Anthony Obinna—Nigeria

I le aso 19 Ianuari, 1971, na faaaoga ai e Anthony Obinna, o se faiaoga e fasefulu-lua tausaga le matua o Nigeria, se peni ma se pepa lanumoana e tusi ai se tusi i le peresitene O Le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai. “Ua ou faitauina ni nai tusi i le sailiga o le faaolataga,” na ia tusia ai, “ma mulimuli ane maua ai le tali.”

I nai tausaga ua mavae atu, sa tele lava ina taofia ai Anthony, lona faletua, o Fidelia, ma le la fanau i lo latou fale a o sasao solo le taua faalemalo a Naitiria na siomia ai latou. I se tasi aso, a o feagai Anthony ma itula e tele o le le mautonu, sa ia tatalaina ai se mekasini tuai ma vaaia ai se mea na te lei mafaufauina: o se ata o se fale umi taua fausia i maa e i ai ni tumutumu lapopoa.

Sa ia vaai muamua i le fale—i se miti na ia faia a o lei amataina le taua faalemalo. I le miti, sa taialaina o ia e le Faaola i le fale ofoofogia. Sa tumu i tagata, o i latou uma sa laei papae.

“O le a lea mea?” Na fesili atu ai Anthony.

“O tagata nei o e auai atu i le malumalu,” na tali atu ai le Faaola.

“O a mea o loo latou fai?”

“O loo latou tatalo. Latou te tatalo iinei e le aunoa.”

Ina ua ala mai o ia, sa naunau Anthony ia iloa atili e uiga i mea sa ia vaaia. Sa ia toe faamatalaina le miti ia Fidelia ma ana uo, ma fesili atu po o le a lo latou manatu i le uiga. E leai se tasi e mafai ona fesoasoani ia te ia. Na iu lava ina ia talosagaina se faifeau mo se taitaiga. Sa le mafai e le faifeau ona faaliliuina foi le miti, ae sa ia ta’u atu ia Anthony afai o le miti e mai le Atua, o le a i ai se aso e malamalama ai ana fesili.

O le taimi lava na vaai ai Anthony i le ata i le mekasini, sa ia iloa ai ua ia maua lana tali. I le pito i luga o le ata sa i ai se faamatalaga e faailoa ai o le malumalu i le Aai o Sate Leki.

“O Mamona—o tagata aloaia o le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai—e ese,” na amata ai le tusiga. Sa toe faamatalaina ai le talafaasolopito o le Ekalesia ma faamalamalamaina ai nisi o ona aoaoga faavae autu. “O se auala atoa o le olaga,” o le tala lea a le tusiga. “O le aloiafi faalelotu lea e mu ai se nuu faapena o taumafaiga o se talitonuga faapea o tagata uma i le lalolagi o se atalii po o se afafine faaleagaga o le Atua.”

O le tusiga na amata ai ona telea’i le mafaufau o Anthony. Sa nofo o ia latalata i ona uso, o lea sa ia faapotopoto faatasi ai i latou ma tau atu ia i latou e uiga i le ata ma lana miti.

“Ua e mautinoa e uiga i lena fale?” na fesili atu ai lona uso o Francis.

Sa mautinoa e Anthony.

Ae paga lea, sa le mafai ona ia tusi atu i le laumua o le Ekalesia i lena taimi ona o se taofiga o taimi o taua. E lei silafia foi e ia nisi o aulotu e lei aloaia a Nigeria o le Au Paia o Aso e Gata Ai. O le toatele o i latou sa faataapeapeina i le taimi o le taua, ua le toe fesootai le tasi ma le isi ma le Ekalesia. O nisi tagata talitonu, e pei o Honesty John Ekong, sa le’i toe faalogo lava i ai. Ae o lea ua uma le taua, sa leai se mea e toe taofia ai Anthony mai le fesootai atu i le Ekalesia.

I le faaauau ai o lana tusi i le peresitene o le Ekalesia, sa faailoa atu ai e Anthony lona manao ia i ai se paranesi o le Ekalesia i lona nuu. “O le faaMamona moni lava e tulaga ese lava i tapuaiga,” na ia tusia ai.

I ni nai vaiaso mulimuli ane, sa ia maua ai se tusi. “I le taimi nei, e leai ni a matou sui aloaia mai le Aai o Sate Leki i lo outou atunuu,” na faitauina ai. “Afai e te mananao i ai, ou te fiafia e fesootai ma outou e uiga i aoaoga faalelotu a Iesu Keriso.”

Sa sainia le tusi e LaMar Williams, Matagaluega a Faifeautalai.

Ia Aokuso 1976, na auina atu ai e Anthony Obinna se tusi ia Peresitene Kimball. “Matou te mananao ia e manatu mai i Nigeria,” na ia tusi atu ai, “ma ia faapaiaina le laueleele mo aoaoga o le talalelei moni a lo tatou Alii o Iesu Keriso.”

E lua tausaga ua mavae talu mai le taimi mulimuli na faalogo ai Atonio i lana [tagata] faafesootai i le matagaluega a faifeautalai, o LaMar Williams. I le taimi lea, o Lorry Rytting, o se polofesa o le Au Paia o Aso e Gata Ai mai le Iunaite Setete, na faaaluina se tausaga e faiaoga ai i se iunivesite i Nigeria. Sa feiloai Atonio ma isi tagata talitonu ma Lorry, ma sa latou faamoemoe o lana asiasiga o le a taunuu i se fesootaiga tuusao ma le laumua o le Ekalesia—ma atonu foi o le amataga o se misiona. Na toe foi atu Lorry i Iuta ma tuuina atu i taitai o le Ekalesia se lipoti lelei o le saunia o Nigeria mo le talalelei, ae e leai se mea na oo mai ai.

Sa le’i loto Atonio e togi le solo. “O aoaoga a la outou ekalesia e aofia ai mea lelei faapena e le o mafai ona maua i isi,” na ia tusi atu ai ia Peresitene Kimball. “Ua valaau mai le Atua ia i matou ina ia faaolaina, ma matou te mananao ia te oe ina ia faanatinatiina le galuega.”

E lei leva ae maua e Atonio se tali mai ia Grant Bangerter, le peresitene o le Misiona Faavaomalo a le Ekalesia, o se misiona faapitoa e vaavaaia eria sa nonofo ai tagata o le Ekalesia ae o nofoaga sa lei aloaia ai le Ekalesia. Sa ta’u atu e Peresitene Bangerter ia Atonio sa ia alofa i lona tulaga ae sa ia ta’u atu ia te ia e leai lava ni fuafuaga e faatulaga le Ekalesia i Nigeria.

“Matou te uunaia outou ma faailoaga uma o le alofa faaleuso ina ia tulitulimatagauina le faatinoga o lou faatuatua i le mea sili e te mafaia seia oo i se taimi i le lumanai e mafai ai e le Ekalesia ona faia nisi faatinoga tuusao,” na ia tusi atu ai.

Pe tusa o le taimi lea, na iloa ai e Atonio ma lona faletua, o Fidelia, ua sauaina ma faamaina le la fanau i le aoga ona o o latou talitonuga faalelotu. Sa faamatala e le la tama teine e valu tausaga le matua le ala e valaau ai o ia ma ona tei i luma o le faatasiga o tamaitiiti aoga i le taimi o tatalo a le aoga, faamalosia i latou e tootutuli i lalo ma sii o latou lima, ma sasa o latou lima i se laau.

Ina ua iloa e Atonio ma Fidelia le mea na tupu, sa la o e talanoa i faiaoga. “Aisea ua outou faia ai na mea?” na la fesili atu ai. “Ua ia i matou le saolotoga e tapuai ai i Nigeria.”

Na taofia sauaga, ae sa faaauau pea ona feagai le aiga ma o latou uso a tagata talitonu ma le tetee mai lo latou nuu. “O le leai o se asiasiga a soo se taitai mai le Aai o Sate Leki ua avea ai i tatou ma mea e toē mai ai nisi o tagata iinei,” na tusi atu ai Atonio ia Peresitene Bangerter ia Oketopa 1976. O loo matou faia mea uma matou te mafaia ia faavae ai le upumoni i le lotolotoi o fanau a lo Tatou Tama Faalelagi i lenei vaega o le lalolagi.”

Sa faatalitali Atonio mo se tali, ae sa leai se tali na sau. Pe lei taunuu ea ana tusi i le Aai o Sate Leki? Na te lei iloaina, o lea na ia toe tusi atu ai.

“O le a matou le vaivai i le tusitusi ma talosagaina mo le Ekalesia ina ia tatalaina iinei e pei ona outou faia i le lalolagi atoa,” na ia folafola atu ai. “O la matou vaega o loo mulimuli ma le naunautai i aoaoga a lo tatou Faaola, o Iesu Keriso. E leai se toe foi i tua.”

I le aso 18 Novema, 1978, sa alu atu ai ma le faamaoni Anthony Obinna i ni tagata Amerika se toatolu—e toatasi le tamaitai ma ni alii se toalua—o loo faatalitali mo ia i le falelotu o lana aulotu i Nigeria sautesasae. Na sau Anthony i le taimi lava na ia faalogo ai ua latou taunuu atu. Sa ia faatalitali mo i latou mo le silia ma le sefulu tausaga.

O tagata Amerika ia o Elder Rendell Mabey, Sister Rachel Mabey, ma Elder Edwin Cannon. Sa latou fesili, “O oe o Anthony Obinna?”

“Ioe,” sa tali atu ai Anthony, ma sa latou ulufale atu i le falelotu. O le fale sa tusa ma le tolusefulu futu le umi. O mataitusi “AAG” na teuteuina ai le puipui i luga ae o le faitotoa e tasi, ma upu “Fale o Faifeautalai” i luga a’e o le isi. I lalo tonu lava o le taualuga sa valiina ai e se tasi ia upu “Au Paia o Aso e Gata Ai o Nigeria.”

“O se faatalitaliga umi, ma faigata,” sa ta’u atu ai e Anthony i le au asiasi mai, “ae e le afaina i le taimi lenei. Ua i’u lava ina outou o mai. ”

“O se faataliga umi, ioe,” na saunoa ai Elder Cannon, “ae o le talalelei o loo ua iinei i le taimi nei i lona atoatoaga atoa.”

Sa fai atu faifeautalai ia Anthony e faamatala lana tala, o lea na ia tau atu ai ia i latou e fasefulu-valu ona tausaga ma o le suipule i se aoga lata ane. Sa ia toe faamatalaina le ala na ia miti ai i tausaga ua mavae i le Malumalu o Sate Leki ona tupu ai lea mulimuli ane ua vaai ai i se ata o le Malumalu o Sate Leki i se mekasini tuai. E na te lei faalogo lava muamua i le Ekalesia. “Ae o iina i luma tonu o o’u mata,” o le tala lea a Anthony, o lona leo ua melotagi i le ootia, “o le fale tonu lava lea sa ou asiasi i ai i la’u miti.”

Sa ia ta’u atu i faifeautalai e uiga i lana suesuega ma le faaeteete o le talalelei toefuataiina a Iesu Keriso, o ana fesootaiga ma LaMar Williams, ma lona faanoanoa i le faaauauina o le leai o se Ekalesia i Nigeria. Ae sa ia molimauina foi lona faatuatua ma lona musu e lafoai le faamoemoe, e tusa lava pe na feagai o ia ma ona uso a tagata talitonu ma sauaga ona o lo latou tuuto i le upumoni.

Ina ua uma le tala a Anthony, sa talosaga Elder Mabey e la te talanoa na o i la’ua. Sa la laa atu i totonu o le potu tuaoi, ma sa fesili Elder Mabey pe i ai ni tulafono i Nigeria o le a taofia ai papatisoga ona e lei lesitalaina faaletulafono le Ekalesia. Na fai mai Anthony e leai ni tulafono.

“Ia,” na fai mai ai Elder Mabey, “Ua ou fiafia lava e faalogo i lena mea. E tatau ona tatou faia le tele o femalagaaiga i nai vaiaso e sosoo ai e asiasi atu ai i isi vaega e pei o lau vaega.” Fai mai o ia, o le asiasi atu i nei vaega e ono alu ai le lima i le ono vaiaso ma e mafai e faifeautalai ona toe foi atu e papatiso Anthony ma lana vaega.

“Leai, faamolemole,” o le tala lea a Anthony. “Ou te iloa e toatele isi, a e sa matou faatalitali mo le sefulutolu tausaga.” Sa tilotilo atu o ia i mata o Elder Mabey. “Afai e mafai faaletagata lava ia,” na fai atu ai Anthony, “ia faia loa papatisoga i le taimi nei.”

“Pe o saunia moni ea le toatele o ou tagata?” na fesili atu ai Elder Mabey.

“Ioe, e moni lava, ioe!” Sa tali atu ai Anthony. “Ia tatou papatisoina i le taimi nei latou o e aupito malolosi i le faatuatua, ma aoao atili isi.”

E tolu aso mulimuli ane, sa feiloai ai Anthony ma Elder Mabey e talanoaina le auala e taitai ai se paranesi o le Ekalesia. I fafo, sa usuina ai e tamaiti laiti se pese fou sa latou aoaoina mai faifeautalai:

E lei umi, ae faapotopoto Anthony, faifeautalai, ma isi tagata talitonu i luga o le auvai o se vaitaele tuufua i luga o le Vaitafe o Ekeonumiri. O le vaitaele pe tusa ma le tolusefulu futu i le isi itu, ma le mafiafia tele o pupuvao ma laau faataamilo. O aloi susulu o le la e ati atu i laau ma feminoia’i ai i luga o le fogavai,, ae o i’a laiti, felanulanuai sa fe’ausi solo i tua ma luma e latalata i auvai o le vaitaele.

O le taimi lava na maea ai ona papatiso le faletua o Anthony o Fidelia, ma le sefulufitu o isi tagata, sa toe foi le vaega i lo latou falelotu. O Anthony ma ona uso e toatolu—o Francis, Raymond, ma Aloysius—sa faauuina i le tofi o le ositaulaga i le Perisitua Arona. Sa vaetofia e Elder Mabey ia Anthony e avea ma peresitene o le Paranesi a Aboh, faatasi ai ma Francis ma Raymond o ona fesoasoani.