Nganong ang Luwas nga Mainom nga Tubig Mahinungdanon Kaayo sa Pagmentinar og Maayong Panglawas

Misaad si Jesukristo, “Bisan kinsa nga magainom sa tubig nga akong igahatag kaniya dili na gayud pagauhawon” (Juan 4:14). Ang tubig nga gitanyag ni Kristo mao ang Iyang mga pagtulon-an, nga makasustiner kanato sa espirituhanong paagi ug makaandam kanato alang sa kinabuhing dayon. Sa samang paagi, ang tubig importante kaayo alang sa atong pisikal nga kaayohan ug mahinungdanon sa pagsustiner sa pisikal nga kinabuhi. Ang luwas nga mainom nga tubig makapahimsog sa atong lawas ug makatabang niini makalihok og sakto.

Ngano nga ang luwas nga mainom nga tubig mahinungdanon sa atong maayong panglawas?

Ang atong lawas nagkinahanglan og tubig alang sa tanan nga atong buhaton. Tungod niana, importante nga moinom kita og daghang tubig, ilabi na kon taas ang mga temperatura. Kinahanglan nga mohurot kita og labing menos duha ka litro nga tubig matag adlaw kon mahimo. Hinuon, dili ang tanang tubig luwas nga inomon. Ang hugaw nga tubig makahatag og sakit.

Mga simptomas sa mga sakit tungod sa bakterya nga dala sa tubig:

• Kalibanga
• Maughan sa tubig
• Sakit sa tiyan

Komon nga mga sakit nga dala sa tubig:

• Tipos
• Kolera
• Giardia
• Dysentery
• E Coli
• Hepatitis A
• Salmonella

Kon dili matambalan, kini nga mga sakit mahimong peligro ug, sa ubang hitabo, moresulta sa kamatayon. Kon naghunahuna ka nga ang inyong mainom nga tubig nakahatag og sakit sa inyong pamilya, pagpakonsulta og seguro sa usa ka medikal nga propesyonal.

Luwas ba ang paggamit og hugaw nga tubig?

Importante ang paggamit og limpyo nga tubig sa bisan unsa nga isulod sa atong baba o ihugas sa atong pagkaon. Kinahanglang mogamit kita og limpyo nga tubig sa pagsepilyo sa ngipon, paghimo og juice o gatas sa masuso, paghugas sa mga prutas ug mga utanon, ug paghugas sa mga plato ug kutsara. Kinahanglan usab nga mogamit kita og limpyo nga tubig kon maligo ug manghugas sa atong mga kamot.

Sa unsang paagi ang tubig mahimong hugaw?

Ang tubig puweding mabutangan og mga hugaw, mga makahilo, mga kagawon, ug daghan pa. Ang tubig mahugawan usab kon isulod kini sa dili limpyo nga mga sudlanan o kon wala ihipos sa sakto nga paagi. Ang hugaw nga tubig, lakip nianang naggikan sa hugaw nga mga tinubdan, kinahanglan nga i-purify kanunay sa dili pa inomon.

Unsaon nako sa pagkahibalo kon limpyo ang tubig?

Ang labing maayong paagi sa pagseguro nga limpyo ang tubig mao ang paggamit og mga tinubdan ug mga sistema sa tubig nga naprobahan nga sa luwas — pananglitan, luwas nga binotelya nga tubig o luwas nga tubig sa tabay.

Binotelya nga tubig

Ang binotelya nga tubig sa kasagaran luwas kon ang selyo sa tabon wala pa maabli. Ang binotelya nga tubig dili luwas kon ang botelya nasudlan na og dili limpyo nga tubig.

Tubig sa tabay

Ang tubig sa tabay sa kasagaran luwas kon ang tabay:

• Lawom, tinabonan, ug linimpiyohan kanunay.
• Walay bisan unsa nga nadaot o mga buslot.

Unsaon nako pag-purify ang hugaw nga tubig?

Ang tubig mahimong ma-purify pinaagi sa pagsala, pagpabukal, ug pagtangtang sa kagaw. Ang pag-purify sa kasagaran naglangkob sa duha ka lakang nga proseso ug makahimo sa tubig nga luwas nga gamiton.

Lakang 1: Pagpatin-aw sa tubig 

Ang lubog o hugaw nga tubig kinahanglang patin-awon una. Kinahanglan ipaagi kini sa salaan nga papel, pino nga panapton, o uban pa nga salaan. Mahimo usab nimo nga palogdangon ang hugaw, dayon hinayon sa pagkuha ang tin-aw nga tubig sa ibabaw. Ang sinalaan o tin-aw nga tubig kinahanglan kanunay nga i-disinfect sa dili pa gamiton.

Lakang 2: Pagtangtang sa kagaw sa tubig 

• Pagpabukal nga paagi: Ang pagpabukal sa tubig sulod sa tulo ngadto sa lima ka minuto mopatay halos sa tanang dinala sa tubig nga mga mikroorganismo. Ang mas daghan og sulod magkinahanglan og mas dugay nga pagpabukal. Hinuon, ang dugay nga pagpabukal sa ginagmay nga gidaghanon sa tubig mas makalimpyo sa makahilo nga mga kagaw kon aduna.
• Pagbutang og bleach nga paagi: Ang pagbutang og walo ka tinulo sa presko nga clorine bleach nga gamiton sa balay (5 porsyento ngadto sa 9 ka porsyento nga sodium hypochlorite) sa matag upat ka litro (usa ka galon) nga tubig mopatay halos sa tanan nga mikroorganismo. Gamita lamang ang bleach nga gamiton sa balay nga walay sagol nga pampalapot, pahomot, o mga additive. Ang paggamit og bleach dili makasulbad sa makahilo nga kontaminasyon.
• Mga pagsala sa tubig: Ang ubang pangkomersiyal nga mga pagsala sa tubig makasala gayod ug makahimong limpyo sa tubig nga adunay kontaminasyon sa mga mikroorganismo, makahilo nga mga kemikal, ug bug-at nga mga metal. Ang kaepektibo niini magdepende sa desinyo, kondisyon, ug sakto nga paggamit.

Unsaon nako pagpundo og tubig aron matabangan kini nga mapabilin nga limpyo?

Isulod ang tubig sa limpyo nga sudlanan, dayon buhata ang mosunod:

• Taboni og hugot ang sudlanan
• Butangi og petsa
• Ihipos sa bugnaw, ngitngit nga dapit

Tungod kay daghang mga sudlanan sihag ug makalapos niini ang kahayag, mahimo nga imo kining tabonan o ihipos kini sa itom nga mga plastic bag. Ang ubang mga sudlanan nagkinahanglan usab og proteksyon gikan sa pagkaging: Kon mogamit og binotelya nga tubig nga gipalit sa tindahan, gamita ang “best if used by” nga mga petsa isip giya sa pagpulipuli. Kondili, pulihi ang tubig kada unom ka bulan.

Unsaon nako pagtabang sa uban nga makakuha og luwas nga mainom nga tubig?

Ang tigpangalagad nga mga brother ug mga sister, ingon man ang mga lider, makatabang niadtong ilang giserbisyohan nga makakuha og luwas nga limpyo nga tubig. Ikonsiderar ang mosunod nga mga rekomendasyon.

Tigpangalagad nga mga Brother ug mga Sister

• Magkat-on ug makigbahin og lokal nga mga kapanguhaan sa limpyo nga tubig ug mga pamaagi sa pagtambal sa tubig.
• Kon ang mga palibot sa panimalay nagpakita og mga sinyales sa dili luwas nga mainom nga tubig, pakigtambag sa mga kapangulohan sa korum sa mga elder ug sa Relief Society.

Lokal nga mga Lider

• Paghatag og kasayoran mahitungod sa importansiya sa luwas nga mainom nga tubig.
• Pakigtinabangay sa mga lider sa komunidad aron sa pagpangita o pag-ugmad og mga kapanguhaan sa limpyo nga tubig. Dayon pahibaloa ang mga pamilya mahitungod niini nga mga kapanguhaan.
• Pakigbahin og praktikal nga mga instruksiyon sa mga pamaagi sa paglimpyo sa tubig. Usa ka paagi sa paghimo niini mao ang pagpahigayon og mga klase sa pagtudlo kon unsa ang mga timailhan sa dili luwas nga mainom nga tubig, mga paagi sa paglimpyo sa tubig, ug sakto nga pagpundo sa limpyo nga tubig.
• Kon ang pamilya dili makakuha og limpyo nga tubig, ikonsiderar kon unsaon pagtabang sa dinalian nga mga panginahanglan. Usab, pakigtinabangay nila sa pagpangita og malungtaron nga solusyon.
• Pakigtinabangay sa inyong welfare and self-reliance manager (WSRM), kinsa motabang sa pag-ugmad og mga sulosyon sa limpyo nga tubig. Ang mga WSRM makahatag usab og suporta pinaagi sa pagpakigpares sa mga ahensiya ug dili panggobiyerno nga mga organisasyon aron motabang sa pagtubag sa lokal nga mga panginahanglan sa tubig.