“Tzolok 6: Li junkab’al,” EnglishConnect 1 choq’ reheb’ laj tzolonel (2022)
“Tzolok 6,” EnglishConnect 1 choq’ reheb’ laj tzolonel
Lesson 6
Family
Li ajom: Laa’in tintzol chan ru aatinak chirix jarub’eb’ li komon sa’ jun junkab’al.
Personal Study
Kawresi aawib’ re aatinak sa’ laa ch’uut rik’in xb’aanunkileb’ xb’een wa li kok’ k’anjel A toj E.
Study the Principle of Learning: You Are a Child of God
Laa’at jun ralal li Dios
I am a child of God with eternal potential and purpose.
Laa’in jun ralal li Dios ut wan lin junelikil wankilal ut ajom.
Li Dios a’an xYuwa’ li qamusiq’, jo’kan naq qaChoxahil Yuwa’ naqaye re. Li qaChoxahil Yuwa’ nakatxra. A’an naraj naq taataw ru anihat chi yaal ut naq laa’at ralal xk’ajol a’an. Rik’ineb’ lix profeet, li Dios naxk’ut chiqu aniho chi yaal. Laj Pablo, jun li profeet sa’ li Santil Hu, kixye:
“Li Musiq’ej tz’aqal naxch’olob’ xyaalal re li qamusiq’ naq laa’o ralal xk’ajol li Dios” (Romanos 8:16).
Li kixye laj Pablo a’an yaal choq’ aawe laa’at. Laa’at jun xrab’in malaj ralal jun Choxahil Yuwa’b’ej aj rahonel. Naru tatk’iiq chi junelik. Wan li naraj li Dios choq’ aawe sa’ laa yu’am. Naq nakatpatz’ok chiru li Dios, a’an naru tatxtenq’a chixk’eeb’al reetal anihat ut ani naru tatwulaq wi’. Naq nawiib’an aach’ool chirix laa seeb’al chixtzolb’al li Ingles, chijultiko’q aawe naq laa’at jun ralal li Dios. A’an nakatxra ut naraj aatenq’ankil chi k’iik ut chi xik chi uub’ej. Naq nakattijok ut nakatz’aama lix tenq’, a’an tatxtenq’a chi tzolok.
Ponder
-
Chan raj taach’olob’ lix sumwanjik jun yuwa’b’ej aj rahonel rik’ineb’ lix kok’al?
-
Chan ru naq li nawom naq wan laa Choxahil Yuwa’ li nakatxra naxjal li nakaweek’a chawix?
-
K’a’ru naru taab’aanu re naq kawaq wi’chik laa sumwanjik rik’in laa Choxahil Yuwa’?
Memorize Vocabulary
Tzol li naraj naxye ut chan ru nayaab’asiman li junjunq chi aatin rub’elaj li ch’uut re aatinak. K’oxlaheb’ hoonal b’ar wi’ taawoksi raj li aatin sa’ xyalb’al roksinkil li Ingles wulaj wulaj.
|
family |
junkabʼal |
|
have/has |
wankeb’/wan |
|
How many … ? |
Jarub’eb’ … ? |
|
There are …/There is … |
Wankeb’ …/Wan … |
Numbers
|
1 – one |
1 – jun |
|
2 – two |
2 – wiib’ |
|
3 – three |
3 – oxib’ |
Chi’ilmanq xtiqb’al li aatin re xtawb’al xkomoneb’ chik li numbers.
Nouns
|
husband |
b’eelomej |
|
wife |
ixaqilb’ej |
|
father (dad) |
yuwa’b’ej |
|
mother (mom) |
na’b’ej |
|
brother/brothers |
as iitz’inb’ej |
|
sister/sisters |
anab’ej/chaq’b’ej |
|
child/children |
kok’al |
|
daughter/daughters |
rab’inb’ej/ko’b’ej |
|
son/sons |
alalb’ej/yumb’ej |
|
boy/boys |
teelom |
|
girl/girls |
ixqa’al |
|
person/people |
kristiaan |
Chi’ilmanq xtiqb’al li aatin re xtawb’al xkomoneb’ chik li family nouns.
Practice Pattern 1
Yal roksinkileb’ li eetalil toj reetal naq naru nakatpatz’ok ut nakatsumenk chi kaw aach’ool. Naru nakak’eheb’ li aatin li wankeb’ sa’ li raqal “Memorize Vocabulary” sa’ xna’ajeb’ li aatin wankeb’ xjuch’ chirub’eleb’.
Q: How many (noun) are in your family?A: There are (number) (noun) in my family.
Questions
Answers
Examples
Q: How many people are in Sam’s family?A: There are four people in his family.
Q: How many sisters are in your family?A: There are two sisters in my family.
Q: How many sons are in your family?A: There is one son in my family.
Practice Pattern 2
Yal roksinkileb’ li eetalil toj reetal naq naru nakatpatz’ok ut nakatsumenk chi kaw aach’ool. Yal xyeeb’aleb’ li eetalil naq yookat chi aatinak rik’in jun laa wamiiw. Naru tex’aatinaq sa’ kristiaanil malaj yal teetaqla li esil.
Q: How many (noun) do you have?A: I have (number) (noun).
Questions
Answers
Examples
Q: How many children do you have?A: I have six children.
Q: How many brothers does she have?A: She has three brothers.
Use the Patterns
Tz’iib’a kaahib’eb’ li patz’om naru nakawoksi. Tz’iib’a xsumenkil li junjunq chi patz’om. Yaab’asiheb’.
Additional Activities
B’aanu li junjunq chi k’anjel ut tz’ilok-ix sa’ internet sa’ englishconnect.org/learner/resources malaj sa’ li Hu re tzolok re EnglishConnect.
Act in Faith to Practice English Daily
Maakanab’ roksinkil li Ingles wulaj wulaj. Oksi laa “Tusleb’aal re xtz’ilb’al rix laa tzolb’al.” Tz’il rix laa meta re tzolok ut lix yalb’al aaq’e chixb’aanunkil.
Conversation Group
Discuss the Principle of Learning: You Are a Child of God
(20–30 minutes)
-
Yaab’asi li na’leb’ re tzolok re li tzolok a’in.
-
Aatinan chirixeb’ li patz’om.
Activity 1: Practice the Patterns
(10–15 minutes)
Tz’il rix xtusulaleb’ li aatin rik’in jun laa wochb’een.
Yal roksinkil li eetalil 1 rik’in jun laa wochb’een.
-
Yal patz’ok.
-
Yal xsumenkileb’ li patz’om.
-
Yal aatinak rik’in roksinkileb’ li eetalil.
B’aanu wi’chik rik’in li eetalil 2.
Activity 2: Create Your Own Sentences
(10–15 minutes)
Ileb’ li jalam-uuch. Patz’on ut sumeheb’ li patz’om chirix li junjunq chi junkab’al. Ye jo’ k’ihal naru chawu. K’ehomaq eehoonal chixb’aanunkil a’an. Sik’ jalan chik laa wochb’een ut yal wi’chik.
New Vocabulary
|
who is |
ani |
Example: Yuka
-
A: Who is Yuka?
-
B: Yuka is the mother.
-
A: How many people are in Yuka’s family?
-
B: There are six people in her family.
-
A: How many children does Yuka have?
-
B: She has three children.
-
A: How many daughters does Yuka have?
-
B: She has two daughters.
-
A: How many sons are in her family?
-
B: She has one son.
Image 1: Kalani
Image 2: Akin
Image 3: Betty
Activity 3: Create Your Own Conversations
(15–20 minutes)
Patz’on us sumeheb’ li patz’om chirixeb’ li komon sa’ laa junkab’al. Ye jo’ k’ihal naru chawu. K’ehomaq eehoonal chixb’aanunkil a’an. Sik’ jalan chik laa wochb’een ut yal wi’chik.
Example
-
A: How many people are in your family?
-
B: There are six people in my family.
-
A: How many sisters do you have?
-
B: I have three sisters.
-
A: How many children does your sister have?
-
B: She has six children.
Evaluate
(5–10 minutes)
Tz’il rix li ak xab’aanu re xtz’aqob’resinkileb’ ru li ajom ut lix yalb’al aaq’e chiroksinkil li Ingles wulaj wulaj.
Evaluate Your Progress
I can:
-
Use family words.
Roksinkileb’ li aatin chirix li junkab’al.
-
Say how many people are in my family.
Xyeeb’al jarub’eb’ wankeb’ sa’ lin junkab’al.
Evaluate Your Efforts
Tz’il rix lix yalb’al aaq’e sa’:
-
Xtzolb’al li na’leb’ re tzolok.
-
Xtzolb’al sa’ aach’ool eb’ li aatin.
-
Xyalb’al roksinkileb’ li eetalil.
-
Roksinkil li Ingles wulaj wulaj.
K’e jun li meta. K’oxla roksinkileb’ li na’leb’ sa’ Li naru nab’aanuman re tzolok li wankeb’ sa’ li “Tusleb’aal re xtz’ilb’al rix laa tzolb’al.”
Wotz laa meta rik’in jun laa wochb’een.
Act in Faith to Practice English Daily
“Li Dios a’an li qaYuwa’ sa’ Choxa li nokoxra, ut a’an naxra chixjunileb’ li ralal xk’ajol chi tz’aqal, jo’ ajwi’ laa’at. A’an kooxra rub’elaj naq xqara a’an, ut yalaq b’ar natawliman reetalil lix rahom choq’ aawe” (El amor de Dios, VeniraCristo.org).