tekia seni ekewe kuchu, sise tongeni kuna ewe rochopwak ewe mei chok nomw fitu fiit fan, me nupwen sia non ewe rochopwak fan, mei weires ach sipwe kuna saramen ewe akar mei saram fitu fiit asan.

  3. An Ewe Famini: Esinesin ngeni ei FonufanLiahona, May 2017, 145.

  4. Ewe ngun me ewe inis ikena pechekunen emon mwan (nengeni Doctrine and Covenants 88:15). “Inisum ii tempelun ngunumw. Me if usun omw nengeni inisum mei amwakutu ngunumw” (Russell M. Nelson, “Decisions for Eternity,” Liahona, Nov. 2013, 107).

  5. Nengeni, ren awewe, Isaiah 65:19; Luke 7:13; 3 Nifai 17:6–7; Moses 7:28. Kaeo ngeni ach sipwe kaimwuni me eucheani ach memef epwe anisikich ach sipwe aea echu ach sipwe usun ach Chon Amanau, Jises Kraist.

  6. See “Sadness and Depression,” kidshealth.org/en/kids/depression.html.

  7. Hermana Elena Aburto blog, hermanaelenaaburto.blogspot.com/2015/08. A pwan mak:

    “Ena osukosuk a ngeniei ew fansoun upwe fokun anganga ai nuku non kokkoten Amanau. Pun ngang mi sinei pwe Semei non Nang mei tongeiei, me a wor an kokkot fan itei, me Kraist a weweiti met uwa nomw non.”

    “Kot ese sawasinuk nupwen a kukun omw sine. Ii a pwapwaiti an epwe anisuk omw kopwe echuno me aier. Ese mwochen pwe kopwe ekesiwini metoch meinisin fan ew chok. Ese namwot kepwe anamon ne fori ei” (iwillhealthee.blogspot.com/2018/09).

  8. An emon pusin ponueni won winikapan. A pwan makei: “Ewe peun ai Chon Amanau ewe Achesefan a fen watten pekin kinamwe me aninis now ai sai. Nupwen uwa mefi akanaemon non ai nipwakingaw, uwa chemeni pwe ii a fen mefi met ei uwa mefi ren fan itei. … A chomong anean non ai sinei pwe non kan ran mwach a fen unusech, ekesiwin inis esapw nimengaw ren ei manaw [samwaw].”

  9. Nengeni Russell M. Nelson, “Perfection Pending,” Ensign, Nov. 1995, 86–88; Jeffrey R. Holland, “Be Ye Therefore Perfect—Eventually,” Liahona, Nov. 2017, 40–42; J. Devn Cornish, “Am I Good Enough? Will I Make It?Liahona, Nov. 2016, 32–34; Cecil O. Samuelson, “What Does It Mean to Be Perfect?New Era, Jan. 2006, 10–13.

  10. Mei euchea ach sipwe pworous usun ekei osukosuk ngeni neuch, famini, me chiechiach non imwach, me neniach.

  11. Mosaia 18:8–9.

  12. Nengeni Russell M. Nelson, “Jesus Christ—the Master Healer,” Liahona, Nov. 2005, 85–88; Carole M. Stephens, “The Master Healer,” Liahona, Nov. 2016, 9–12.

  13. Sinei ifa usun sipwe kuna nikinikin me usun non manawach me ekoch epwe unusen aninisech. Sipwe tongeni kaeo ach sipwe mefi ekiek ese pwung me namwotmwan me ifa usun ach sipwe siwini ngeni ekewe mei pwung me namwotech.

  14. Tipechou a tongeni feito seni ekesiwinin manaw meiech—usun upwutiwen emon semirit ika minafon angang—me epwe pwan tongeni fisita nupwen metoch a eech non manawen emon.

  15. Nengeni “Understanding Stress,” Adjusting to Missionary Life (2013), 5–10.

  16. Nengeni Jeffrey R. Holland, “Like a Broken Vessel,” Liahona, Nov. 2013, 40.

  17. Nengeni Dale G. Renlund, “Understanding Suicide” (video), ChurchofJesusChrist.org; “Talking about Suicide” (video), ChurchofJesusChrist.org; Kenishi Shimokawa, “Understanding Suicide: Warning Signs and Prevention,Liahona, Oct. 2016, 35–39.

  18. “Ewe pwopwutan ngasono epwe wor ach nuku usun an semirit non ewe enet pwe Samach non Nang mei tongek me a ngonuk kinikinin omw kopwe ngasono. Neun ewe Anamon, Jises Kraist, a fangono manawan an epwe awora chikar. Nge ese wor foforun machik, ese wor pau epwe wato ena ngasono, ika ese wor aan mei mecheres epwe safeni. Safean epwe wor nuku non Jises Kraist me non An ewe watten tufichin echikar” (Richard G. Scott, “To Heal the Shattering Consequences of Abuse,” Liahona, May 2008, 42). Nupwen a work osukosuk, sia mwochen sipwe ekinamweni. Nge inamwo, sisapw winiti emon chon afer won winikapach ika ren ekoch. Sisapw fori metoch meinisin won winikapach. Nap seni fan ew non manawei, uwa no churi therapists ar repwe anisiei ai upwe sinei met upwe fori non fansoun mi weires.

  19. Nengeni John 9:1–7.

  20. Jane Clayson Johnson, Silent Souls Weeping (2018), 197.

  21. Nengeni Matthew 9:2–7, 20–22; 14:35–36; Mark 1:40–42; 2:3–5; 3 Nifai 17:6–7.

  22. Mosaia 4:19; pwan nengeni Jeffrey R. Holland, “Are We Not All Beggars?Liahona, Nov. 2014, 40–42.

  23. Nengeni Rome 2:19; 13:12; pwan nengeni Jeffrey R. Holland, “Come unto Me” (Brigham Young University devotional, Mar. 2, 1997), speeches.byu.edu.

  24. 1 Nifai 8:23; pwan nengeni 1 Nifai 12:4, 17; 3 Nifai 8:22.

  25. Nengeni Konupin 82:6; Rome 8:16–18; Doctrine and Covenants 24:1; 76:24; Moses 1:1–39.

  26. Nengeni Adjusting to Missionary Life, 20; pwan nengeni Micah 7:8; Matthew 4:16; Luke 1:78–79; John 8:12.

  27. Jacob 3:1; pwan nengeni Ephesus 5:8; Colossians 1:10–14; Mosaia 24:13–14; Alma 38:5. Aneani omw efeioch seni petriark ika tungor iotekin pristut pwe kopwe rongorong me chechemeni ifa ukukun ach Samach non Nang tongek me an mwochen efeiechuk.

  28. Nengeni 2 Corinth 4:16–18; Doctrine and Covenants 121:7–8, 33; 122:5–9.

  29. 2 Corinth 12:7.

  30. Nengeni Doctrine and Covenants 81:5; pwan nengeni Isaiah 35:3.

  31. Nengeni Moronai 4:3; Doctrine and Covenants 20:77.

  32. Alma 37:6.

  33. Russell M. Nelson, “Revelation for the Church, Revelation for Our Lives,” Liahona, May 2018, 95.

  34. Alma 7:12; pwan nengeni Isaiah 53:4; 2 Nifai 9:21; Mosaia 14:4.

  35. Isaiah 61:1–3; pwan nengeni Luke 4:18.

  36. Alma 31:38; pwan nengeni Alma 32:43; 33:23.

  37. 2 Nifai 25:23.

  38. Malachi 4:2; 3 Nifai 25:2.

  39. Pwarata 21:4.

  40. Moronai 10:32.

  41. Isaiah 60:20.