“Ngondu Muisambombu 30–6: ‘Tshingoma Nansha Tshimua Tshifuimba Bueba Katshia Kulubuluka To’: Dilongesha ne Bipungidi 71–75,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dilongesha ne Bipungidi 2025 (2025)
“Dilongesha ne Bipungidi 71–75,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: 2025
Nemvuluka Tshipungidi, kudi Enrique Manuel Garcia
Ngondu Muisambombu 30–Ngondu wa Muanda Muteketa 6: “Tshingoma Nansha Tshimua Tshifuimba Bueba Katshia Kulubuluka To”
Dilongesha ne Bipungidi 71–75
Nansha patshivuaye nsongaluma, Joseph Smith uvua mupeta matontolodi—nansha bena lukuna—pavuaye uteta kuenza mudimu wa Nzambi. Kadi bivua bikala bikola ku ndekelu kua 1831 pavua Eza Booth mubanga kuakula bibi patoka bua Ekelezia, bualu mu mushindu ewu diakula bibi divua mushindu wa kala wa bitabi. Ezra uvua mumona Joseph wenzela bukola bua Nzambi bua kondopa mukaji. Ukavua mubikidibua bua kufila Joseph mu dituku dia kumpala mu buloba bua Siona mu Missouri. Kadi ukavua mujimija ditabuija dienda kala ne, mu kuteta bua kubenga kuitaba Muambi, wakela patoka bitupa bia mikanda bifunda mu bikandakanda bia Ohio. Ne didienzeja dienda divua dimueneka dikala ditanta, bualu ngumvuilu mubi uvua mudiunda mu lukuna kudi Ekelezia mu tshitupa atshi (Dilongesha ne Bipungidi 71, mutu wa tshitupa). Tshinyi tshidi bitabi bua kuenza mu bualu bu ebu? Bualu kakuena diandamuna diakana bua malu onsu, bidi bimueneka ne misangu yonsu—biangata bualu ebu mu 1831—tshitupa tshia diandamuna dia Mukalenga tshidi kumanyisha bulelela ne kuakaja mashimi mu “dimanyisha lumu luimpa” (kanungu 1). Eyowa, Mudimu wa Mukalenga newupeta misangu yonsu matontolodi, kadi ku ndekelu, “tshingoma nansha tshimua tshifuimba buawu katshia kulubuluka to” (kanungu 9).
Tangila “Ezra Booth and Isaac Morley,” in Revelations in Context, 134.
Ngenyi bua Kulonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Dilongesha ne Bipungidi 71
Nyuma neandudika pandi manyisha lumu Luimpa lua Mupandishi.
Bidi bua kusumpakaja padi bantu bakula bibi anyi bapetula ditabuija dieba mu Mupandishi, mu lumu luimpa luenda, anyi mu Ekelezia wenda. Padibi bifika, tshinyi tshiwudi wenza? Tshintu tshia momumua tshiakenzeka mu Ohio mu 1831 (tangila mutu wa tshitupa mu Dilongesha ne Bipungidi 71). Tshinyi tshivua Mukalenga muambila Joseph ne Sidney Rigdon bua kuenza mu Dilongesha ne Bipungidi 71? Ku misangu udi mua kuenza lista wa maludiki adi Mukalenga mubapesha ne mabenesha avuayi mulaya.
Bua kukumbaja bua kulonga tshitupa 71, udi kabidi mua kukeba mushindu uvua Mupandishi muandamuna ku diakula bibi mu tshikondu tshia kusadila kuenda mu mubidi wa tshifuaka. Ebi mbimua bia bilejilu: Matayo 22:15–22; 26:59–64; Yone 10:37–38. Tshinyi tshiwudi mulonga kudiye? Ngenyi kayi mivula iwudi mupeta mu Matayo 18:15; Efeso 4:31–32; 2 Timote 3:12; Yakobo 1:19?
Mushindu kayi udi mibelu yenda mua kuenzeka mu malu awudi upeta mu matuku â? Udi mua kuela meji pa mishindu idi bua kuakaja muakulu mubi mu miaku yeba. Tshilejilu, udi mua kubanga bua kuleja kanemu bua muenenu ya bakuabu bantu, pashisha udi mua kuyisha mu mushindu wa kudipuekesha ne muimpa tshiwudi witabuija pa Yezu Kilisto ne malongesha enda. Bua kudilongolola ku misangu eyi, udi mua kuteka mu tshienzedi tshitupa etshi ne balunda anyi bidimba bia dîku.
Tangila kabidi Biena Bualu ne Nkoku, “Helping Others with Questions,,” Tshisangi tshia Lumu Luimpa; Dallin H. Oaks, “Loving Others and Living with Differences,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2014, 25–28; Jörg Klebingat, “Valiant Discipleship in the Latter Days,” Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 107–10.
Dilongesha ne Bipungidi 72
Mukalenga udi umbenesha kupitshila ku bukubi bua balombodi ne bepiskopo.
Pavua Newel K. Whitney mubikidibua bua kusadila bu muepiskopo, majitu enda avua mashilangana kakesa ne atudi nawu lelu bua bepiskopo. Tshilejilu, Muepiskopo Whitney uvua utangila miaba mifila ne dianyisha bua kusomba mu buloba bua Siona mu Missouri. Muwudi ubala pa dibikila dienda mu Dilongesha ne Bipungidi 72, udi mua kumona mapetshianganyi ku adi bepiskopo nawu lelu—nansha mu nyuma, kabiyi biapabuawu to, bia majitu abu.
Tshilejilu, mu mushindu kayi uwudi “utuala milubu” kudi muepiskopo weba? (kanungu 5). Mu matuku etu, “Diyeba dia Mukalenga” didi ne mapa, disadila, ne bipedi bia bidimba bia tshikongu (tangila kanungu 10, 12). Mushindu kayi uwudi mua kutua panda ku diyeba?
Mushindu kayi uvua Mukalenga mukubenesha ne dîku dieba kupisthila ku disadila dia muepiskopo?
Tangila kabidi Quentin L. Cook, “Bishops—Shepherds over the Lord’s Flock,” Liahona, Ngondu Muitanu 2021, 56–60.
Dilongesha ne Bipungidi 72
Ndi ne mishindu ya bungi ya kuyisha lumu luimpa lua Mupandishi.
Pavua Joseph Smith ne Sidney Rigdon bafuma ku mudimu wabu wa bukenji (tangila Dilongesha ne Bipungidi 71) Mukalenga wakabambila bua kutungunuka dikudimuna diabu dia Bibiliya (tangila Buludiki bua mu Mifundu, “Joseph Smith Translation (JST),” Tshisangi tshia Lumu Luimpa). Kadi esthi katshiena tshiumvuija ne wakajinga bua kabatungunuki ne kuyisha lumu luimpa to. Panyima pa bionsu, tshidi tshitupa tshia moyo wetu bu muyidi.
Pawudi ubala Dilongesha ne Bipungidi 73, ela meji pa mushindu uwudi mua kuyisha lumu luimpa bua lutungunuka, “bienzekibua” (kanungu 4)—anyi mua kukumbana—tshitupa tshia moyo weba munkatshi mua majitu eba makuabu.
Kuabanya lumu luimpa lua Yezu Kilisto kudi mua kuikala kuimpa ne kupepela.
Dilongesha ne Bipungidi 75:1–16
Enza mudimu ne bukola bueba manyisha bulela.
Dibuluibua mu tshitupa 75 divua diambila bantu bavua bafila mena abu bua kuya kamanyisha lumu luimpa lua Mupandishi (kanungu 2). Umua mushindu wa kulonga dibuluila edi udi wa kuenza milongu ibidi: (1) mushindu kayi wa kuyisha lumu luimpa ne (2) mushindu kayi udi Mukalenga utubenesha ne ututua mpanda patudi tuenza nunku.
Tshinyi tshiwudi wela meji tshidi tshiumvuija “kushala” anyi “kuikala ne lulengu” mu kutangalaja lumu luimpa? Tshinyi tshidi tshifuanangana ne kuenza mudimu ne bukola bueba? (kanungu 3).
Tangila kabidi “I’ll Go Where You Want Me to Go,” Musambu, no. 270.
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga .
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Dilongesha ne Bipungidi 71
Ndi mua kuimanyina bulelela mu kuabanya bujadiki buanyi.
-
Udi muakuenzela mutu wa tshitupa tshia Dilongesha ne Bipungidi 71 anyi “Shapita 25: Joseph Smith and Sidney Rigdon Go on a Mission” ( mu Doctrine and Covenants Stories, 96, or the corresponding video in Gospel Library) bua kulongesha bana bena pa bikondu binungena ku tshitupa 71. Bambuluisha bua bajingulula mu kanungu 1 tshinyi tshidi Mukalenga mujinga ne Joseph ne Sidney bua kuenza bua “ngumvuilu mibi” kudi Ekelezia. Mushindu kayi udiye muamba bua kubambuluisha? Mushindu kayi utudi mua kuikala bu Joseph ne Sidney?
0:45Chapter 25: Joseph Smith and Sidney Rigdon Go on a Mission: December 1831–January 1832
-
Udi mua kuimba kabidi musambu bua kupesha bana beba meji a nyuma bua kuikala balelela kudi Mupandishi, bu mudi “Stand for the Right” (Mukanda wa Misambu ya Bana, 159). Ambuluisha bana beba bua kudibidija mu mushindu wa kuyisha bidibu bamanya pa Yezu Kilisto.
Dilongesha ne Bipungidi 72:2
Mukalenga uvua mubikila muepiskopo bua kungambuluisha.
-
Kubala Dilongesha ne Bipungidi 72:2 pamua kudi mua kufuka tshipolu tshia diyukilangana pa kabingila kadi Mukalenga mutupesha bepiskopo (tangila kabidi “Shapter 17: The First Bishops of the Church,” mu Doctrine and Covenants Stories, 64–66, anyi bindindimbi video idi ipetangana mu Tshisangi tshia Lumu Luimpa). Wewa ne bana beba nudi mua kupeta bimfuanyi anyi bintu bidi bileja majitu a muepiskopo. Tshimfuanyi ne dibeji a bibilu kuinshi kua tshifundu etshi bidi bifila ngeyi mikuabu. Pashisha nudi mua kuakula pamua pa bepiskopo bawudi mumanya ne mushindu kayi uvua Mukalenga mubenesha dîku dieba kupitshila ku disadila diabu.
1:45Chapter 17: The First Bishops of the Church: February and December 1831
Misangu yonsu longesha pa Yezu Kilisto. “Nansha bionsu biwudi ulongesha, vuluka ne udi bushuwa ulongesha pa Yezu Kilisto ne mushindu kayi wa kulua kulua bu Yeya” (Teaching in the Savior’s Way, 6). Tshilejilu, pawudi ulongesha bana beba pa bepiskopo, imanyina pa ne badi baleji mpala ba Yezu Kilisto, babikila kudiye bua kuenza mudimu wenda (tangila 1 Petelo 2:25).
Mukalenga mmulomba muepiskopo bua kuambuluisha badi mu majinga.
Dilongesha ne Bipungidi 75:3
Ndi mua kufila didienzeja dianyi dimpa kudi Mukalenga.
-
Akula pa dishilangana didi pankatshi pa kuikala “ne lulengu” ne “kuenza mudimu ne bukola bueba,” ku misangu udi mua kusungula imua midimu ya kusadila anyi midimu ya kumbelu ne kubikila bana beba bua kubaleja kuyenza ne lulengu ne pashisha ne bukola buabu bonsu. Muwudi ubala “kuikadi nansha ne lulengu” mu Dilongesha ne Bipungidi 75:3, bana beba badi mua kuleja mushindu udibu mua kuenza midimu ne lulengu. Pawudi ubala “kadi enza mudimu ne bukola bueba,” badi mua kuleja mushindu kayi udibu mua kuenza mudimu bikola. Bua tshinyi bidi ne mushinga bua tuenza muetu monsu patudi tusadila Mukalenga?
-
Mu mukenji wenda “Two Principles for Any Economy” (Liahona, Nov. 2009, 55–58), Mulombodii Mukulu Dieter F. Uchtdorf uvua muamba miyuki ibidi pa mudimu. Ku misangu udi mua kuabanyina bana beba ne kuakula pa mushindu udibi biumvuika bua kumanya ne tudi benza mudimu bikola ne benza muetu monsu.
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu bua makazina a Mulunda .