“12–18 Mē: ‘Mou Kumi Fakamātoato ki he Ngaahi Meʻa-foaki Lelei Tahá’: Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46–48,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 2025 (2025)
“Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46–48,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: 2025
Ko e Fakataha e Nofo Kemí, tā fakatātaaʻi ʻe Worthington Whittredge
12–18 Mē: “Mou Kumi Fakamātoato ki he Ngaahi Meʻa-foaki Lelei Tahá”
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46–48
ʻI he mavahe ʻa Paʻale P. Pālati, ʻŌliva Kautele, Saipa Pitasoni, mo Pita Uitemā ko e Siʻí mei Ketilani pea hoko atu ke malanga ʻaki e ongoongoleleí, naʻa nau tuku ai ha kāingalotu foʻou ʻo e Siasí ʻe toko 100 tupu ne nau vēkeveke lahi ʻaupito kae siʻisiʻi ʻenau taukeí pe fakahinohinó. Naʻe ʻikai ke nau maʻu ha tohi tuʻutuʻuni, fakataha ako fakatakimuʻa, ʻikai ha fakamafola ʻo e konifelenisi lahí—ko hono moʻoní, naʻe ʻikai lahi feʻunga e ngaahi tatau ʻo e Tohi ʻa Molomoná ke ʻave holo. Ko e tokolahi ʻo e kakai tui foʻou ko ʻení naʻe tohoakiʻi kinautolu ki he ongoongolelei kuo fakafoki maí ʻe he talaʻofa ʻo e ngaahi fakahā fakaofo ʻo e Laumālié, tautautefito kiate kinautolu ʻoku fakamatalaʻi ʻi he Fuakava Foʻoú (hangē ko ʻení, vakai ki he 1 Kolinitō 12:1–11). Ka naʻe faingataʻa ki ha tokolahi ke ʻiloʻi e ngaahi fakahā moʻoni ʻa e Laumālié. ʻI he vakai ʻa Siosefa Sāmita ki he puputuʻú, naʻá ne lotua ha tokoni. ‘Oku mahuʻinga e tali ʻa e ʻEikí ʻi he kuongá ni, ʻi he taimi ʻoku faʻa fakasītuʻaʻi ai pe tukunoaʻi ʻe he kakaí ʻa e ngaahi meʻa ʻo e Laumālié. Naʻá ne toe fakapapauʻi mai ʻoku moʻoni ʻa e ngaahi fakahā fakalaumālié. Naʻá ne toe fakamahinoʻi kinautolu: ko ha ngaahi meʻafoaki mei ha Tamai Hēvani ʻofa, “ʻoku foaki mai iá ke ʻaonga kiate kinautolu ʻoku ʻofa kiate [Iá] mo tauhi [ʻEne] ngaahi fekaú kotoa pē, pea mo ia ʻoku feinga ke fai peheé” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:9).
Ngaahi Fakakaukau ki he Ako ʻi ʻApí mo e Lotú
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:1–7
ʻOku talitali lelei ʻe he Fakamoʻuí ʻa kinautolu kotoa pē ʻoku fie moihū ʻi Hono Siasí.
ʻOkú ke ongoʻi nai ʻoku ongoʻi ʻe hoʻo ngaahi kaungāmeʻá mo e kakai ʻi homou kaungāʻapí ʻoku talitali lelei kinautolu ʻi he lotu homou uōtí? Ko e hā ʻokú ke fai ke ngaohi ai homou ngaahi fakatahaʻanga ʻi he Siasí ko ha ngaahi feituʻu ʻe fie foki mai ki ai e kakaí? Fakalaulauloto ki he founga te ke lava ai ʻo fakaʻaongaʻi e akonaki ʻa e ʻEikí ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:1–7 (vakai foki, 2 Nīfai 26:24–28; 3 Nīfai 18:22–23).
Mahalo te ke fakakaukau foki ki ha taimi naʻá ke fuofua ʻalu ai ki he ngaahi houalotu ʻa e Siasí—pe ko ha fakataha ʻa ha kulupu kehe. Ko e hā naʻe fai ʻe he kakaí ke tokoniʻi koe ke ke ongoʻi ʻoku talitali lelei koé?
Vakai foki, Molonai 6:5–9; “’Tis Sweet to Sing the Matchless Love,” Hymns, no. 177; “Welcome” (video), Gospel Library.
Talitali lelei ʻa e ComeUntoChrist.org
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:7–33
ʻOku foaki mai ʻe he Tamai Hēvaní kiate au ha ngaahi meʻafoaki fakalaumālie ke faitāpuekina e niʻihi kehé.
Naʻe tui e fuofua Kāingalotú ki he ngaahi meʻafoaki fakalaumālié ka naʻa nau fiemaʻu ha tokoni ʻi hono ʻiloʻi mo e mahino ki heʻenau taumuʻá. ʻI hoʻo ako fekauʻaki mo e ngaahi meʻafoaki ʻo e Laumālié ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:7–33, fakalaulauloto ki he taumuʻa “ʻoku foaki mai ai iá” (veesi 8). Ko e hā ʻokú ke ako fekauʻaki mo e ʻOtuá—ʻa e tokotaha naʻá ne foaki ʻa e ngaahi meʻafoaki ko ʻení?
Te ke lava nai ʻo fakakaukau ki ha ngaahi sīpinga kuó ke mamata ai ʻo ha kakai ʻoku nau fakaʻaongaʻi ʻeni pe ko ha ngaahi meʻafoaki fakalaumālie kehe? Naʻe founga fēfē ʻenau “ʻaonga ki he fānau ʻa e ʻOtuá”? (veesi 26). Te ke lava foki ʻo vakai pe te ke lava ʻo ʻiloʻi ha ngaahi sīpinga ʻo e ngaahi meʻafoaki fakalaumālie kehekehé ʻi he ngaahi potufolofola hangē ko ʻení: 1 Ngaahi Tuʻi 3:5–15; Taniela 2:26–30; Ngāue 3:1–8; Hilamani 5:17–19; Molomona 1:1–5; ʻEta 3:1–15; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 6:10–12; Mōsese 7:13.
ʻE lava ke tataki koe ʻe hoʻo ako e ngaahi meʻafoaki fakalaumālié ke ke fakalaulauloto ki he ngaahi meʻafoaki kuo foaki atu ʻe he ʻOtuá kiate koé. Te ke fakaʻaongaʻi fēfē ʻa e ngaahi meʻafoaki ko ʻení ke faitāpuekina ʻaki ʻEne fānaú? Kapau ʻoku ʻi ai haʻo tāpuaki fakapēteliake, ʻe ngalingali ke ne fakahā atu e ngaahi meʻafoaki kuo foaki atu kiate koé. ʻE lava foki ʻe hono lau e pōpoaki ʻa ʻEletā Sione C. Pingilī ko e Siʻí “ʻOku ʻi ai Haʻaku Ngāue Ke Ke Fai” ʻo fakaaʻu ki ho ʻatamaí ha ngaahi meʻafoki ʻoku teʻeki ke ke fakakaukau ki ai (Liahona, Nōvema 2017, 32–35).
Kapau ʻokú ke fie ako ki he founga ke fakatupulaki ai e ngaahi meʻafoaki fakalaumālié, ʻe lava ke tokoni e talanoa fakatātā ʻi he kamataʻanga ʻo e pōpoaki ʻa ʻEletā Huani Papulō Vila “Ko Hono Ngāueʻi Hotau Mālohinga Fakalaumālié” (Liahona, Mē 2019, 95). Ko e hā ha “ngāue” ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke fakatupulaki hoʻo ngaahi meʻafoaki fakalaumālié?
Vakai foki Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, “Laumālie Māʻoniʻoní,” Gospel Library.
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47
ʻOku finangalo e ʻEikí ke tauhi ʻe Hono Siasí ha hisitōlia.
Naʻe hokohoko atu ʻi he uiuiʻi ʻo Sione Uitemā ke tauhi ha hisitōlia ʻo e Siasí, ha tukufakaholo lōloa ʻo e kau tauhi lekooti ʻi he lotolotonga ʻo e kakai ʻa e ʻOtuá. ‘Okú ke pehē ko e hā ʻoku mahuʻinga fau ai ki he ʻEikí hono tauhi ha hisitōliá? Fakalaulauloto ki heni ʻi hoʻo lau ʻa e vahe 47 pea pehē ki he ngaahi fakahinohino tatau ʻi he 2 Nīfai 29:11–12; Mōsese 6:5; ʻĒpalahame 1:28, 31. Ko e hā ʻokú ke ongoʻi ʻoku finangalo ʻa e ʻEikí ke ke lekooti fekauʻaki mo hoʻo moʻuí?
Te ke lava ʻo lekooti ʻi he FamilySearch, ʻa e ngaahi manatu melie mo e ngaahi aʻusia mei hoʻo moʻuí—mo e moʻui ʻa ho ngaahi kuí (vakai, FamilySearch.org).
Vakai, Henry B. Eyring, “O Remember, Remember,” Liahona, Nov. 2007, 66–69.
Sione Uitemā
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47
ʻE lava ke tataki au ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻeku fakahoko hoku uiuiʻí.
Mahalo ʻe lava ke mahino kiate koe ʻa e meʻa naʻe ongoʻi ʻe Sione Uitemā ʻi he taimi naʻá ne fiemaʻu ai ha fakapapau naʻe haʻu hono uiuiʻí mei he ʻOtuá. Ko e hā naʻe folofola ʻaki ʻe he ʻEikí ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47 kia Sione Uitemā—pea kiate koe—ke ueʻi ha loto-falala ʻi hono fakahoko e ngaahi uiuiʻi ʻokú Ne fakahokó?
Ko e fatongia ʻo ha faiakó. ʻOku mahulu hake ʻa e faiakó ʻi hono ʻoatu pē ʻo e fakamatalá. ʻOku kau ai hano fokotuʻu ha ʻātakai ʻe lava ke ako mo ʻilo ai ʻe he kau mēmipa ʻo e kalasí ʻa e ngaahi moʻoní ʻiate kinautolu pē pea nau fevahevaheʻaki ʻa e meʻa kuo nau akó (vakai, Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí, 26).
Kakai, Ngaahi Feituʻu, Ngaahi Meʻa ʻOku Hoko
Ngaahi Fakakaukau ki hono Akoʻi ʻo e Fānaú
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:2–6
ʻE lava ke u tokoniʻi ʻa e niʻihi kehé ke nau ongoʻi ʻoku talitali lelei kinautolu ʻi he lotú.
-
Hili hoʻo lau mo hoʻo fānaú ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:5, talanoa fekauʻaki mo e ongo ʻoku finangalo e Fakamoʻuí ke ongoʻi ʻe he kakaí ʻi heʻenau haʻu ki Hono Siasí. Fakaafeʻi hoʻo fānaú ke nau fakakaukauloto ko e fuofua taimi ʻeni ke nau sio ai ki ha taha ʻi he lotú. Tokoniʻi kinautolu ke nau akoako ha ngaahi founga ke tokoniʻi ai ʻa e tokotahá ni ke ne ongoʻi ʻoku talitali lelei ia.
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:7–26
ʻOku ʻomi ʻe he Tamai Hēvaní kiate au ʻa e ngaahi meʻafoaki fakalaumālié ke faitāpuekina e niʻihi kehé.
-
Ke tokoni ki hoʻo fānaú ke nau ako fekauʻaki mo e ngaahi meʻafoaki fakalaumālie ʻoku fakamatalaʻi ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:13–26, fakakaukau ki he fakakaukau ko ʻení. Te ke lava ʻo hiki ʻa e ngaahi meʻafoakí ʻi ha ngaahi laʻipepa pea fūfuuʻi takai kinautolu ʻi he lokí. ʻI hono kumi ʻe hoʻo fānaú ʻa e laʻipepa takitaha, tokoni ke nau ʻilo ʻa e feituʻu ʻoku ʻasi ai ʻa e meʻafoaki ko iá ʻi he konga 46. Ki he meʻafoaki takitaha, talanoa mo kinautolu fekauʻaki mo e founga ʻoku fakaʻaongaʻi ai ke tāpuekina e niʻihi kehé (ʻe lava ke tokoni e ngaahi fakamatala ʻi he “Vahe 20: Ngaahi Foaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní,” ʻi he Ngaahi Talanoa ʻo e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakavá, 77–80).
2:19Chapter 20: Gifts of the Spirit: 8•March 1831
-
Talanoa ki hoʻo fānaú fekauʻaki mo e ngaahi meʻafoaki ʻokú ke ongoʻi kuo foaki ange ʻe he Tamai Hēvaní kiate kinautolú, pea tuku ke nau talanoa fekauʻaki mo e ngaahi meʻafoaki ʻoku nau fakatokangaʻi ʻiate kinautolú. Fakatatau ki he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:8–9, 26, ko e hā ʻoku foaki mai ai ʻe he Tamai Hēvaní e ngaahi meʻafoaki fakalaumālié? Te tau fakaʻaongaʻi fēfē ʻetau ngaahi meʻafoakí ke tokoniʻi e niʻihi kehé?
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47:1, 3
Te u lava ʻo lekooti hoku hisitōliá.
-
Tuku ke ʻiloʻi ʻe hoʻo fānaú ʻa e meʻa naʻe finangalo ʻa e ʻEikí ke fai ʻe Sione Uitemā ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47:1, 3. Te ke lava foki ʻo fevahevaheʻaki e ngaahi talanoa manako mei he folofolá. Fakamahinoʻi ange ʻoku tau ʻilo fekauʻaki mo e ngaahi talanoa ko ʻení koeʻuhí naʻe lekooti kinautolu ʻe ha taha.
-
Fakakaukau ki he founga te ke ala ueʻi fakalaumālie ai hoʻo fānaú ke nau lekooti ʻenau ngaahi hisitōlia fakatāutahá. Te ke lava ʻo vahevahe ha ngaahi tohi mei hoʻo tohinoa fakatāutahá pe ko ha talanoa kau ki haʻo kui (vakai, FamilySearch.org pe ko e polokalama Memories). Te ke lava ʻo ʻoange ha ngaahi taumuʻa ʻe niʻihi ki he tohinoá hangē ko e “Ko e hā naʻe hoko he uiké ni te ke loto ke ʻilo ki ai ho makapuná?” pe “Ko e hā e founga naʻá ke vakai ai ki he toʻukupu ʻo e ʻEikí ʻi hoʻo moʻuí he uiké ni?” ʻE lava ʻe he fānau īkí ʻo tā ha ngaahi fakatātā ʻo ʻenau ngaahi aʻusiá, pe te ke lava ʻo lekooti kinautolu ʻi heʻenau fai ʻenau talanoá. Ko e hā ha ngaahi tāpuaki ʻoku maʻu mei hono tauhi “ha hisitōliá”? (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 47:1).
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 48:2–3
ʻE lava ke u tokoniʻi e niʻihi kehé ʻaki hono vahevahe ʻa e meʻa kuo foaki maí.
-
ʻI hoʻo lau mo hoʻo fānaú e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 48:2–3, mahalo ʻe fiemaʻu ke ke fakamatalaʻi ange naʻe omi e kakaí ki ʻOhaiō mei he Hahaké, pea naʻe ʻikai ha feituʻu ke nau nofo ai. Ko e hā naʻe kole ʻe he ʻEikí ki he Kāingalotú ke nau fakahoko ke tokoní? Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau fakakaukau ki he ngaahi meʻa kuo foaki ange ʻe he ʻOtuá te nau lava ʻo vahevahe mo e niʻihi kehé. Te mou lava foki ʻo hivaʻi ha foʻi hiva hangē ko e “Pehē kiʻi Vaitafé ʻFoakiʼ” (Tohi Hiva ʻa e Fānaú, 116–17).
Ki ha ngaahi fakakaukau lahi ange, vakai ki he makasini Kaumeʻa ʻo e māhina ní.